Επίδραση της ορυκτολογίας και της μικροδομής στην εξέλιξη κατολισθητικών φαινομένων : η περίπτωση του Βουραϊκού, Αχαΐας
Loading...
Date
2025-10-02
Authors
Αγγελοπούλου, Αγγελική-Ναταλία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Οι κατολισθήσεις αποτελούν μια από τις συχνότερες και πλέον επιζήμιες φυσικές καταστροφές, προκαλώντας τόσο ανθρώπινες όσο και υλικές απώλειες. Η εκδήλωση αυτού του σύνθετου φαινομένου οφείλεται σε μια πολυδιάστατη αλληλεπίδραση γεωλογικών, γεωτεχνικών, υδρολογικών, ανθρωπογενών, και κλιματικών παραγόντων. Η ευρύτερη περιοχή του Βουραϊκού, εμφανίζει ιδιαίτερη ευπάθεια στην εκδήλωση των κατολισθητικών φαινομένων. Η κατανόηση των μηχανισμών ενεργοποίησης και εξέλιξης τους, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο τόσο για τη πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων τους. Στόχος της παρούσας διατριβής αποτέλεσε η ανάδειξη του ρόλου της επίδρασης της μικροδομής και ειδικότερα της ορυκτολογίας στη δημιουργία αλλά και εξέλιξη ενός σύνθετου κατολισθητικού φαινομένου που απασχολεί την ευρύτερη περιοχή μελέτης. Η περιοχή δειγματοληψίας εντοπίζεται παραπλέυρως της επαρχιακής οδού ΜαμουσίωνΚαλαβρύτων Αχαΐας , η οποία εντάσσεται στην ευρύτερη περιοχή του Βουραϊκού. Αρχικά πραγματοποιήθηκε αυτοψία και δειγματοληψία στην περιοχή ενδιαφέροντος, προκειμένου να γίνει μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης και να συγκεντρωθεί ο κατάλληλος όγκος γεωύλικων για τις εργαστηριακές δοκιμές. Τα δείγματα υποβλήθηκαν σε μια σειρά εργαστηριακών δοκίμων μικροανάλυσης, συγκεκριμένα: περιθλασιμετρία ακτινών Χ (XRD), διερεύνηση ύπαρξης αργιλικών ορυκτών μέσω περιθλασιμετρίας ακτινών Χ, ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης SEM, κοκκομετρική ανάλυση και πετρογραφική μελέτη, με πολωτικό μικροσκόπιο όπου αυτό ήταν εφικτό. Ακολούθως κατασκευάστηκε για πρώτη φορά σε εργαστηριακή κλίμακα, μια παραμετροποιημένη τράπεζα προσομοίωσης της υπό μελέτης κατολίσθησης. Σε αυτήν εισήχθησαν τα γεωυλικά, όπως παραλήφθηκαν από το πεδίο, ώστε να είναι όσο το δυνατό αξιόπιστη η άμεση σύνδεση των αποτελεσμάτων με τις πραγματικές συνθήκες. Οι πρώτες ύλες τοποθετήθηκαν διαδοχικά σε στρώσεις αναλογικά με αυτές που χαρτογραφήθηκαν στο πεδίο. Επιπλέον έγινε καταγραφή κλιματικών δεδομένων(θερμοκρασία, βροχοπτώσεις) από τους πλησιέστερους μετεωρολογικούς σταθμούς: Δερβένι, Καλάβρυτα, Αίγιο και Κάτω Βλασσία, ώστε να εφαρμοστούν αναλογικά στην τράπεζα προσομοίωσης. Μέσω της περιθλασιμετρίας ακτινών Χ (XRD), πραγματοποιήθηκε ταυτοποίηση των ορυκτών φάσεων, που παρατηρήθηκαν μικροσκοπικά. Η ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης (SEM) επέτρεψε τη λεπτομερή παρατήρηση των κρυσταλλικών δομών και του τύπου πορώδους 5 στα υπό εξέταση δείγματα. Ταυτόχρονα η τράπεζα προσομοίωσης παρείχε τη δυνατότητα αναπαραγωγής των συνθηκών αστάθειας και παρακολούθησης της εξέλιξης των κατολισθητικών φαινομένων υπό ελεγχόμενες παραμέτρους. Μέσα από την συνδυαστική αξιοποίηση μικροσκοπικών και πειραματικών δεδομένων, εντοπίστηκαν οι κυριότεροι γεωλογικοί και ορυκτολογικοί παράγοντες που συμβάλλουν σε μειωμένη μηχανική αντοχή. Συγκεκριμένα επιβεβαιώθηκε η υψηλή περιεκτικότητα φυλλοπυριτικών ορυκτών, το αυξημένο πορώδες αλλά και η ελαστικότητα του εδάφους. Επιπλέον η ανάλυση των κλιματικών δεδομένων ανέδειξε την καθοριστική επίδραση των έντονων βροχοπτώσεων στην ενεργοποίηση των φαινομένων. Τέλος, μέσω της τράπεζας προσομοίωσης προσδιορίστηκαν ότι τα κρίσιμα όρια βροχόπτωσης (σε χιλιοστά) είναι 22,5 mm και 33,8 mm για την εκδήλωση των πρώτων εδαφικών ροών και της πρώτης θραύσης αντίστοιχα.
Description
Keywords
Κατολισθήσεις, Τράπεζα προσομοίωσης, Ορυκτολογία, Μικροδομές