Η εξέλιξη των οχυρωμένων μεσαιωνικών οικισμών των Κυκλάδων (13ος -20ός αι.) : το παράδειγμα της Χώρας Σικίνου

Loading...
Thumbnail Image

Date

2023-09-22

Authors

Γεωργούλη, Ελένη

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Abstract

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση της εξέλιξης των οχυρωμένων οικισμών των Κυκλάδων την περίοδο από το 13ο ως τον 20ό αι. μέσα από το παράδειγμα του οικισμού της Χώρας της Σικίνου. Η Χώρα της Σικίνου, χτισμένη στη βόρεια απόκρημνη πλαγιά του νησιού, αποτελείται από δύο οικιστικά σύνολα. Ο εσωστρεφής χαρακτήρας του νησιού, λόγω έλλειψης φυσικού λιμανιού, διαφύλαξε αναλλοίωτο στο πέρασμα των αιώνων το μοναδικό οικισμό του, ο οποίος περιλαμβάνει το Κάστρο και τις εκτός οχύρωσης κατοικίες, με εξωτερικό περίβλημα το αγροτικού χαρακτήρα δομημένο περιβάλλον, άρρηκτα δεμένα με την καθημερινή ζωή των κατοίκων και τη διασφάλιση της επιβίωσής τους. Το Κάστρο αποτελεί τυπικό δείγμα κυκλαδίτικου οχυρωμένου οικισμού, με κάτοψη σχήματος τετράπλευρου και περίβολο από οικίες των οποίων η εξωτερική όψη διαμορφώνει το αμυντικό τείχος. Εσωτερικά του περιβόλου, υπήρχε και δεύτερη συστάδα οικιών οι οποίες κατεδαφίστηκαν κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής για να διαμορφωθεί η σύγχρονη πλατεία. Αποτελεί παράδειγμα οχυρωμένου οικισμού στον οποίο είναι ευδιάκριτες δύο τουλάχιστον σημαντικές οικοδομικές φάσεις εκ των οποίων η δεύτερη καθόρισε και τη σύγχρονη μορφή του. Εκτός από την πρώτη φάση της οποίας η κατασκευή ανάγεται στο β’ μισό του 16ου αι., η δεύτερη σημαντικότερη εντοπίζεται την περίοδο από το τέλος του 17ου ως τις αρχές του 18ου αι.. Οι οικίες είναι διώροφες και περιλαμβάνουν μία ή περισσότερες από τις αρχικές ισόγειες στενομέτωπες μονόχωρες μονάδες που αποτέλεσαν τον αρχικό πυρήνα του σχεδιασμού. Η επίδραση της αρχιτεκτονικής αλλά και της οικονομικής ευμάρειας που χαρακτήρισε την οικοδομική δραστηριότητα των αρχών του 18ου αι. μετέτρεψε τα λιτά στενομέτωπα μονόχωρα σπίτια του Κάστρου σε διώροφα αρχοντικά με σάλες και περίτεχνα θυρώματα. Μέσω της έρευνας και της εργασίας πεδίου στο πλαίσιο εκπόνησης διδακτορικής διατριβής με αντικείμενο την εξέλιξη των οχυρωμένων οικισμών των Κυκλάδων μέσω του παραδείγματος της Χώρας Σικίνου, προέκυψαν πολύτιμα στοιχεία μέσω των οποίων αποκρυπτογραφείται η άγνωστη μέχρι στιγμής αρχιτεκτονική ιστορία του οχυρωμένου οικισμού της Σικίνου και παράλληλα συμπληρώνεται η εικόνα που έχουμε για την τυπολογία, την εξέλιξη και τη χρονολόγηση των οικισμών στις Κυκλάδες από την περίοδο του ύστερου μεσαίωνα.

Description

Keywords

Σίκινος, Κάστρο, Παραδοσιακοί οικισμοί Κυκλάδων, Οχυρωματική αρχιτεκτονική, Προστασία μνημειακών συνόλων, Μεσαιωνικοί οικισμοί

Citation