Άσκηση με ή χωρίς επίβλεψη και συμμόρφωση σε ανθρώπους με καρκίνο : μια συστηματική ανασκόπηση
Loading...
Date
2026-05-13
Authors
Λίκο, Τζεσικιάνα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η άσκηση αποτελεί σημαντική συμπληρωματική παρέμβαση στην ογκολογική φροντίδα, ωστόσο η κλινική της αξιοποίηση προϋποθέτει επαρκή συμμετοχή των ασθενών στα προγράμματα άσκησης. Σκοπός της παρούσας συστηματικής
ανασκόπησης ήταν να διερευνηθεί αν οι επιβλεπόμενες παρεμβάσεις άσκησης συνδέονται με υψηλότερους δείκτες συμμετοχής σε σύγκριση με τις μη επιβλεπόμενες ή κατ’ οίκον παρεμβάσεις άσκησης σε ενήλικες με καρκίνο. Παράλληλα, εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο οι επιλέξιμες μελέτες όριζαν και μετρούσαν τη συμμετοχή, με έμφαση στη διάκριση μεταξύ προσκόλλησης (adherence), συμμόρφωσης (compliance) και πρακτικών δεικτών, όπως η παρουσία στις συνεδρίες (attendance), η ολοκλήρωση του προγράμματος, η διατήρηση στη μελέτη (retention) και οι αποχωρήσεις (drop-out). Επιπλέον, διερευνήθηκε περιγραφικά η σχέση των δεικτών συμμετοχής με βασικές κλινικές εκβάσεις, όπως η σωματική/φυσική απόδοση, η ποιότητα ζωής και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η συμμετοχή αναφέρεται συχνά στη βιβλιογραφία, αλλά δεν ορίζεται και δεν μετράται με ενιαίο τρόπο. Οι όροι προσκόλληση και συμμόρφωση χρησιμοποιούνται συχνά με διαφορετικό τρόπο, ενώ η παρουσία στις συνεδρίες λειτουργεί περισσότερο ως πρακτικός δείκτης συμμετοχής και όχι ως έννοια ταυτόσημη με την προσκόλληση ή τη συμμόρφωση. Με βάση τη λειτουργική ταξινόμηση των μελετών, οι επιβλεπόμενες παρεμβάσεις συνδέθηκαν συχνότερα με δείκτες συμμόρφωσης, δηλαδή με την εκτέλεση ενός προκαθορισμένου πρωτοκόλλου άσκησης. Αντίθετα, οι μη επιβλεπόμενες ή κατ’ οίκον παρεμβάσεις συνδέθηκαν συχνότερα με δείκτες προσκόλλησης, ιδιαίτερα όταν περιλάμβαναν μηχανισμούς υποστήριξης της ενεργής συμμετοχής, όπως εκπαίδευση, υπενθυμίσεις, αυτοπαρακολούθηση, τηλεπαρακολούθηση ή συμβουλευτική υποστήριξη. Σε επίπεδο συνολικής σύνθεσης, δεν τεκμηριώθηκε σταθερή υπεροχή της επιβλεπόμενης άσκησης έναντι της μη επιβλεπόμενης ή κατ’ οίκον άσκησης ως προς τη συνολική συμμετοχή. Αντίθετα, η συμμετοχή φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο από τον συνολικό σχεδιασμό της παρέμβασης, τον τρόπο υποστήριξης και το τι ακριβώς μετράται ως δείκτης συμμετοχής. Ως προς τις κλινικές εκβάσεις, η επιβλεπόμενη άσκηση φάνηκε να συνδέεται πιο σταθερά με βελτιώσεις στη σωματική/φυσική απόδοση, ενώ οι μη επιβλεπόμενες ή κατ’ οίκον παρεμβάσεις φάνηκαν να σχετίζονται περισσότερο με την αύξηση της καθημερινής φυσικής δραστηριότητας, ιδίως όταν περιλάμβαναν μηχανισμούς υποστήριξης. Η ποιότητα ζωής παρουσίασε πιο σύνθετη και ετερογενή εικόνα.
Συμπερασματικά, η συμμετοχή στην ογκολογική άσκηση πρέπει να ερμηνεύεται ως σύνθετη και πολυπαραγοντική διαδικασία και όχι ως ένας απλός αριθμητικός δείκτης. Οι μελλοντικές μελέτες χρειάζεται να καταγράφουν με μεγαλύτερη σαφήνεια και συνέπεια την προσκόλληση, τη συμμόρφωση, την παρουσία στις συνεδρίες, τη διατήρηση στη μελέτη και τις αποχωρήσεις, ώστε να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα των ευρημάτων και η κλινική εφαρμογή τους.
Description
Keywords
Καρκίνος, Άσκηση, Επιβλεπόμενη άσκηση, Κατ’ οίκον άσκηση, Προσκόλληση, Συμμόρφωση, Συμμετοχή στην άσκηση