Συμμόρφωση στην άσκηση κατά την πορεία αποκατάστασης μυοσκελετικών παθήσεων και τραυματισμών άνω άκρου : μελέτη παρατήρησης
Loading...
Date
2025-07-30
Authors
Πολυκρέτη, Βασιλική
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Εισαγωγή: Η συμμόρφωση των ασθενών στις ασκήσεις για το σπίτι αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την αποτελεσματικότητα της φυσικοθεραπευτικής αποκατάστασης, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μυοσκελετικών παθήσεων. Οι κατ’ οίκον ασκήσεις ενισχύουν τη διατήρηση και πρόοδο της θεραπευτικής παρέμβασης μεταξύ των συνεδριών, συμβάλλοντας στη βελτίωση της λειτουργικότητας και τη μείωση του πόνου.
Σκοπός: Η παρούσα μελέτη είχε ως κύριο στόχο τη διερεύνηση της συμμόρφωσης των Ελλήνων ασθενών στο κατ’ οίκον ασκησιολόγιο κατά τη διάρκεια φυσικοθεραπευτικής αποκατάστασης, σε μυοσκελετικά προβλήματα άνω άκρου. Δευτερεύοντες στόχοι ήταν η διερεύνηση της σχέσης της συμμόρφωσης με την έκβαση της θεραπείας και με δημογραφικούς και προσωπικούς παράγοντες (ηλικία, δείκτη μάζας σώματος-ΒΜΙ, μορφωτικό επίπεδο, επίπεδο φυσικής δραστηριότητας, χρονιότητα πάθησης και προηγούμενη εμπειρία φυσικοθεραπείας).
Μεθοδολογία: Στη μελέτη συμμετείχαν άτομα που παραπέμφθηκαν για φυσικοθεραπεία λόγω μυοσκελετικών παθήσεων των άνω άκρων από δύο ιδιωτικά φυσικοθεραπευτήρια. Η μελέτη διήρκεσε πέντε εβδομάδες και περιλάμβανε δέκα φυσικοθεραπευτικές συνεδρίες. Κατά την αρχική αξιολόγηση καταγράφηκαν δημογραφικά και κλινικά δεδομένα, καθώς και το λειτουργικό επίπεδο των συμμετεχόντων μέσω της κλίμακας Disabilities of Arm, Shoulder and Hand (DASH_Greek). Κατά την πρώτη συνεδρία, οι ασθενείς εκπαιδεύτηκαν σε εξατομικευμένο κατ’ οίκον ασκησιολόγιο και κλήθηκαν να συμπληρώνουν εβδομαδιαίο ημερολόγιο συμμόρφωσης. Η συμμόρφωση αξιολογήθηκε με δύο εργαλεία: τα ημερολόγια άσκησης (σε εβδομαδιαία βάση) και το ερωτηματολόγιο Exercise Adherence Rating Scale (EARS_Greek), το οποίο συμπληρώθηκε στην 3η, 6η και 10η συνεδρία. Η λειτουργική πρόοδος αξιολογήθηκε με επαναλαμβανόμενη χορήγηση του DASH_Greek στις ίδιες συνεδρίες, ενώ κατά την 10η συνεδρία οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν την αντιλαμβανόμενη έκβαση της θεραπείας μέσω της κλίμακας Global Perceived Effect Scale (GPES-7). Πραγματοποιήθηκε περιγραφική και στατιστική ανάλυση (chi-square tests, Pearson’s correlations) μέσω του προγράμματος SPSS.
Αποτελέσματα: Ολοκλήρωσαν τη μελέτη 39 άτομα (15 άνδρες, 24 γυναίκες) ηλικίας 50,36±15,55 έτη. Αναφορικά με την ανατομική περιοχή της πάθησης, το 82,1% παρουσίαζε προβλήματα στον ώμο (n=32), το 10,3% στον αγκώνα (n=4) και το 7,7% στην άκρα χείρα (n=3). Η αρχική μέση βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο λειτουργικότητας DASH_Greek ήταν 31,39/100, υποδεικνύοντας μέτριου - ελάχιστου βαθμού λειτουργικό περιορισμό. Η συμμόρφωση των συμμετεχόντων, όπως καταγράφηκε μέσω του ερωτηματολογίου EARS_Greek, παρέμεινε σταθερά υψηλή καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Συγκεκριμένα, οι μέσες τιμές ήταν 19,44±5,06 στην 3η συνεδρία, 19,82±4,37 στην 6η και 20,49±3,64 στη 10η συνεδρία, χωρίς στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των χρονικών αυτών σημείων (p>0.05). Παρομοίως, η μέση συμμόρφωση μέσω των ημερολογίων άσκησης αυξήθηκε από 68,58% την πρώτη εβδομάδα σε 78,55% την πέμπτη εβδομάδα, με μικρές διακυμάνσεις. Οι βαθμολογίες του DASH_Greek παρουσίασαν στατιστικά σημαντική βελτίωση μεταξύ αρχικής και τελικής αξιολόγησης (p<0.001), ενώ το 74,4% των συμμετεχόντων ανέφερε σημαντική βελτίωση στην κλίμακα GPES-7. Τα εργαλεία αξιολόγησης της προσήλωσης, εμφάνισαν μέτρια μεταξύ τους συσχέτιση (r=0.017, p=0.918) ενισχύοντας την αξιοπιστία των εργαλείων. Ωστόσο, δεν εντοπίστηκε συσχέτιση μεταξύ προσήλωσης και λειτουργικότητας (p=0.917) ή αντιλαμβανόμενης έκβασης της θεραπείας (p>0.05). Στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την συμμόρφωση διαπιστώθηκε για την οικογενειακή κατάσταση (x2=5.977,(p=0.014)) στην 3η συνεδρία και (x2=6.810, (p=0.009)) στη 6η συνεδρία.
Συμπεράσματα: Η συμμόρφωση των ασθενών στα κατ’ οίκον ασκησιολόγια κατά την αποκατάσταση ήταν γενικά υψηλή και σταθερή. Αν και η λειτουργική κατάσταση των ασθενών βελτιώθηκε, δεν διαπιστώθηκε άμεση συσχέτιση μεταξύ συμμόρφωσης και έκβασης της θεραπείας. Η αναγνώριση των παραγόντων που σχετίζονται με την συμμόρφωση μπορεί να συμβάλει στον βέλτιστο σχεδιασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων στη φυσικοθεραπεία.
Description
Keywords
Συμμόρφωση ασθενών, Μυοσκελετικές παθήσεις