Επιβατοκεντρική αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του ακτοπλοϊκού δικτύου του Αιγαίου υπό ακραία καιρικά φαινόμενα
Loading...
Date
2026-02-19
Authors
Παρασκευοπούλου, Όλγα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των ακτοπλοϊκών δικτύων των επιβατών είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση αξιόπιστων μετακινήσεων σε περιοχές με διάσπαρτα νησιά και έντονα μεταβαλλόμενη ζήτηση, όπως το Αιγαίο. Το Ελληνικό Δίκτυο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Greek Coastal Shipping Network, GCSN) υποστηρίζει τη μεταφορά αγαθών, την ενίσχυση του τουρισμού και τη σύνδεση απομονωμένων νησιών με τον ηπειρωτικό μέρος της χώρας. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η κλιματική αλλαγή όμως αποτελούν όλο και συχνότερες απειλές για τη σταθερότητά του μέσω διακοπών συνδεσιμότητας. Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στους επιβάτες. Σκοπός της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας είναι η ανάπτυξη και εφαρμογή ενός επιβατοκεντρικού πλαισίου αξιολόγησης της ανθεκτικότητας του ακτοπλοϊκού δικτύου για την περιοχή του Αιγαίου απέναντι σε ακραία καιρικά γεγονότα.
Η μεθοδολογία βασίζεται στη μοντελοποίηση του GCSN ως κατευθυνόμενο γράφο, όπου τα λιμάνια αναπαρίστανται ως κόμβοι και οι διαδρομές ως σύνδεσμοι. Χρησιμοποιούνται πραγματικές ροές επιβατών και δρομολογίων μαζί με ιστορικά μετεωρολογικά δεδομένα και δείκτες σύνθετων δικτύων. Για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του GCSN δοκιμάζονται πολλαπλά σενάρια διαταραχών μέσω αφαίρεσης των πιο κρίσιμων κόμβων του με βάση τους δείκτες κεντρικότητας (degree, closeness and betweenness centralities) και με βάση τις περιοχές που είναι πιο ευάλωτες σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Για τον εντοπισμό ομάδων λιμένων που είναι πιθανό να πλήττονται ταυτόχρονα εφαρμόζεται ανάλυση συσταδοποίησης (density-based clustering), επιτρέποντας ρεαλιστική προσομοίωση πολύ-κομβικών διαταραχών. Ο υπολογισμός της Μέγιστης Συνδεδεμένης Συνιστώσας (Largest Connected Component, LCC) συμβάλλει στην αξιολόγηση και ποσοτικοποίηση της δομικής σταθερότητας του δικτύου, ενώ ταυτόχρονα εκτιμάται ο αριθμός των επιβατών που επηρεάζονται υπό τα προαναφερόμενα σενάρια διαταραχών.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τους πιο ευάλωτους λιμένες και τις κρίσιμες διαδρομές του δικτύου, καθώς και το εύρος της απώλειας συνδεσιμότητας και των επηρεαζόμενων επιβατών. Διαπιστώνεται ότι λίγοι κεντρικοί κόμβοι συγκεντρώνουν δυσανάλογο ποσοστό της επιβατικής κίνησης. Ως αποτέλεσμα η στοχευμένη διακοπή της λειτουργίας τους οδηγεί σε έντονο κατακερματισμό του δικτύου. Συνολικά, το προτεινόμενο επιβατοκεντρικό πλαίσιο παρέχει ένα πρακτικό εργαλείο για την αξιολόγηση και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιωτικών ακτοπλοϊκών δικτύων. Προσφέρει έτσι χρήσιμες κατευθύνσεις για τον ορθότερο σχεδιασμό δρομολογίων και υποδομών του συστήματος, με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων των διαταραχών σε συνθήκες κλιματικής αβεβαιότητας αλλά και την ανάπτυξη στρατηγικών προσαρμογής και της προληπτικής διαχείρισης κρίσεων στο ακτοπλοϊκό δίκτυο.
Description
Keywords
Ανθεκτικότητα δικτύου, Ακραία καιρικά φαινόμενα, Δείκτες κεντρικότητας, Ελληνικό Ακτοπλοϊκό Δίκτυο Συγκοινωνιών, Κλιματική αλλαγή, Τρωτότητα δικτύου