Μελέτη επικύρωσης της συσχέτισης γενετικών δεικτών στο γονίδιο MAP3K5 με την ανταπόκριση ασθενών με β-μεσογειακή αναιμία στην υδροξυουρία και την βαρύτητα της νόσου

Thumbnail Image
Date
Authors
Σιαμόγλου, Σταυρούλα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Οι αιμοσφαιρινοπάθειες και κυρίως η δρεπανοκυτταρική αναιμία και η β-μεσογειακή αναιμία, αποτελούν τις πιο κοινές υπολειπόμενες αυτοσωμικές διαταραχές στο σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού. Η κλινική εικόνα των ασθενών χαρακτηρίζεται από μεγάλη ετερογένεια και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ακόμη και μεταξύ ασθενών που φέρουν την ίδια μετάλλαξη στο HBB γονίδιο. Τα αυξημένα επίπεδα της εμβρυικής αιμοσφαιρίνης κατά την ενήλικη ζωή ενός ασθενή με β-μεσογειακή αναιμία, φαίνεται να συνεισφέρουν σημαντικά στην ηπιότερη κλινική εικόνα του ασθενή. Γενετικές παραλλαγές σε γονιδιακούς τόπους που βρίσκονται εντός (cis) αλλά και εκτός (trans) του συμπλέγματος του β-γονιδιακού τόπου, έχει δειχθεί πως συσχετίζονται σημαντικά με τα επίπεδα της εμβρυικής αιμοσφαιρίνης. Ένα από τα γονίδια αυτά είναι το γονίδιο MAP3K5 (ή ASK1), το οποίο κωδικοποιεί την πρωτεΐνη MAP3K5 που συμμετέχει στο σηματοδοτικό μονοπάτι των MAP κινασών. Λόγω της ευεργετικής δράσης της εμβρυικής αιμοσφαιρίνης στη συνολική κλινική εικόνα της ασθένειας, η φαρμακολογική επαγωγή της σύνθεσής της εμβρυικής αιμοσφαιρίνης αποτελεί επιδίωξη και απώτερο στόχο στο πεδίο των αιμοσφαιρινοπαθειών. Σήμερα, το μοναδικό εγκεκριμένο φάρμακο προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί η υδροξυουρία. Η ανταπόκριση των ασθενών που πάσχουν από β-μεσογειακή αναιμία στην χορήγηση της υδροξυουρίας ποικίλει σημαντικά. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να μελετηθεί η συσχέτιση των γονιδιακών παραλλαγών στο γονίδιο MAP3K5 (rs9376230, rs9483947 και ο αριθμός των επαναλήψεων της αλληλουχίας 5΄-GCGCG-3΄ στον υποκινητή του MAP3K5), με αυξημένα επίπεδα εμβρυικής αιμοσφαιρίνης σε πληθυσμό Ελλήνων ασθενών. Η συγκεκριμένη εργασία αποτελεί μελέτη επικύρωσης των αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων της μελέτης «Genomic variation in the MAP3K5 gene is associated with b‑thalassemia disease severity and hydroxyurea treatment efficacy» της Ταφραλή και των συνεργατών της. Κατά την παρούσα εργασία αναλύθηκαν δείγματα DNA από τρεις διαφορετικές ομάδες Ελλήνων ασθενών. Συγκεκριμένα, αναλύθηκαν δείγματα ασθενών με μείζονα β-μεσογειακή αναιμία, ασθενών με β-μεσογειακή αναιμία μη εξαρτώμενη μεταγγίσεων και διπλά ετερόζυγων ασθενών για δρεπανοκυτταρική αναιμία και β- μεσογειακή αναιμία (υπό αγωγή με υδροξυουρία). Για την ταυτοποίηση των υπό μελέτη πολυμορφισμών εφαρμόστηκαν μεθοδολογίες PCR –RFLP, Ηeteroduplex Analysis και Sanger Sequencing. Τα αποτελέσματα μετά από γονοτύπηση των δειγμάτων ως προς τον rs9376230, υποδηλώνουν τη στατιστικά σημαντική συσχέτιση του rs9376230 με την ηπιότερη κλινική εικόνα της ασθένειας και την ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή με HU. Αναφορικά με τον rs9483947 φαίνεται να υπάρχει μία στατιστικά σημαντική συσχέτιση του συγκεκριμένου SNP, με την ηπιότερη κλινική εικόνα της ασθένειας. Τέλος, όσον αφορά τη σύγκριση των «ανταποκρινόμενων» και «μη ανταποκρινόμενων» στην HU διπλά ετερόζυγων ασθενών για δρεπανοκυτταρική αναιμία και β-μεσογειακή αναιμία, υποδεικνύοντας τη στατιστικά σημαντική συσχέτιση του rs9483947 με την ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή με HU. Τέλος τα αποτελέσματα γονοτύπησης ως προς το πλήθος των επαναλήψεων της αλληλουχίας 5΄-GCGCG-3΄ στον υποκινητή του MAP3K, υποδηλώνουν τη στατιστικά σημαντική συσχέτιση του αριθμού των τεσσάρων επαναλήψεων της αλληλουχίας 5΄-GCGCG-3΄ με την καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή με HU.
Description
Keywords
β-μεσογειακή αναιμία, Υδροξυουρία, Γενετικοί δείκτες, Βαρύτητα της νόσου
Citation