Ακουστικά χαρακτηριστικά φωνηέντων στη συνεχόμενη ομιλία ασθενών με δυσαρθρία : ακουστικός χώρος φωνηέντων και βαθμός αηχοποίησης

Loading...
Thumbnail Image

Date

2024-06-28

Authors

Νίκου, Ελένη

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Abstract

Εισαγωγή: Η άρθρωση των φωνηέντων και συγκεκριμένα η θέση της γλώσσας κατά την παραγωγή τους μπορεί να εκτιμηθεί ακουστικά με τον υπολογισμό των τιμών των δύο πρώτων διαμορφωτών (formants). Ο πρώτος διαμορφωτής (F1) σχετίζεται με το ύψος της γλώσσας και το άνοιγμα της στοματικής κοιλότητας, ενώ η τιμή του δεύτερου διαμορφωτή (F2) εξαρτάται από τη θέση της γλώσσας ως προς τον οριζόντιο άξονα. Όταν οι τιμές των F1 και F2 δεν βρίσκονται εντός του αναμενόμενου εύρους και μεταβάλλεται το εμβαδόν του ακουστικού φωνηεντικού χώρου, τότε αυτό οδηγεί σε αλλαγή της ποιότητας των φωνηέντων και δυσκολία διάκρισής τους. Έρευνες έχουν δείξει πως σε ασθενείς με δυσαρθρία οι τιμές αυτές των διαμορφωτών διαφέρουν και ο φωνηεντικός χώρος συρρικνώνεται με αποτέλεσμα οι ήχοι ακουστικά να είναι όμοιοι. Γενικότερα, τα φωνήεντα της ελληνικής είναι φωνολογικά ηχηρά, ωστόσο μπορεί να παράγονται αηχοποιημένα σε συγκεκριμένα φωνητικά περιβάλλοντα. Στόχος: Η παρούσα πτυχιακή εργασία έχει ως σκοπό τη μελέτη των ακουστικών χαρακτηριστικών των φωνηέντων (τονισμένων) και των μοτίβων αηχοποίησης των φωνηέντων (τονισμένων και άτονων), σε ασθενείς με δυσαρθρία και τυπικούς ομιλητές στην ελληνική. Μεθοδολογία: Δείγμα συνεχόμενης ομιλίας (31 προτάσεις και 1 κείμενο) από δύο ασθενείς με δυσαρθρία (1 άντρας και 1 γυναίκα) και δύο τυπικούς ομιλητές με παρόμοια δημογραφικά χαρακτηριστικά αναλύθηκαν ακουστικά με το πρόγραμμα Praat. Συγκεκριμένα αναλύθηκαν τα φωνήεντα του δείγματος (F1, F2 και βαθμός αηχοποίησης) για την απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε και αντιληπτικό πείραμα με 12 συμμετέχοντες (6 άντρες και 6 γυναίκες) ηλικίας 20-25 ετών για την εκτίμηση του ποσοστού καταληπτότητας των ασθενών σε δισύλλαβες λέξεις και προτάσεις. Αποτελέσματα: Όπως ήταν αναμενόμενο εντοπίστηκαν διαφορές ανάμεσα στους ασθενείς με δυσαρθρία και την ομάδα ελέγχου. Συγκεκριμένα, η ποιότητα των φωνηέντων ήταν επηρεασμένη στη γυναίκα ασθενή, ενώ ο άνδρας ασθενής παρουσίασε ιδιαίτερα παθολογικά μοτίβα αηχοποίησης που δε συνάδουν με αυτά των τυπικών ομιλητών της ελληνικής. Τέλος, και για τους δύο ασθενείς, η καταληπτότητα ομιλίας ήταν σχετικά χαμηλή σε επίπεδο μεμονωμένων λέξεων, αλλά όχι σε επίπεδο προτάσεων.

Description

Keywords

Φωνήεντα, Διαμορφωτές, Αηχοποίηση φωνηέντων, Καταληπτότητα ομιλίας, Δυσαρθρία

Citation