Στρατολόγηση γόνου πίννας (Pinna nobilis) στον Αμβρακικό κόλπο

Abstract

Η πίννα (Pinna nobilis Linnaeus, 1758), το μεγαλύτερο ενδημικό δίθυρο της Μεσογείου, πλήττεται από το 2016 από πρωτοφανή μαζική θνησιμότητα λόγω του παρασίτου Haplosporidium pinnae. Στην Ελλάδα, ζωντανοί πληθυσμοί επιβιώνουν πλέον μόνο στον Αμβρακικό κόλπο και στον κόλπο της Καλλονής, με τον πρώτο να είναι ο μοναδικός γνωστός ελληνικός πληθυσμός απαλλαγμένος από το παράσιτο, γεγονός που τον αναδεικνύει σε πολύτιμο καταφύγιο (refugium) του είδους. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διατριβή διερεύνησε πειραματικά τη δυνατότητα επικάθησης γόνου πίννας με απλούς, χειροποίητους συλλέκτες προνυμφών σε μονάδα οστρακοκαλλιέργειας στο Μάζωμα Αμβρακικού, με πειραματικό σχεδιασμό τριών υλικών πλήρωσης (δίχτυ ελιάς, δίχτυ ιχθυοκλωβού, κάλτσα μυδιών), τριών βαθών (1, 3, 6 m) και τεσσάρων μηνιαίων τοποθετήσεων (Μάιος–Αύγουστος 2024), με κοινή απομάκρυνση τον Νοέμβριο 2024, παράλληλα με καταγραφή θερμοκρασίας, οξυγόνου, αλατότητας, θρεπτικών, χλωροφύλλης-α και pH. Καταγράφηκαν συνολικά 896 δίθυρα στους 108 συλλέκτες, κανένα εκ των οποίων δεν ταυτοποιήθηκε ως P. nobilis· η μακροσκοπική ταξινόμηση ανέδειξε ένα πεκτινοειδές δίθυρο του γένους Pecten (Pecten sp., 868 άτομα, 96,9%) και το μη ενδημικό στρείδι Pinctada radiata (28 άτομα, 3,1%). Η επικάθηση επηρεάστηκε σημαντικά από τον μήνα τοποθέτησης (p < 0,05· το Pecten sp. κυρίως τον Αύγουστο, το Pinctada κυρίως τον Μάιο, x² p < 0,001) και το βάθος (σημαντικό στο μοντέλο Poisson), ενώ το υλικό πλήρωσης ανέδειξε υπεροχή δικτύου ελιάς/ιχθυοκλωβού έναντι κάλτσας μυδιών. Η απουσία πίννας αποδίδεται στη σπανιότητα του φαινομένου και σε πιθανή χωρική απόσταση από την πηγή προνυμφών. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη δυνατότητα εφαρμογής απλών, οικονομικών μεθόδων επικάθησης δίθυρων στον Αμβρακικό και θέτουν τις βάσεις για μελλοντικές, πιο στοχευμένες δράσεις υπέρ της πίννας, σε συνεργασία με δίκτυα όπως το PinnaSOS και το HydroMediT 2026 Scientific Secretariat.

Description

Keywords

Πίννα, Αμβρακικός κόλπος, Επικάθηση γόνου, Συλλέκτες προνυμφών, Οστρακοκαλλιέργεια, Μαζική θνησιμότητα

Citation