Διερευνώντας το εκθέτωμα εγκύων σε φυτοφάρμακα, με μεταβολομική ανάλυση ορού αίματος, με φασματομετρία μάζας
Loading...
Date
2024-10-09
Authors
Σακκά, Παναγιώτα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Καθημερινά, οι άνθρωποι εκτίθενται σε πληθώρα παραγόντων, οι οποίοι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις περιβαλλοντικές εκθέσεις και τις βιολογικές αποκρίσεις του ανθρώπινου οργανισμού σε συγκεκριμένα εξωτερικά ερεθίσματα. Το σύνολο των εκθέσεων στις οποίες έχει υποβληθεί ένα άτομο από τη στιγμή της σύλληψης του μέχρι τη στιγμή του θανάτου του, ονομάζεται εκθέτωμα (exposome) και προσπαθεί να συλλάβει όλο το εύρος των εκθέσεων του ανθρώπου σε συνθετικές χημικές ουσίες, διατροφικά συστατικά, ψυχοκοινωνικά στρεσογόνους παράγοντες και φυσικούς πα-ράγοντες, καθώς και τον τρόπο που αποκρίνεται βιολογικά ένα άτομο σε αυτές. Με τη μελέτη του εκθετώματος, οι ερευνητές μπορούν να αναλύσουν πως επηρεάζουν οι περιβαλλοντικοί παράγοντες την υγεία και την προδιάθεση του ανθρώπου για διάφορες παθήσεις, παρέχοντας μία ολιστική προσέγγιση που μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη στρατηγικών για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας.
Οι εξωγενείς χημικές ουσίες, που απορροφώνται από τον άνθρωπο, όπως φάρμακα, εμπορικά προϊόντα, ενώσεις που υπάρχουν στη διατροφή, και περιβαλλοντικές χημικές ουσίες, μπορούν να είναι άμεσα ανιχνεύσιμες στον οργανισμό είτε ως χημικά μόρια ή ως προϊόντα του μεταβολισμού τους, είτε έμμεσα, λόγω μεταβολών στη μεταβολομική ισορροπία του οργανισμού που αντικατοπτρίζονται με διαφορετικό προφίλ βασικών ενδογενών μορίων, των μεταβολιτών. Η μεταβολομική, ως ένας από τους τομείς της ομικής, εξετάζει το σύνολο των μεταβολιτών σε κύτταρα, βιολογικά υγρά, ιστούς και οργανισμούς. Στόχος της μεταβολομικής ανάλυσης είναι η εύρεση και ανάλυση του μεταβολικού προφίλ ενός βιολογικού δείγματος, το οποίο αποτελείται από το σύνολο των μεταβολιτών του, παρέχοντας πληροφορίες για την φυσιολογική κατάσταση του οργανισμού, τις παθολογικές του καταστάσεις ή/και την επίδραση που έχουν εξωτερικοί παράγοντες στον οργανισμό όπως είναι η δια-τροφή, τα φάρμακα, παθήσεις, κ.α.
Η συγκεκριμένη έρευνα ασχολείται με την πιθανή ανίχνευση φυτοφαρμάκων, εξωγενών, δηλαδή, χημικών ουσιών, στον ορό αίματος εγκύων γυναικών, που ζουν σε περιβάλλον στο οποίο πραγματοποιείται εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων. Τα φυτοφάρμακα είναι χημικές ενώσεις οι οποίες χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη, προστασία και διατήρηση των φυτών. Ωστόσο η χρήση των φυτοφαρμάκων έχει επιπτώσεις τόσο στο περιβάλλον όσο και στην υγεία των ανθρώπων και των ζώων (Rani et al. 2021; Maipas et al. 2016). Πληθώρα φυτοφαρμάκων έχουν χαρακτηριστεί ως ενδοκρινικοί διαταράκτες, δηλαδή ως ουσίες που διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία του ορμονικού συστήματος. Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες συνδέονται με πληθώρα διαταραχών και ασθενειών, μεταξύ των οποίων είναι οι αναπαραγωγικές, δερματικές, καρδιαγγειακές, νευρολογικές, ηπατικές και ανοσολογικές διαταραχές, η παχυσαρκία, ο διαβήτης και ο καρκίνος (Yilmaz et al. 2020; M. Heshmati H 2021).
Στη συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκε ανάλυση των εμπορικών φυτοφαρμάκων Dursban, Dimento και Lentemul, με κύριες δραστικές ουσίες τον Chlorpyrifos, τη Dimethomorph και το 2,4- Dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D) αντίστοιχα με χρήση υγρής χρωματογραφίας φασματομετρίας μάζας (Liquid Chromatography-Mass Spectrometry, LC-MS). Αναλύθηκε, επίσης, ο ορός αίματος των εγκύων γυναικών, για πιθανή εύρεση όλων των παραπάνω ουσιών σε αυτό.
Σε παράλληλη έρευνα του εργαστηρίου Μεταβολομικής Μηχανικής και Συστημικής Βιολογίας, πραγματοποιήθηκε, από την κα. Μαρία-Ελισσάβετ Τσιούνη, φοιτήτρια του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστήμιου Πατρών, ανάλυση των φυτοφάρμακων Decis, Sivanto, Switch και Vertimec με δραστικές ουσίες την Deltamethrin, τη Flupyradifurone, τις Cyprodinil /Fludioxonil, και την Abamectin αντιστοίχως. Αναλύθηκαν, δείγματα αίματος από τον ομφάλιο λώρο των νεογέννητων αρσενικών τέκνων των γυναικών, με σκοπό την συσχέτιση πιθανών ευρημάτων στον ορό αίματος των μητέρων με πιθανά παρόμοια ευρήματα στο αίμα των νεογέννητων τέκνων τους. Ανιχνεύθηκαν τρία από τα παραπάνω φυτοφάρμακα στον ορό αίματος των εγκύων γυναικών και στο αίμα από τον ομφάλιο λώρο των νεογέννητων αρσενικών τέκνων, το Dursban, το Switch και το Vertimec.
Description
Keywords
Φυτοφάρμακα, Εκθέτωμα, Ενδοκρινικοί διαταράκτες, Υγρή χρωματογραφία φασματομετρία μάζας, Ορός αίματος, Εγκυμοσύνη