Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/10889/12850
Title: Βιολογικά τρόφιμα έναντι μη βιολογικών και δημόσια υγεία
Other Titles: Organic food vs conventional food and public health
Authors: Ζιάτας, Τρύφων
Keywords: Βιολογικά τρόφιμα
Συμβατικά τρόφιμα
Βιολογική γεωργία
Διατροφική αξία
Ασφάλεια
Ποιότητα
Keywords (translated): Organic food
Conventional food
Organic agricullture
Nutritive value
Safety
Quality
Abstract: Το ενδιαφέρον των καταναλωτών για τα βιολογικά τρόφιμα, έχει προκαλέσει την διεξαγωγή πολλών μελετών που συγκρίνουν διάφορες παραμέτρους των βιολογικών σε σχέση με αυτές των συμβατικών προϊόντων. Οι πωλήσεις των βιολογικών τροφίµων έχουν αυξηθεί την τελευταία δεκαετία καθώς οι καταναλωτές δείχνουν ανήσυχοι μετά τα πολυάριθμα διατροφικά σκάνδαλα παγκοσμίως και δηλώνουν πιο πρόθυμοι να πληρώσουν ένα τίμημα για τρόφιμα που παράγονται σύμφωνα με τα ασφαλή παραγωγικά πρότυπα. Στην παρούσα εργασία γίνεται ανασκόπηση της τρέχουσας βιβλιογραφίας µε σκοπό τη σύγκριση των βιολογικών προϊόντων – φυτικών και ζωικών- σε σχέση µε τα συµβατικά, όσον αφορά την διατροφική τους αξία, την ασφάλεια για τον καταναλωτή και την ευρέως θεωρούμενη έννοια του όρου «ποιότητα», συνοψίζοντας τα υπάρχοντα δεδομένα για την ανωτερότητα ή μη, των βιολογικών τροφίμων έναντι των συμβατικών και την επίδραση τους στην δημόσια υγεία . Ο όρος «ποιότητα» στην παρούσα διατριβή εμπεριέχει τις παραμέτρους της διατροφικής αξίας, της ασφάλειας καθώς και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (γεύση, οσμή, χρώμα, υφή) των τροφίμων. Επικρατεί η γενική αντίληψη ότι η θρεπτική αξία των βιολογικών τροφίµων, υπερέχει έναντι αυτής των συμβατικών τροφίµων. Οι καταναλωτές που αγοράζουν βιολογικά τρόφιμα συνήθως αναφέρουν αυτούς τους λόγους για την απόφασή τους:  Είναι ασφαλέστερα. Τα φρούτα και τα λαχανικά που χαρακτηρίζονται ως βιολογικά καλλιεργούνται γενικά χωρίς χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Τα ζώα που εκτρέφονται με βιολογικές πρακτικές δεν τρέφονται με αντιβιοτικά ή αυξητικές ορμόνες.  Είναι πιο φιλικά στο περιβάλλον. Οι πρακτικές βιολογικής γεωργίας έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι πιο βιώσιμες, με έμφαση στη διατήρηση και τη μείωση των ρύπων.  Είναι πιο υγιεινά. Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα βιολογικά τρόφιμα μπορεί να είναι πλουσιότερα σε θρεπτικά συστατικά από τα αντίστοιχα συμβατικά . Από τους τρεις παραπάνω λόγους, ο ισχυρισμός ότι τα βιολογικά τρόφιμα είναι «πιο υγιεινά» είναι αδύναμος -τουλάχιστον στην παρούσα χρονική στιγμή- σαν μια γενική και αδιαμφισβήτητη αλήθεια. Μερικοί ερευνητές ανακάλυψαν πολύ μικρή διαφορά στο περιεχόμενο σε θρεπτικά συστατικά, εκτός από υψηλότερα επίπεδα φωσφόρου σε πολλά βιολογικά τρόφιμα και υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά οξέα ωμέγα-3 στο βιολογικό γάλα και το κοτόπουλο. Πολλές άλλες μελέτες δείχνουν ότι τα βιολογικά φρούτα και τα λαχανικά είναι πλουσιότερα σε βιταμίνες, ειδικά σε βιταμίνη C, Ferrum (Fe), Μαγνήσιο (Mg) και Φώσφορο (P) ενώ τα βιολογικά λαχανικά φαίνεται επίσης σε αρκετές μελέτες να είναι πλουσιότερα σε φαινόλες και αντιοξειδωτικά. Οι ποσότητες πρωτεϊνών σε αρκετές έρευνες είναι υψηλότερες στα συμβατικά προϊόντα μεν , χαμηλότερης βιολογικής αξίας δε, από εκείνες των βιολογικών προϊόντων. Σε πολλές μελέτες που συνέκριναν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των βιολογικών και συμβατικών τροφίμων, βρέθηκε πως δεν υπάρχουν σταθερές ή σημαντικές διαφορές μεταξύ βιολογικών και συμβατικών φρούτων και λαχανικών ενώ σε άλλες πιο καλοσχεδιασμένες ερευνητικές μελέτες που έχουν βρεθεί αξιοσημείωτες διαφορές, η συντριπτική τους πλειοψηφία, ευνοεί τα βιολογικά προϊόντα. Σχετικά με τα βιολογικά προϊόντα κτηνοτροφικής γεωργίας, τα δεδομένα μέχρι τώρα είναι πολύ λίγα και αδυνατούν να αποδείξουν αξιόλογες διαφορές στην θρεπτική σύσταση μεταξύ βιολογικών και συμβατικών ζωικών προϊόντων. Κατά την διαδικασία παραγωγής βιολογικών τροφίµων απαγορεύεται οποιαδήποτε παρέµβαση στο γενετικό υλικό φυτών και ζώων , κάτι που δεν απαγορεύεται στην συμβατική γεωργία και κτηνοτροφία. Είναι σαφές πως τα βιολογικά τρόφιµα περιέχουν μικρότερες ποσότητες υπολειμμάτων χηµικών φυτοπροστατευτικών ουσιών από ότι τα συµβατικά χωρίς αποκλείεται παντελώς η απουσία χημικών υπολειμμάτων .Να σημειωθεί όμως, πως και στα συµβατικά προϊόντα η ποσότητα των φυτοπροστατευτικών ουσιών δεν φαίνεται να ξεπερνά τα επιτρεπόμενα όρια δίχως αυτό να σημαίνει ότι αυτό δεν αποτελεί κίνδυνο για την δημόσια υγεία. Κάποιοι θεωρούν ότι τα βιολογικά τρόφιµα είναι πιθανότερο να φέρουν μεγαλύτερες ποσότητες µμικροβιακού φορτίου απ’ ότι τα συµβατικά λόγω της χρήσης οργανικών υπολειμμάτων ως λίπασµα κατά τη διαδικασία παραγωγής τους. Ωστόσο, μελέτες που έχουν διεξαχθεί σχετικά, δεν επιβεβαιώνουν ότι τόσο το μικροβιακό φορτίο όσο και οι μυκοτοξίνες που µμελετήθηκαν, δεν διαφέρουν σημαντικά ανάµεσα στα τρόφιµα συμβατικής και βιολογικής παραγωγής. Αντιθέτως , στο μεγαλύτερο ποσοστό των μελετών φαίνεται ότι τα βιολογικά γεωργικά προϊόντα εμπεριέχουν μικρότερες συγκεντρώσεις νιτρικών αλάτων ενώ δεν παρατηρήθηκαν αξιόλογες διαφορές σε τοξικές βαρέα μέταλλα μεταξύ των δυο κατηγοριών τροφίµων. Σχετικά με τις επιπτώσεις στην δημόσια υγεία, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι τα χηµικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην συμβατική γεωργία, επηρεάζουν δυσμενώς τη γονιμότητα και ενοχοποιούνται για πρόκληση καρκίνου στον άνθρωπο. ‘Όσον αφορά την «ασφάλεια» των τροφίμων θα χαρακτηρίζαµε τα βιολογικά τρόφιµα ως «ασφαλέστερα» σε σχέση µε τα υπολείµματα φυτοφαρμάκων και την ποσότητα νιτρικών αλάτων, ενώ δεν υπάρχουν ιδιαίτερες διαφορές στην περιεκτικότητα στα βαρέα µμέταλλα, στο μικροβιακό φορτίο και στις µυκοτοξίνες ανάµεσα στις δύο κατηγορίες τροφίµων. Λαμβάνοντας υπόψη μας το γεγονός ότι μέχρι τώρα δεν έχουν διεξαχθεί μακροχρόνιες έρευνες που να συγκρίνουν τις διαφορές στις δυνητικές επιπτώσεις για την υγεία μεταξύ των καταναλωτών που τρέφονται αποκλειστικά με συμβατικά τρόφιμα και καταναλωτών που τρέφονται αποκλειστικά με βιολογικά προϊόντα αντίστοιχα, δεν μπορούµε να αποδώσουμε μ’ έναν αδιαμφισβήτητο ισχυρισμό ότι το ένα είδος είναι «ανώτερο» -έναντι όλων των παραμέτρων- από το άλλο. Θα µπορούσαµε σίγουρα να πούµε ότι η βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία αποτελούν ένα «φιλικότερο» σύστηµα παραγωγής σε σχέση µε το περιβάλλον και με τα παραγωγικά ζώα αντίστοιχα. Από την παρούσα διατριβή , κρίνεται ως απαραίτητη η εκπόνηση ερευνών που θα συγκρίνουν συνολικά τα βιολογικά και τα συµβατικά προϊόντα -φυτικής και ζωικής παραγωγής- που να τεκμηριώνουν την ανωτερότητα ή μη των βιολογικών τροφίμων και τα πιθανά οφέλη τους στην δημόσια υγεία και το φυσικό περιβάλλον.
Abstract (translated): Consumer interest in organic food has prompted numerous studies that compare various aspects of organic and conventionally-produced foods. Sales of organic food have grown over the last decade. In the present assignment there is a review of the current bibliography aiming to the comparison of the organic products –vegetable and animal- with the conventional ones as far as the nutritional value, the safety and the widely used term of “quality” are concerned. This review summarizes existing evidence on the impact of organic food on public health. The general term of “quality” of products involves the terms: nutritional value and safety as well as other factors such as organoleptic properties ( taste, odor, color, texture). It is said that the nutritional value of organic victuals surpasses the value of those, that have been produced in a conventional way. People who buy organic usually cite these reasons for their decision:  They’re safer. Fruits and vegetables labeled as organic are generally grown without chemical fertilizers and pesticides. Livestock raised under organic practices aren’t fed antibiotics or growth hormones.  They’re kinder to the environment. Organic farming practices are designed to be more sustainable, emphasizing conservation and reducing pollutants.  They’re healthier. A few studies have suggested organic foods might be higher in nutrients than their traditional counterparts. Of these three reasons, the health claims for organic foods have been the most tenuous. Some researchers discovered very little difference in nutritional content, aside from slightly higher phosphorous levels in many organic foods, and a higher omega-3 fatty acid content in organic milk and chicken. Several studies indicate that organic fruit and vegetable are richer in vitamins, especially in vitamin C, Ferrum (Fe), Magnesium (Mg) and Phosphorus (P), while some others have failed to locate important differences between them. Organic vegetable seem, also, to be richer in non-nutritional substances like phenols and antioxidants, due to the natural procedures according to which they are produced. The amounts of proteins seem to be larger in conventional products but the proteins of the conventional victuals have lower biological value than those of organic ones. Organic produce did have the slight edge in food safety, with lower pesticide residues than conventional foods. In general, pesticide levels in both organic and non-organic foods were within allowable safety limits. It’s still not clear, though, just what that means to consumers’ health. There haven’t been enough studies evaluating pesticide exposure to confirm the health effects, particularly in children and pregnant women. Organic chicken and pork were also about a third less likely to contain antibiotic-resistant bacteria than conventionally raised chicken and pork. However, the bacteria that cause food poisoning were equally present in both types of foods. Many studies that have compared the taste and organoleptic quality of organic and conventional foods report no consistent or significant differences between organic and conventional fruits and vegetables. But among the well-designed studies that have found differences, the vast majority favor organic produce. There have been more comparative studies of the organoleptic quality of organic and conventional apples than any other fresh fruit or vegetable. The results consistently show enhanced organoleptic quality in organic apples. The more intense flavors in organic fruits and vegetables probably stem from two factors: somewhat higher average levels of antioxidants, and somewhat lower average crop yields. Yield levels, and the availability of nitrogen to crops, clearly can alter both nutritional and organoleptic quality. The high yields achieved today in some fruit and vegetable crops have likely come at the expense of crop nutritional and organoleptic quality. Organic produce tends to store better and has longer shelf life, probably because of lower levels of nitrates and higher average levels of antioxidants. As far as animal products are concerned, the data so far are defective and can’t prove substantial differences in the nourishing composition of the organic and conventional animal products. The procedure of production of the organic victuals doesn’t involve any kind of interference to the genetic material, something which is allowed in the conventional agriculture and livestock. The organic products contain smaller amounts of chemical residues by pesticides than the conventional ones, despite the fact that the amounts aren’t insignificant. However, in conventional products the amount of the protective substances doesn’t seem to surpass the allowed limits. Some people believe that organic products are more possible to contain a larger number of bacteria than the conventional ones because the use of organic residues as fertilizer during the procedure of their production. Studies that have been conducted, haven’t confirmed that. The number of bacteria as well as mycotoxins that have been studied don’t seem to have essential differences among the victuals of conventional and organic production. Moreover, the larger percentage of the studies indicates that the organic agricultural products contain smaller concentrations of nitrate. As far the other toxic substances such as heavy metals are concerned, don’t seem don’t seem to be special differences between the two animal groups that follow a diet structured on biological victuals , present a higher rhythm of growth and a better reproductive ability, too. As far as human health is concerned, there as some indications that the chemical pesticides that are used in the conventional function affect fertility unfavorably, something which is not confirmed in all studies. In conclusion, we could say that in the factor of nutritional value the organic fruit and vegetables seem to be richer in vitamin C and minerals while they contain lower amounts of proteins, but of more significant biological value. About the factor of safety, we could describe organic products as safer as far as the residues of the pesticides and the amount of nitrate are concerned, while there aren’t important differences in the amount of heavy metals, the number of bacteria and the mycotoxins between the two categories. In the general factor of “quality” we can’t easily characterize one category higher than the other. However, we could say that organic agriculture and livestock constitute a higher quality system of production as far as the environment and the confrontation of animals are concerned. The transaction of further well-designed studies comparing organic and conventional products is considered to be necessary in order clearer and more documented answers to be given n order to document the superiority of organic food and its potential benefits to public health and the natural environment.
Appears in Collections:Τμήμα Ιατρικής (ΜΔΕ)



Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.