Απομόνωση και χαρακτηρισμός διτερπενίων από την πόα του φυτού Salvia pomifera subsp. calycina (Sm.) Hayek
Loading...
Date
2026-01-15
Authors
Ζαχαροπούλου, Φωτεινή
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στην απομόνωση και στο χημικό χαρακτηρισμό διτερπενικών ενώσεων από την πόα του φυτού Salvia pomiferasubsp. calycina (Sm.) Hayek, ένα φυτό που ανήκει στο γένος Salvia, το οποίο περιλαμβάνει εκατοντάδες είδη παγκοσμίως. Η Salvia pomifera, κοινώς γνωστή ως«μηλοφασκιά» ή «αγριο φασκόμηλο», αποτελεί ενδημικό είδος της Κρήτης και της νότιας Ελλάδας, καθώς χρησιμοποιείται παραδοσιακά σε αφεψήματα και ως αρωματικό φυτό. Η χημική της σύσταση δεν έχει διερευνηθεί σε βάθος, ιδίως όσον αφορά τα διτερπενικά συστατικά της, γεγονός που καθιστά την παρούσα έρευνα ιδιαίτερα σημαντική για τη χημειοταξινομική αποτύπωση του φυτού και την καταγραφή της χημειοποικιλότητας. Στόχος της εργασίας ήταν η μελέτη του υδρόφοβου εκχυλίσματος του φυτού και η απομόνωση βιοδραστικών φυσικών προϊόντων με έμφαση στα διτερπένια, τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον λόγω των αντιοξειδωτικών, αντιφλεγμονωδών, αντιμικροβιακών και άλλων βιολογικών δράσεών τους. Η διαδικασία ξεκίνησε με εκχύλιση του φυτικού υλικού σε πετρελαϊκό αιθέρα, ακολουθούμενη από χρωματογραφία στήλης για την κλασμάτωση του εκχυλίσματος. Από τα προκύπτοντα κλάσματα επιλέχθηκε το 10ο, το οποίο υποβλήθηκε σε δεύτερη χρωματογραφία στήλης, οδηγώντας στην απομόνωση του κλάσματος 10Α, το οποίο στη συνέχεια αναλύθηκε με GC/MS για την αρχική εκτίμηση της σύστασής του. Οι τεχνικές παρασκευαστικής TLC (PLC) και HPLC εφαρμόστηκαν για την περαιτέρω απομόνωση καθαρών ενώσεων, με αποτέλεσμα την τελική απομόνωση τριών συστατικών. Η ταυτοποίηση των ενώσεων βασίστηκε σε φασματοσκοπία NMR (1D και 2D), σε συνδυασμό με GC/MS. Η πολυπλοκότητα και η συμπληρωματικότητα των τεχνικών αυτών επέτρεψαν την αξιόπιστη ερμηνεία των δομικών χαρακτηριστικών των απομονωμένων συστατικών. Η πρώτη ένωση ταυτοποιήθηκε ως σαλβιόλη (salviol), διτερπενική ένωση που έχει αναφερθεί στη Salvia miltiorrhiza και σε άλλα είδη του γένους, αλλά καταγράφεται για πρώτη φορά στην Salvia pomifera subsp. calycina. Η δεύτερη ένωση φάνηκε να αντιστοιχεί σε πολυυδροξυλιωμένο παράγωγο της σαλβιόλης. Η τρίτη ένωση παρουσιάζει χαρακτηριστικά των ενώσεων oxo- ή ketoferruginol, αλλά η μικρή διαθέσιμη ποσότητα δεν επέτρεψε την πλήρη επιβεβαίωση της δομής. Τα αποτελέσματα εμπλουτίζουν τη χημειοταξινομική γνώση της Salvia pomifera subsp. calycina, αποκαλύπτοντας νέα και πιθανώς βιοδραστικά φυσικά προϊόντα με ενδιαφέρον για μελλοντική έρευνα.
Description
Keywords
Εκχύλισμα πετρελαϊκού αιθέρα, Διτερπένια