Χαρτογράφηση κατολισθητικής επικινδυνότητας με τη χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών σε νησιά του νοτίου Ιονίου Πελάγους

datacite.contributor.RelatedPersonΜπαθρέλλος, Γεώργιος
datacite.contributor.RelatedPersonΣιμώνη, Ελένη
datacite.contributor.SupervisorΣκυλοδήμου, Χαρίκλεια
dc.contributor.authorΠαληού, Ζαχάρω
dc.contributor.otherPaliou, Zacharo
dc.date.accessioned2026-11-03T07:40:36Z
dc.date.available2026-11-03T07:40:36Z
dc.date.issued2026-09-25
dc.degreemasterThesis
dc.description.abstractΟι φυσικοί κίνδυνοι, όπως τα κατολισθητικά φαινόμενα προκαλούνται από φυσικές διεργασίες και έχουν την δυνατότητα να προκαλέσουν από κοινωνικοοικονομικές, περιβαλλοντικές επιπτώσεις και ανθρώπινες απώλειες. Ειδικά στα νησιά του Ιονίου Πελάγους έχουν καταγραφεί πολλά κατολισθητικά φαινόμενα. Συνεπώς, η ανάπτυξη χαρτών εκτίμησης της κατολισθητικής επικινδυνότητας είναι αναγκαία για την πρόληψη, την αντιμετώπισή, καθώς και το μετριασμό των επιπτώσεων τους. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας είναι η χαρτογράφηση εκτίμησης κατολισθητικής επικινδυνότητας στα Νότια Ιόνια νησιά. Συγκεκριμένα, από τα βόρεια προς τα νότια μελετήθηκαν τα νησιά Λευκάδα, Ιθάκη, Κεφαλονιά και Ζάκυνθος. Χρησιμοποιήθηκαν δορυφορικές εικόνες του Google-Earth για την καταγραφή των φαινομένων, τα οποία πιστοποιήθηκαν από εργασία πεδίου. Τα κατολισθητικά φαινόμενα διαχωρίστηκαν σε καταπτώσεις, ολισθήσεις και ροές, ενώ όπου ήταν δυνατόν καταγράφηκε η χρονολογία εκδήλωσής τους. Στη συνέχεια, μελετήθηκαν οι παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν την εκδήλωση κατολισθήσεων και επεξεργάστηκαν με τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (ΓΣΠ-GIS). Συγκεκριμένα, οι παράγοντες αυτοί είναι η λιθολογία, οι χρήσεις γης, η τεκτονική, το υδρογραφικό δίκτυο, το οδικό δίκτυο, το υψόμετρο, η κλίση, ο προσανατολισμός πρανών και η βροχόπτωση. Για την δημιουργία των χαρτών κατολισθητικής επικινδυνότητας εφαρμόστηκε μια μέθοδος μηχανικής μάθησης (Machine Learning) σε περιβάλλον ΓΣΠ, η οποία ονομάζεται Μηχανή Διανυσμάτων Υποστήριξης (Support Vector Machine [SVM]). Οι χάρτες κατολισθητικής επικινδυνότητας χωρίστηκαν σε πέντε ζώνες επικινδυνότητας, που είναι η πολύ χαμηλή, η χαμηλή, η μέση, η υψηλή και η πολύ υψηλή κατολισθητική ζώνη επικινδυνότητας. Στη Λευκάδα χαρτογραφήθηκαν συνολικά 1.545 κατολισθητικά φαινόμενα. Η πολύ υψηλή και η υψηλή επικινδυνότητα εντοπίζονται στη δυτική ακτογραμμή και κατά τόπους στα νοτιοανατολικά. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 17,5% και το 18,5% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Η εκδήλωση των κατολισθητικών φαινομένων ευνοείται από τη λιθολογία, τις απότομες κλίσεις, τη βροχόπτωση και τη τεκτονική. Η χαμηλή επικινδυνότητα καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα και καλύπτει το 19,3% της έκτασης, λόγω της λιθολογίας και των μικρών κλίσεων. Η πολύ χαμηλή επικινδυνότητα καλύπτει το 25,1% και εντοπίζεται στο νοτιοανατολικό τμήμα, όπου επικρατούν ασβεστόλιθοι και ήπιες κλίσεις πρανών. Η μέση επικινδυνότητα καλύπτει το υπόλοιπο τμήμα του νησιού. Στην Ιθάκη χαρτογραφήθηκαν συνολικά 222 κατολισθητικά φαινόμενα. Η πολύ υψηλή και η υψηλή επικινδυνότητα εντοπίζονται κυρίως στην ακτογραμμή του νησιού. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 18,9% και το 19,5% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Οφείλονται σε μεσαίες έως υψηλές κλίσεις, στη παρουσία τεκτονικών στοιχείων και στους επιρρεπείς ασβεστόλιθους. Η χαμηλή και πολύ χαμηλή επικινδυνότητα εντοπίζεται στο βορειοκεντρικό τμήμα, όπου παρατηρούνται υψηλές βροχοπτώσεις, χαμηλές κλίσεις, ενώ απουσιάζουν οι τεκτονικές δομές, το οδικό δίκτυο και οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 20,60% και το 19,30% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Στη Κεφαλονιά χαρτογραφήθηκαν συνολικά 3.306 κατολισθητικά φαινόμενα. Η πολύ υψηλή και η υψηλή επικινδυνότητα εμφανίζουν έντονη συγκέντρωση στα δυτικά, βόρεια, κεντρικά και ανατολικά, λόγω των τεκτονικών στοιχείων, που έχουν κατακερματίσει τους ασβεστόλιθους, τις απότομες κλίσεις και τις υψηλές βροχοπτώσεις. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 18,40% και το 19% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Η χαμηλή και πολύ χαμηλή επικινδυνότητα καταλαμβάνουν το βορειοανατολικό άκρο του νησιού, λόγω των ήπιων κλίσεων, την παρουσία δασών και αγροτικών εκτάσεων, που σταθεροποιούν τα πρανή. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 22,50% και το 19,70% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Στη Ζάκυνθο χαρτογραφήθηκαν συνολικά 2.233 κατολισθητικά φαινόμενα. Η πολύ υψηλή και η υψηλή επικινδυνότητα εμφανίζονται κατά μήκος σχεδόν όλης της ακτογραμμής, λόγω των απότομων κλίσεων, τη παρουσία ρεμάτων και των τεκτονικών στοιχείων. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν το 15,40% και το 17% της συνολικής έκτασης του νησιού, αντίστοιχα. Η χαμηλή επικινδυνότητα καταλαμβάνει το 47,70% και εντοπίζεται στο κεντρικό προς δυτικό τμήμα του νησιού, λόγω των ασβεστόλιθων και της απουσίας ρεμάτων. Η πολύ χαμηλή επικινδυνότητα απουσιάζει πλήρως, ενώ η μέση επικινδυνότητα καλύπτει το ανατολικό τμήμα. Συνολικά, οι παράκτιες ζώνες και οι ορεινές περιοχές αναδεικνύονται ως οι πλέον ευάλωτες στην εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων. Η εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων ευνοείται κυρίως από τη λιθολογία, τη τεκτονική και τις απότομες κλίσεις. Στη Ζάκυνθο επικρατεί η χαμηλή επικινδυνότητα, ενώ απουσιάζει πλήρως η πολύ χαμηλή επικινδυνότητα. Η μέθοδος SVM, που εφαρμόστηκε στα τέσσερα νησιά, παρουσιάζει μεγάλη αξιοπιστία και είναι εξαιρετικά καλή στις προβλέψεις. Αποδίδει υψηλά ποσοστά ακρίβειας, που κυμαίνονται από 86% έως 94%, ενώ οι τιμές για το Εμβαδόν Κάτω από την Καμπύλη [Area Under the Curve (AUC)] κυμαίνονται από 0,934 έως 0,980.
dc.description.translatedabstractNatural hazards, such as landslide events, are caused by natural processes and have the potential to cause socioeconomic and environmental damages as well as human losses. Especially in the islands of the Ionian Sea, many landslide events have been recorded. Therefore, the development of landslide susceptibility assessment maps is necessary for their prevention, management, and the mitigation of their effects. The purpose of this master's thesis is the mapping and assessment of landslide susceptibility in the Southern Ionian Islands. Specifically, moving from north to south, the islands of Lefkada, Ithaca, Kefalonia, and Zakynthos were studied. Satellite images from Google Earth were used to record the events, which were verified through fieldwork. The landslide events were categorized into rockfalls, slides, and flows, and where possible, the date of their occurrence was recorded. Subsequently, factors related to the occurrence of landslides were studied and processed using Geographic Information Systems (GIS). More specifically, these factors include lithology, land use, tectonics, the hydrographic network, the road network, elevation, slope, aspect, and precipitation. To create the landslide susceptibility maps, a machine learning method in a GIS environment called Support Vector Machine (SVM) was used. The landslide susceptibility maps were divided into five susceptibility zones: very low, low, moderate, high, and very high landslide susceptibility. On Lefkada, a total of 1.545 landslide events were mapped. Very high and high susceptibility are located along the western coastline and in parts of the southeast, covering 17.5% and 18.5% of the total island area, respectively. The occurrence of landslides is favored by lithology, steep slopes, precipitation, and tectonic structures. Low susceptibility occupies the northern part, covering 19.3% of the area due to lithology and gentle slopes. Very low susceptibility covers 25.1% and is located in the southeastern part, where limestones and gentle slope gradients prevail. Moderate susceptibility covers the remaining part of the island. On Ithaca, a total of 222 landslide events were mapped. Very high and high susceptibility are located mainly along the island's coastline, covering 18.9% and 19.5% of the total island area, respectively. They are attributed to moderate to high slopes, the presence of faults, and susceptible limestones. Low and very low susceptibility are located in the north-central part, where high precipitation and low slopes are observed, while tectonic structures, the road network, and anthropogenic interventions are absent. These areas cover 20.60% and 19.30% of the total island area, respectively. On Kefalonia, a total of 3.306 landslide events were mapped. Very high and high susceptibility show a strong concentration in the western, northern, central, and eastern parts, due to tectonic structures that fragment the limestones, steep slopes and high precipitation. These areas cover 18.40% and 19% of the total island area, respectively. Low and very low susceptibility occupy the northeastern tip of the island, likely due to gentle slopes and the presence of forests and agricultural land that stabilize the slopes. These areas cover 22.50% and 19.70% of the total island area, respectively. On Zakynthos, a total of 2.233 landslide events were mapped. Very high and high susceptibility appear along almost the entire coastline, due to steep slopes and the presence of streams and tectonic structures. These areas cover 15.40% and 17% of the total island area, respectively. Low susceptibility occupies 47.70% and is located in the central to western part of the island, due to limestones and the absence of large streams. Very low susceptibility is completely absent, while moderate susceptibility covers the eastern part. Overall, coastal zones and mountainous areas emerge as the most vulnerable to the occurrence of landslide events. Landslides are favored primarily by lithology, tectonics, and steep slopes. On Zakynthos, low susceptibility prevails, while very low susceptibility is completely absent. The SVM method applied to the four islands exhibits high reliability and is exceptionally good at predictions, yielding high accuracy rates ranging from 86% to 94%, while Area Under the Curve (AUC) values range from 0.934 to 0.980.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/10889/33348
dc.language.isoel
dc.rightsAttribution 3.0 Greeceen
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by/3.0/gr/
dc.subjectΛευκάδα
dc.subjectΙθάκη
dc.subjectΚεφαλονιά
dc.subjectΖάκυνθος
dc.subjectΚατολισθητική επικινδυνότητα
dc.subject
dc.subjectΧάρτες
dc.subject.alternativeLefkada
dc.subject.alternativeIthaca
dc.subject.alternativeKefalonia
dc.subject.alternativeZakynthos
dc.subject.alternativeLandslide susceptibility
dc.subject.alternativeMaps
dc.titleΧαρτογράφηση κατολισθητικής επικινδυνότητας με τη χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών σε νησιά του νοτίου Ιονίου Πελάγους
dc.title.alternativeMapping landslide hazard using geographic information systems in the Islands of the southern Ionian Sea

Files

Original bundle
Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
PALIOU_ZACHARO_MASTER2026.pdf
Size:
10.65 MB
Format:
Adobe Portable Document Format
License bundle
Now showing 1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
Name:
license.txt
Size:
5.02 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: