Έκφραση, απομόνωση, φυσικοχημικός χαρακτηρισμός και μελέτη της σχέσης δομής-λειτουργίας ανασυνδυασμένων πολυπεπτιδίων του αντιγραφικού συμπλέγματος του ιού της ηπατίτιδας Ε (HEV1)
Loading...
Date
2025-09-25
Authors
Πολίτη, Μαρία Δ.
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Οι RNA ιοί αποτελούν διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Ο ιός της ηπατίτιδας Ε (Hepatitis E Virus, HEV), RNA ιός με παγκόσμια εξάπλωση, αναγνωρίζεται ως ο κυρίαρχος αιτιολογικός παράγοντας ιογενούς ηπατίτιδας, με εκτιμώμενες 20 εκατομμύρια λοιμώξεις ετησίως. Παρά τη βαρύνουσα επιδημιολογική του σημασία, παραμένει υπομελετημένος σε μοριακό επίπεδο, ενώ η απουσία στοχευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων ή εγκεκριμένου εμβολίου παγκόσμιας διάθεσης καταδεικνύει την ανάγκη για εις βάθος κατανόηση της βιολογίας του ιού. Το αντιγραφικό σύμπλεγμα του HEV (ORF1) αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποφυγή της ανοσολογικής αναγνώρισης και την αποτελεσματική αναπαραγωγή του ιού. Απαρτίζεται από διακριτούς λειτουργικούς τομείς που εμπλέκονται σε ποικίλα κυτταρικά μονοπάτια με ενδεικτικά, την ADP-ριβοζυλίωση, την ουβικιτινίωση και τη μεθυλίωση του RNA. Στο πλαίσιο της παρούσας διδακτορικής διατριβής, μελετήθηκαν τρεις κομβικές πρωτεϊνικές επικράτειες του ORF1: η macro επικράτεια (MD), η μεθυλομεταφοράση (MeT) και η πρωτεάση (PCP). Συνολικά, η εργασία επικεντρώνεται στη δομική και λειτουργική αποσαφήνιση των προαναφερθέντων τομέων του ORF1. Η macro επικράτεια απομονώθηκε σε υψηλή καθαρότητα και η δομή της προσδιορίστηκε μέσω φασματοσκοπίας NMR, σε ελεύθερη μορφή αλλά και σε σύμπλοκο με τον φυσικό προσδέτη ADPr. Περαιτέρω μελέτες πρόσδεσης με παράγωγα του ADPr σε συνδυασμό με κατευθυνόμενη μεταλλαξιγένεση, κατέδειξαν κρίσιμα αμινοξικά κατάλοιπα, υπεύθυνα για την εξειδίκευση της πρόσδεσης. Επιπλέον, η δραση της ως MAR αλλά και PAR υδρολάσης προσδιορίστηκε για πρώτη φορά μέσω λειτουργικών δοκιμασιών. Η επικράτεια της MeT, υπεύθυνη για τον σχηματισμό Cap0 δομών στα νεοσυντιθέμενα ιικά RNA, οριοθετήθηκε εντός του ORF1 και χαρακτηρίστηκε φυσικοχημικά και λειτουργικά. Επίσης, εξετάστηκε η ενδοειδική της αλληλεπίδραση με την MD, αναδεικνύοντας ρυθμιστικές/συνεργατικές λειτουργίες των επιμέρους επικρατειών. Tέλος η επικράτεια PCP, μελετήθηκε φυσικοχημικά και διερευνήθηκε η εμπλοκή της στο μονοπάτι της ουβικιτινίωσης μέσω ανασταλτικής δράσης επί πρωτεϊνών-στόχων του ξενιστή. Ο χαρακτηρισμός των τομέων μέσω τεχνικών μοριακής και κυτταρικής βιολογίας, βιοχημείας, πρωτεϊνικής χημείας και βιοφυσικών αναλύσεων παρείχε πολύτιμες πληροφορίες για την διαμόρφωση τους στο χώρο, των αλληλεπιδράσεων που επιτελούν καθώς και του βιολογικού αποτελέσματος που ακολουθεί. Τα ευρήματα αυτά θέτουν τα επιστημονικά θεμέλια για την αποσαφήνιση της βιολογίας του ιού, η οποία δύναται να οδηγήσει στον σχεδιασμό εκλεκτικών βιοδραστικών μορίων-προσδετών, με απώτερο στόχο την ανάπτυξη στοχευμένων αντιικών στρατηγικών έναντι του HEV.
Description
Keywords
Ιός ηπατίτιδας Ε, Macro επικράτεια, Μεθυλομεταφοράση, Πρωτεάση, Ανοσοαποτύπωση τύπου Western, Δομική βιολογία, Φασματοσκοπία NMR