Η γραπτή παραγωγή λόγου στο μάθημα της Ιστορίας : οι γλωσσικοί στόχοι και τα κειμενικά είδη στην Α' γυμνασίου και στην Α' λυκείου

Thumbnail Image
Date
Authors
Σιδερέα, Μαρία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση των γλωσσικών απαιτήσεων που αφορούν τη γραπτή παραγωγή λόγου εντός σχολικής αίθουσας στο γνωστικό αντικείμενο της Ιστορίας καθώς και την αποτύπωση της εξέλιξης, της διαφοροποίησης και του εμπλουτισμού αυτών των απαιτήσεων κατά την εναλλαγή των σχολικών βαθμίδων . Για το σκοπό αυτό επιστρατεύονται τα μεθοδολογικά εργαλεία της Συστημικής Λειτουργικής Γλωσσολογίας, με τη βοήθεια των οποίων αναλύονται οι διδακτικοί στόχοι της Α΄ τάξης του Γυμνασίου και της Α΄ τάξης του Λυκείου, καθώς και συνολικά εβδομήντα επτά ερωτήματα και υποερωτήματα που προτείνονται στα φύλλα αξιολόγησης των βιβλίων εκπαιδευτικού της κάθε τάξης αντίστοιχα. Η έρευνα εστιάζει καταρχάς στα κειμενικά είδη μέσω των οποίων οι μαθητές προτρέπονται να οργανώνουν και να παρουσιάζουν την προσκτηθείσα γνώση και εν συνεχεία στους γλωσσικούς μηχανισμούς που προσδίδουν στο εκάστοτε κείμενο το κατάλληλο επίπεδο ύφους. Η ανάλυση εξετάζει τις νοηματικές πραγματώσεις των σημαντικότερων παραμέτρων του ιστορικού λόγου (χρόνος, αιτία, ειδικό λεξιλόγιο) στο φάσμα των τριών μεταλειτουργιών (αναπαραστατική, διαπροσωπική, κειμενική) και παρακολουθεί το γλωσσικό μετασχηματισμό της πληροφορίας από το κείμενο του βιβλίου στο δυνητικό μαθητικό κείμενο, εστιάζοντας στις μετατροπές των αναπαραστατικών (με έμφαση στη γραμματική μεταφορά), διαπροσωπικών και κειμενικών νοημάτων. Ταυτόχρονα παρατηρεί, όπως ήδη αναφέρθηκε, την εξέλιξη των γλωσσικών/ εκφραστικών απαιτήσεων κατά τη διαδρομή από τη μία τάξη στην άλλη. Τα ερευνητικά συμπεράσματα σχετικών μελετών που στην πλειονότητά τους αφορούν το αυστραλιανό εκπαιδευτικό σύστημα λαμβάνονται υπόψη και αντιπαρατίθενται με τα ευρήματα του εν λόγω ερευνητικού εγχειρήματος. Στα ευρύτερα συμπεράσματα της δικής μας έρευνας συγκαταλέγονται η προτίμηση σε κείμενα που περιγράφουν ή ερμηνεύουν το ιστορικό συμβάν, η αυξανόμενη τάση για χρήση εξειδικευμένου λεξιλογίου και η εξάσκηση της ικανότητας περιγραφής και ερμηνείας του εξειδικευμένου λεξιλογίου. Η τελευταία περίπτωση αποτελεί και το τμήμα της παραγωγής λόγου που διαφοροποιείται από τα δεδομένα των ερευνών που αποτέλεσαν τη θεωρητική μας βάση.
Description
Keywords
Συστημική λειτουργική γλωσσολογία, Ιστορία, Γραπτός λόγος, Παιδαγωγική των κειμενικών ειδών
Citation