Στάθμιση δοκιμασίας επανάληψης λέξεων και αλληλουχιών για διαμόρφωση απραξίας της ομιλίας : δεδομένα από ηλικιωμένους τυπικούς ομιλητές

Loading...
Thumbnail Image

Date

2024-02-08

Authors

Σαραντίτη, Αθανασία

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Abstract

Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται ένα πρωτόκολλο αξιολόγησης για την απραξία. Η απραξία αναφέρεται σε διαταραγμένη ικανότητα των ομιλητών στον προγραμματισμό και την εκτέλεση των εκούσιων κινήσεων που απαιτούνται για την παραγωγή της ομιλίας. Όσον αφορά την κλινική εικόνα των ασθενών, παρουσιάζεται μεγάλη ετερογένεια, η οποία κυμαίνεται από απόλυτη αλαλία μέχρι ρέουσα ομιλία. Στο σημείο αυτό χρειάζεται να ληφθούν υπόψη και οι φυσιολογικές δομές που επέρχονται στον τομέα της ομιλίας κατά τη γήρανση. Σχετικά με τη διαφοροδιάγνωση της απραξίας, χρησιμοποιούνται δραστηριότητες επανάληψης λέξεων, αυτόματης ομιλίας, διαδοχοκίνησης, καθώς και λέξεις με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας. Στα πλαίσια αυτά δομήθηκε και το παρόν πρωτόκολλο αξιολόγησης, το οποίο βασίστηκε στον εντοπισμό λαθών και δυσρυθμιών σε τυπικούς ηλικιωμένους ομιλητές, μέσα από την επανάληψη μεμονωμένων λέξεων και συνδυασμών τριών διαδοχικών λέξεων, σε συνθήκες κανονικής, αργής και γρήγορης ομιλίας. Οι σχετικές λέξεις χαρακτηρίζονται από αυξανόμενο μήκος και πολυπλοκότητα της φωνοτακτικής δομής, καθιστώντας τις ευαίσθητες στον εντοπισμό απραξικών στοιχείων. Μέσα από την παρούσα ερευνητική διαδικασία, εξετάζεται α) η ικανότητα των τυπικών ομιλητών να τροποποιούν την ταχύτητα ομιλίας τους κατ’ εντολή, σε βαθμό που να γίνεται αντιληπτή από τον ακροατή και β) να εντοπιστούν φυσιολογικά λάθη και δυσρυθμίες, προκειμένου να προσδιοριστεί το σημείο εκείνο που θα διαχωρίζει τα λάθη των τυπικών ομιλητών από τα λάθη εκείνων που παρουσιάζουν ενδεχομένως απραξία. Για το σκοπούς αυτούς, το πρωτόκολλο χορηγήθηκε σε 20 τυπικούς ομιλητές ηλικίας 60 ετών και άνω, τα δεδομένα των οποίων συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν μέσω της χρήσης του λογισμικού Praat και του Excel. Για την εύρεση του πρώτου ζητούμενου εξετάστηκαν οι διαφορές στις ταχύτητες ανά συνθήκη και τα χαρακτηριστικά των παύσεων, οι τιμές αύξησης και μείωσης και το σύνολο των τιμών που αυξήθηκαν και μειώθηκαν πράγματι, καθώς και πόσες από αυτές έγιναν αντιληπτές από τον ακροατή και τα ποσοστά των σχετικών αλλαγών. Αναφορικά με το δεύτερο ζητούμενο, έγινε ενδελεχής εκτίμηση των ειδών των λαθών και των δυσρυθμιών που παρουσιάστηκαν από τους τυπικούς ομιλητές στις διαφορετικές συνθήκες και λίστες. Μέσα από την ανάλυση των παραπάνω δεδομένων, διαπιστώθηκε ότι, οι ομιλητές έχουν την ικανότητα να αυξομειώνουν κατάλληλα την ταχύτητα ομιλίας τους κατ’ εντολή με τον ίδιο βαθμό δυσκολίας τόσο στην αύξηση, όσο και στη μείωση, καθώς και να γίνεται αντιληπτή η παραπάνω διαφοροποίηση, με μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας, κατά τη μείωση της ταχύτητας. Ακόμη, οι συμμετέχοντες πραγματοποιήσαν πολλά διαφορετικά είδη λαθών και δυσρυθμιών, σε όλες τις λίστες, με πιο απαιτητική να αποτελεί η λίστα 4, τόσο στις μονές, όσο και στις τριπλέτες. Ενδιαφέρον αποτελεί ότι, η πλειοψηφία των λαθών και δυσρυθμιών εντοπίστηκε στην κανονική ταχύτητα αυτής της λίστας. Το γεγονός αυτό εξηγείται πιθανόν από την μετάβαση από ευκολότερη σε δυσκολότερη λίστα και την έναρξη αυτής με την κανονική ταχύτητα. Για την εξαγωγή ασφαλέστερων συμπερασμάτων προτείνεται η περαιτέρω έρευνα για το παρόν πρωτόκολλο αξιολόγησης.

Description

Keywords

Απραξία, Ταχύτητα ομιλίας, Μονές λέξεις, Τριπλέτες

Citation