Αποτύπωση ενάλιου αρχαιολογικού χώρου στην Αστυπάλαια, με μεθόδους τηλεπισκόπησης (Κυκλάδες)
Loading...
Date
2026-10-05
Authors
Σιαμαλέκα, Ευτυχία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη δυνατότητα αξιοποίησης υποβρύχιου φωτογραφικού υλικού για την τρισδιάστατη αποτύπωση επιμέρους τμημάτων του πυθμένα στο Βαθύ Αστυπάλαιας, στην παράκτια ζώνη του αρχαιολογικού χώρου του ακρωτηρίου Ελληνικό. Η έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο της μη επεμβατικής τεκμηρίωσης υποθαλάσσιων παράκτιων τοπίων και επικεντρώνεται στις δυνατότητες και στους περιορισμούς της φωτογραμμετρικής επεξεργασίας δεδομένων που προήλθαν από μια δοκιμαστική διάταξη ταυτόχρονης ακουστικής και οπτικής καταγραφής.
Το διαθέσιμο φωτογραφικό αρχείο περιλάμβανε 74.914 εικόνες από δύο κάμερες GoPro, τοποθετημένες στην πλατφόρμα πολυδεσμικού βυθομέτρου, ώστε να καταγράφουν τον πυθμένα κατά τη διάρκεια της βαθυμετρικής αποτύπωσης. Συμπληρωματικά αξιοποιήθηκαν αρχεία πλοήγησης, βαθυμετρικά δεδομένα και μωσαϊκό ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης (Side Scan Sonar). Η φωτογραμμετρική επεξεργασία πραγματοποιήθηκε στο Agisoft Metashape με μεθόδους Structure from Motion (SfM) και περιέλαβε την οργάνωση και ευθυγράμμιση επιμέρους φωτογραφικών ακολουθιών, δοκιμές συνένωσής τους και παραγωγή τρισδιάστατων μοντέλων και ορθομωσαϊκών σε επιλεγμένα τμήματα.
Παράλληλα, αναπτύχθηκε διαδικασία επεξεργασίας με Python για τον έλεγχο των μεταδεδομένων EXIF, την αναγνώριση των καμερών και τη διερεύνηση της χρονικής αντιστοίχισης των φωτογραφιών με τις καταγραφές πλοήγησης. Λόγω της ασυμφωνίας των εσωτερικών ρολογιών των καμερών με τον χρόνο της έρευνας, εφαρμόστηκε δοκιμαστική υπόθεση συγχρονισμού, βάσει της οποίας υπολογίστηκαν εκτιμώμενες οριζόντιες θέσεις των λήψεων. Οι θέσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν για διερευνητική χωρική απεικόνιση σε περιβάλλον Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), χωρίς να θεωρηθούν ανεξάρτητα επαληθευμένη γεωαναφορά.
Η μεταβλητή ποιότητα των εικόνων, οι δυσκολίες φωτογραμμετρικής σύνδεσης και οι αυξημένες υπολογιστικές απαιτήσεις περιόρισαν τη δυνατότητα ενοποίησης των ανακατασκευών. Ωστόσο, η επεξεργασία μικρότερων, συνεκτικών ακολουθιών επέτρεψε την παραγωγή τοπικών μοντέλων με χρήσιμη οπτική πληροφορία. Παρουσιάζονται δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: η ακολουθία 110GOPRO, στην οποία εξετάστηκαν μορφολογικά και γραμμικά στοιχεία του πυθμένα, και η ακολουθία 126GOPRO, στην οποία αποτυπώθηκαν τμήματα με παρουσία ποσειδωνίας. Η συγκριτική εξέτασή τους με το μωσαϊκό Side-Scan Sonar υποστήριξε την ποιοτική διερεύνηση των χαρακτηριστικών αυτών, χωρίς να οδηγήσει σε οριστική αρχαιολογική ταυτοποίηση ή πλήρη οριοθέτηση της βλάστησης.
Η εργασία αναδεικνύει τη χρησιμότητα της υποβρύχιας φωτογραμμετρίας ως συμπληρωματικής πηγής οπτικής τεκμηρίωσης του παράκτιου αρχαιολογικού τοπίου και του φυσικού του περιβάλλοντος. Παράλληλα, η αξιολόγηση της δοκιμαστικής εφαρμογής υπογραμμίζει την ανάγκη σχεδιασμού των λήψεων με επαρκή επικάλυψη και ελεγχόμενη γεωμετρία, επαληθευμένου συγχρονισμού των συστημάτων και ανεξάρτητου ελέγχου της χωρικής και μετρικής ακρίβειας των παραγόμενων μοντέλων.
Description
Keywords
Υποβρύχια φωτογραμμετρία, Τρισδιάστατη ανακατασκευή, Ενάλια αρχαιολογία