Μελέτη της αστικής νησίδας θερμότητας στην πόλη της Πάτρας
Loading...
Date
2026-10-22
Authors
Σαμαρά, Ελένη
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η Αστική Νησίδα Θερμότητας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα φαινόμενα του σύγχρονου αστικού μικροκλίματος, με αντίκτυπο στο περιβάλλον αλλά και τον άνθρωπο. Με τον όρο «Αστική Νησίδα Θερμότητας» εκφράζεται η ανάπτυξη θερμοκρασιακών διαφορών μεταξύ περιοχών με διαφορετικά χαρακτηριστικά δόμησης και κάλυψης γης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της ύπαρξης, της έντασης καθώς και της χρονικής και χωρικής μεταβλητότητας του φαινομένου στην πόλη της Πάτρας. Αρχικά παρουσιάζονται οι βασικοί μηχανισμοί μεταφοράς θερμότητας, το ενεργειακό ισοζύγιο, τα χαρακτηριστικά του μεσογειακού και ελληνικού κλίματος και οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη της Αστικής Νησίδας Θερμότητας.
Για την πειραματική διερεύνηση χρησιμοποιήθηκαν ωριαίες μετρήσεις θερμοκρασίας αέρα από έξι σταθμούς στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας για την περίοδο 2020–2023. Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση της γλώσσας προγραμματισμού Python. Πιο συγκεκριμένα υλοποιήθηκε προεπεξεργασία των δεδομένων, ανάλυση του ημερήσιου, μηνιαίου και εποχικού κύκλου και διαχωρισμός ημερήσιας και νυχτερινής περιόδου. Ως σταθμός αναφοράς επιλέχθηκε ο σταθμός του Πανεπιστημίου Πατρών, λόγω της θέσης του σε πιο ανοικτό και λιγότερο πυκνά δομημένο περιβάλλον. Για τις συγκρίσεις μεταξύ κάθε σταθμού και του σταθμού αναφοράς χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά ώρες για τις οποίες υπήρχαν κοινές ταυτόχρονες τιμές.
Τα αποτελέσματα τεκμηριώνουν σαφή παρουσία νυχτερινής Αστικής Νησίδας Θερμότητας στις εξεταζόμενες περιοχές. Η μέση νυχτερινή θερμοκρασιακή διαφορά ως προς το Πανεπιστήμιο Πατρών ήταν 2,11°C στην Τριών Ναυάρχων, 2,00°C στο Ρίο, 1,95°C στα Ψηλά Αλώνια, 1,39°C στην Αγυιά και 0,31°C στον Καστελόκαμπο. Οι διαφορές ήταν μικρότερες κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ οι υψηλότερες τιμές παρατηρήθηκαν κυρίως κατά τις μεταμεσονύκτιες και πρώτες πρωινές ώρες. Η θετική νυχτερινή θερμοκρασιακή διαφοροποίηση εμφανίστηκε με υψηλή συχνότητα και παρουσίασε χρονική εμμονή σε ορισμένες θέσεις, με επεισόδια ΔΤ>2°C που έφτασαν έως και τις 28 συνεχόμενες νύχτες στο Ρίο. Τα 95% διαστήματα εμπιστοσύνης της μέσης νυχτερινής ΔΤ παρέμειναν πάνω από το μηδέν σε όλους τους σταθμούς.
Η συμπληρωματική ταξινόμηση των θέσεων σύμφωνα με το σύστημα Local Climate Zones ανέδειξε τη σημασία της μορφολογίας και των χαρακτηριστικών δόμησης του αστικού περιβάλλοντος, χωρίς ωστόσο να επαρκεί από μόνη της για την ερμηνεία των παρατηρούμενων θερμοκρασιακών διαφορών. Συνολικά, η Αστική Νησίδα Θερμότητας στην Πάτρα αποτελεί σαφώς ανιχνεύσιμο φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται εντονότερα κατά τη νυχτερινή περίοδο και επηρεάζεται από τον συνδυασμό της αστικής δόμησης, της βλάστησης και των ιδιαίτερων τοπικών περιβαλλοντικών και μετεωρολογικών συνθηκών.
Συνολικά, η Αστική Νησίδα Θερμότητας στην Πάτρα αποτελεί σαφώς ανιχνεύσιμο φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται εντονότερα κατά τη νυχτερινή περίοδο. Οι χωρικές διαφοροποιήσεις που καταγράφηκαν είναι συμβατές με τις διαφορές στην αστική δόμηση, τη βλάστηση και τις τοπικές περιβαλλοντικές και μετεωρολογικές συνθήκες, χωρίς να ποσοτικοποιείται η επιμέρους συμβολή τους.
Description
Keywords
Αστικές νησίδες θερμότητας, Πάτρα, Θερμοκρασία αέρα, Θερμοκρασιακή διαφορά, Τοπικές κλιματικές ζώνες, Αστικό κλίμα