Σύνθεση 20-βενζυλαμινο παραγώγων της πρεγνενολόνης με πιθανή αντικαρκινική δράση
Loading...
Date
2026-07-10
Authors
Τζέγκα, Βασιλική
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη σύνθεση και τον χαρακτηρισμό νέων αμινοστεροειδών με πιθανή αντικαρκινική δράση. Τα μόρια που συντέθηκαν είχαν ως βασικό σκελετό τους την (20R)-20-αμινο-πρεγν-5-εν-3β-όλη , η οποία είναι στεροειδές που φέρει λειτουργική αμινομάδα στη θέση C20. Το μόριο αυτό έχει ήδη παρατηρηθεί ότι παρουσιάζει in vitro βιολογική δραστικότητα έναντι καρκινικών κυττάρων μαστού και προστάτη, ενώ η αμινομάδα του επιτρέπει την χημική τροποποίηση του μορίου στη θέση αυτή με στόχο την βελτίωση των φαρμακολογικών ιδιοτήτων του.
Τα στεροειδή συμμετέχουν σε πλήθος βιολογικών διεργασιών, καθώς και στην ανάπτυξη κακοηθειών όπως του μαστού και του προστάτη. Χρησιμοποιούνται θεραπευτικά για την αντιμετώπιση πολλών παθολογικών καταστάσεων όπως την αντιμετώπιση ορμονοεξαρτώμενων νεοπλασιών. Ο καρκίνος του μαστού και του προστάτη αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις στις οποίες οι στεροειδείς ορμόνες και οι υποδοχείς τους διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την πρόοδο της κακοήθειας. Σε αυτούς τα ενδογενή στεροειδή και οι υποδοχείς τους αποτελούν θεραπευτικούς στόχους με πολλούς θεραπευτικούς παράγοντες είτε να είναι στεροειδή είτε να είναι ανταγωνιστές ή αναστολείς της στεροειδογένεσης.
Υπάρχουν και μορφές των καρκίνων αυτών ανθεκτικές στις υπάρχουσες θεραπείες, μη ορμονοεξαρτώμενοι, για τους οποίους δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία, με αποτέλεσμα την ανάγκη για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών παραγόντων.
Συνθετικά αμινοστεροειδή με κυρίαρχο μόριο το αμινοστεροειδικό παράγωγο RM-581, καθώς και φυσικά στεροειδή αλκαλοειδή, όπως των γενών veratrum και fritillaria, έχουν δείξει in vivo και in vitro δραστικότητα τόσο σε καρκίνο του μαστού όσο και σε καρκίνο του προστάτη σε διαφορετικούς τύπους καρκινικών σειρών.
Στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στοχευμένη υποκατάσταση της αμινομάδας της (20R)-20-αμινο-πρεγν-5-εν-3β-όλης μέσω N-αναγωγικής αλκυλίωσης ή N-αλκυλίωσης με κατάλληλα υποκατεστημένες βενζαλδεΰδες, βενζυλοχλωρίδια ή βενζυλοβρωμίδια, οδηγώντας στη σύνθεση επτά τελικών παραγώγων, τρία εκ των οποίων συντέθηκαν για πρώτη φορά. Τα τρία νέα παράγωγα φέρουν ως υποκαταστάτες o-χλωροβενζυλομάδα, m-μεθοξυβενζυλομάδα και μια p-χλωροβενζυλομάδα. Τα υπόλοιπα τέσσερα φέρουν ως υποκαταστάτες p-βρωμοβενζυλομάδα, o-φθοροβενζυλομάδα, βενζυλομάδα και μια πυριδιν-4-υλμεθυλ ομάδα. Οι τροποποιήσεις αυτές έχουν ως στόχο την διερεύνηση της σχέσης δομής-δραστικότητας της συγκεκριμένης κατηγορίας ενώσεων.
Τα αμινοστεροειδικά παράγωγα που συντέθηκαν απομονώθηκαν και χαρακτηρίστηκαν μέσω φασματοσκοπίας πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού (NMR). Πέντε από τα μόρια της παρούσας βιβλιοθήκης ενώσεων δοκιμάστηκαν σε καρκινικά κύτταρα μαστού MDA‑MB‑231 για να ελεγχθεί η κυτταροτοξική τους δράση στα κύτταρα αυτά, εκ των οποίων τα δύο εμφάνισαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Το σύνολο των μορίων αυτών εμφανίζουν φαρμακολογικό ενδιαφέρον και αναμένεται να διερευνηθούν στο σύνολό τους περαιτέρω σχετικά με την πιθανή αντικαρκινική τους δράση σε καρκινικά κύτταρα μαστού και προστάτη. Η εργασία επομένως αναμένεται να συμβάλλει στην διερεύνηση των βιολογικών δράσεων των αμινοστεροειδών και της σχέσης δομής-βιολογικής δραστικότητάς τους.
Description
Keywords
Αμινοστεροειδή, Πρεγνενολόνη, Καρκίνος του μαστού, Καρκίνος του προστάτη