Το «Σχέδιο Πόλεως» και η ανάπτυξη των ελληνικών αστικών κέντρων

Loading...
Thumbnail Image

Date

Authors

Κουρτίνος, Χρυσόστομος

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Abstract

Η διδακτορική διατριβή αφορά στη διερεύνηση, θεωρητική επισκόπηση, ανάλυση και αξιολόγηση του ρόλου του θεσμικού πολεοδομικού σχεδιασμού στην ανάπτυξη των μεσαίου μεγέθους Ελληνικών αστικών κέντρων και του ρόλου του «Σχεδίου Πόλεως» στην διαμόρφωση της σημερινής δομής και μορφής τους. Επιπρόσθετα, στοχεύει στη διερεύνηση της επίδρασης και της συμβολής των πολεοδομικών σχεδίων καθώς και των διαφόρων παρεμβάσεων στην εξελικτική διαδικασία και ανάπτυξη του αστικού χώρου. Ως πόλεις μελέτης επιλέχθηκαν οι πόλεις Καβάλα, Ιωάννινα, Λάρισα, Βόλος, Πάτρα, Καλαμάτα και Ηράκλειο. Η διατριβή χωρίζεται σε δύο διακριτές ενότητες. Η πρώτη ενότητα ασχολείται με την βιβλιογραφική τεκμηρίωση θεμάτων και προβληματικών που αφορούν αφενός τον πολεοδομικό σχεδιασμό και αφετέρου την αστική ανάπτυξη καθώς επίσης και προσδιορίζει το θεωρητικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα αναπτυχθεί η δεύτερη ενότητα. Συγκεκριμένα, το πρώτο κεφάλαιο κάνει μια βιβλιογραφική ανασκόπηση στο φαινόμενο της αστικής εξάπλωσης και μεγέθυνσης. Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται, με τη συγκριτική προσέγγιση, την δομή και τον τρόπο άσκησης του χωρικού σχεδιασμού σε επιλεγμένες χώρες της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία, Δανία, Ιταλία, Πολωνία και Ελλάδα) οι οποίες επιλέχτηκαν βιβλιογραφικά ώστε να αποτελούν βασικά παραδείγματα των πολιτικών χωρικού σχεδιασμού που ασκούνται αυτήν την στιγμή στην Ευρώπη. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην Ελλάδα και στο πως ο πολεοδομικός σχεδιασμός μέσα από τα ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα εξελίχθηκε. Επίσης αναλύει τους βασικούς νόμους μέσα από τους οποίους εξελίχθηκε και αναπτύχθηκε ο Ελληνικός αστικός χώρος. Η μελέτη βασίστηκε και σε δευτερογενή δεδομένα όπως η πληθυσμιακή εξέλιξη και τα ιστορικά γεγονότα τα οποία ώθησαν την πολιτεία να αναπτύξει ή να εξελίξει την νομοθεσία που ρυθμίζει τον αστικό χώρο και την ανάπτυξή του. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται πρωτογενής έρευνα η οποία ασχολείται με τον ρόλο που διαδραμάτισε το εγκεκριμένο Σχέδιο Πόλεως στα μεσαίου μεγέθους ελληνικά αστικά κέντρα που περιλαμβάνονται στην πρωτοβουλία του Copernicus Urban Atlas, και συγκεκριμένα στα αστικά συγκροτήματα: της Καβάλας, των Ιωαννίνων, της Λάρισας, του Βόλου, της Πάτρας, της Καλαμάτας και του Ηρακλείου. Η έρευνα επικεντρώνεται σε τέσσερις χρονικές τομές 1945, 1975, 2006 και 2018 με σκοπό την διαχρονική εξέταση του ρόλου του Σχεδίου Πόλεως και με στόχο τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και συγκρίσιμης εικόνας. Μέσα από τη δημιουργία νέων και την χρήση/προσαρμογή ήδη υπαρχόντων γεωσυνόλων σε συνδυασμό με την μελέτη δορυφορικών εικόνων και αεροφωτογραφιών δημιουργήθηκε ένας μεγάλος όγκος συμβατών γεωσυνόλων και χωρικών βάσεων δεδομένων, σε διαχρονική βάση, ως υλικό υποβάθρου για τις ανάγκες της έρευνας και που αφορά όλα τα παραπάνω αστικά κέντρα. Επίσης γίνεται εκτενής ανάλυση του θεσμικού πλαισίου ανάπτυξης του χώρου κάθε πόλης για περίοδο μεγαλύτερη των 80 ετών. Η μη επιλογή των πόλεων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης έγινε εσκεμμένα αφενός λόγω μεγέθους και αφετέρου λόγω του διαφορετικού τρόπου που αυτές αντιμετωπίζονται από την πολεοδομική νομοθεσία.

Description

Keywords

Πολεοδομικός σχεδιασμός, Αστικοποίηση, Σχέδιο Πόλεως, Αστική εξάπλωση, Θεσμικό πλαίσιο, Καβάλα, Ιωάννινα, Λάρισα, Βόλος, Πάτρα, Καλαμάτα, Ηράκλειο

Citation