Ανάπτυξη και αξιολόγηση εξειδικευμένου ψηφιακού βοηθού για συμπληρώματα διατροφής υποβοηθητικών του νευρικού συστήματος
Loading...
Date
2026-10-11
Authors
Παπαθανασίου, Ελένη
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη διατροφή και την επαρκή πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, τα οποία συμμετέχουν στη νευροδιαβίβαση, στη σύνθεση της μυελίνης και στην προστασία των νευρώνων από το οξειδωτικό στρες. Για τον λόγο αυτό, τα συμπληρώματα διατροφής, όπως οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, το μαγνήσιο, τα ω-3 λιπαρά οξέα, οι βιταμίνες D και Ε, ο ψευδάργυρος, η χολίνη, η μελατονίνη και το Ginkgo biloba, χρησιμοποιούνται ολοένα και ευρύτερα. Ωστόσο, η σχετική πληροφόρηση είναι συχνά πολύπλοκη ή αντικρουόμενη, ενώ η αλόγιστη χρήση ορισμένων συμπληρωμάτων ενέχει κινδύνους. Αυτό καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμα εργαλεία που διευκολύνουν την πρόσβαση του κοινού σε έγκυρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση.Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρείται μια διττή προσέγγιση των συμπληρωμάτων διατροφής του νευρικού συστήματος. Αρχικά, πραγματοποιείται θεωρητική διερεύνηση συγκεκριμένων συμπληρωμάτων, με έμφαση στον μηχανισμό δράσης τους, στις κλινικές τους ενδείξεις και στα επίσημα όρια ασφαλούς πρόσληψης. Στη συνέχεια, το επιστημονικό αυτό υλικό αξιοποιείται για την ανάπτυξη ενός εξειδικευμένου ψηφιακού βοηθού (chatbot), με τη χρήση της τεχνικής Παραγωγής Ενισχυμένης με Ανάκτηση (Retrieval-Augmented Generation, RAG) μέσω του εργαλείου NotebookLM. Ο βοηθός αξιολογήθηκε συγκριτικά με ένα γενικής χρήσης μεγάλο γλωσσικό μοντέλο, το ChatGPT, σε εννέα κοινά ερωτήματα που αφορούσαν μηχανισμούς δράσης, κλινική τεκμηρίωση και ασφάλεια τωνσυμπληρωμάτων. Οι απαντήσεις αξιολογήθηκαν ως προς την επιστημονικήορθότητα, την πληρότητα, την επιστημονική επιφύλαξη, την κλινική χρησιμότητα, την επαληθευσιμότητα και τη σαφήνεια.Κανένα από τα δύο συστήματα δεν παρήγαγε σοβαρά σφάλματα, ενώ ταπλεονεκτήματά τους αποδείχθηκαν συμπληρωματικά. Ο εξειδικευμένος ψηφιακός βοηθός παρείχε σταθερά πιο εξειδικευμένες, πληρέστερες και επαληθεύσιμες απαντήσεις, με ποσοτικά δεδομένα και παραπομπές στις πηγές. Ωστόσο, παρουσίαζε συχνά προκλινικά ευρήματα ως τεκμηριωμένα και σε ορισμένες περιπτώσεις υπερεκτιμούσε το κλινικό όφελος. Το ChatGPT, αν και λιγότερο εξειδικευμένο και χωρίς δυνατότητα ελέγχου των πηγών του, αποτύπωνε με μεγαλύτερη ακρίβεια την αβεβαιότητα των επιστημονικών δεδομένων, διέκρινε τη συσχέτιση από την αιτιότητα και παρείχε πιο πρακτικές επισημάνσεις ασφάλειας.Το βασικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι η αξιοπιστία ενός ψηφιακού βοηθού υγείας δεν εξασφαλίζεται μόνο από την επιλογή έγκυρων πηγών, καθώς ο βοηθός αναπαράγει τον χαρακτήρα τους. Εξίσου σημαντικές είναι η ισορροπημένη σύνθεση των πηγών, ώστε να περιλαμβάνουν κλινικές μελέτες και αρνητικά ευρήματα, και η σαφής δήλωση του επιπέδου τεκμηρίωσης κάθε πληροφορίας. Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση για τα συμπληρώματα διατροφής, λειτουργούν όμως καλύτερα ως υποστήριξη και όχι ως υποκατάστατο της συμβουλής του φαρμακοποιού.
Description
Keywords
Συμπληρώματα διατροφής, Νευρικό σύστημα, Τεχνητή νοημοσύνη