Αρχή της αιτιολόγησης στην ακτινοπροστασία : γνώσεις φοιτητών ιατρικής
Loading...
Date
2026-10-08
Authors
Πετρόπουλος, Ανδρέας
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η αρχή της αιτιολόγησης αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις αρχές του συστήματος ακτινοπροστασίας και διασφαλίζει ότι κάθε ιατρική έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία πραγματοποιείται μόνο όταν το αναμενόμενο διαγνωστικό ή θεραπευτικό όφελος υπερτερεί των πιθανών κινδύνων για τον ασθενή. Η συνεχώς αυξανόμενη χρήση απεικονιστικών εξετάσεων που χρησιμοποιούν ιοντίζουσα ακτινοβολία καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την επαρκή εκπαίδευση των μελλοντικών ιατρών στις βασικές αρχές της ακτινοπροστασίας και, ειδικότερα, στην ορθή εφαρμογή της αρχής της αιτιολόγησης. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση των γνώσεων των φοιτητών Ιατρικής σχετικά με την αρχή της αιτιολόγησης στην ακτινοπροστασία, καθώς και η διερεύνηση πιθανών διαφορών ανάλογα με τα δημογραφικά και εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά τους. Πραγματοποιήθηκε συγχρονική, περιγραφική μελέτη με τη συμμετοχή 138 φοιτητών του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών από όλα τα έτη σπουδών. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με ανώνυμο, αυτοσυμπληρούμενο έντυπο ερωτηματολόγιο 42 ερωτήσεων, το οποίο είχε προηγουμένως αξιολογηθεί μέσω πιλοτικής εφαρμογής σε ανεξάρτητο δείγμα δέκα φοιτητών, με σκοπό τη βελτίωση της σαφήνειας και της κατανόησής του. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε ερωτήσεις σχετικά με τις βασικές έννοιες της ακτινοπροστασίας, την αναγνώριση των απεικονιστικών μεθόδων που χρησιμοποιούν ιοντίζουσα ακτινοβολία, τις σχετικές δόσεις ακτινοβολίας, την αρχή της αιτιολόγησης και την εφαρμογή της στην κλινική πράξη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φοιτητές παρουσίασαν συνολικά ικανοποιητικό επίπεδο γνώσεων, με διάμεσο συνολικό σκορ 29/34, το οποίο αντιστοιχούσε στις ερωτήσεις που αξιολογούσαν τις γνώσεις των συμμετεχόντων. Το υψηλότερο ποσοστό ορθών απαντήσεων καταγράφηκε στις ερωτήσεις που αφορούσαν την αρχή της αιτιολόγησης (83,3%), ακολουθούμενο από τις αρχές ακτινοπροστασίας (80,1%), τις βασικές γνώσεις ακτινοβολίας (79,7%) και την αναγνώριση των απεικονιστικών τεχνικών (75,1%). Ωστόσο, διαπιστώθηκαν σημαντικά γνωσιακά κενά σχετικά με τα Διαγνωστικά Επίπεδα Αναφοράς (DRLs), τη συμβολή της ιατρικής απεικόνισης στη συλλογική έκθεση του πληθυσμού, την αναγνώριση του υπερηχογραφήματος ως μη ιοντίζουσας απεικονιστικής μεθόδου και την αυξημένη ακτινοευαισθησία των νεότερων ηλικιών. Επιπλέον, οι φοιτητές των κλινικών ετών παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με τους φοιτητές των προκλινικών ετών (p = 0,038). Συμπερασματικά, τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι, παρά το συνολικά ικανοποιητικό επίπεδο γνώσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκπαιδευτικές ανάγκες σχετικά με την ακτινοπροστασία και ιδιαίτερα με την εφαρμογή της αρχής της αιτιολόγησης στην κλινική πράξη. Η συστηματικότερη ενσωμάτωση σχετικών εκπαιδευτικών ενοτήτων στο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής, με έμφαση στην κλινική λήψη αποφάσεων και στην ορθολογική χρήση των απεικονιστικών εξετάσεων, μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των μη απαραίτητων εκθέσεων σε ιοντίζουσα ακτινοβολία και στη βελτίωση της ασφάλειας και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.
Description
Keywords
Ακτινοπροστασία, Αρχή της αιτιολόγησης, Φοιτητές ιατρικής, Ιοντίζουσα ακτινοβολία, Ιατρική απεικόνιση, Εκπαίδευση, Δημόσια υγεία