Γονιδιωματική και λειτουργική ανάλυση της RNA ελικάσης DHX35 σε καρκινικά κυτταρικά μοντέλα
Loading...
Date
2026-09-07
Authors
Κυπραίος, Νικόλαος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Οι ελικάσες αποτελούν ένζυμα ιδιάζουσας σημασίας τόσο για την σωστή λειτουργία των κυττάρων, όσο και για την επιβίωση αυτών. Αποτελούν ένζυμα που συναντώνται και στα τρία βασίλεια της ζωής, τα αρχαία, τα βακτήρια και τους ευκαρυώτες με υψηλό βαθμό συντήρησης και λαμβάνουν μέρος σε όλες τις διεργασίες του μεταβολισμού των νουκλεϊκών οξέων. Οι ελικάσες συμμετέχουν κατά κύριο λόγο στο ξετύλιγμα μορίων DNA, RNA και υβριδίων DNA-RNA αλλά έχουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο και στην αναδιαμόρφωση ριβονουκλεοπρωτεινικών συμπλόκων, στη βιογένεση των ριβοσωμάτων, τη μετάφραση και άλλες διεργασίες. Βάσει προηγούμενων ερευνών, αναγνωρίστηκε μία πιθανή, μη χαρακτηρισμένη RNA ελικάση της οποίας η απουσία φάνηκε να επηρεάζει τη δομή του πυρηνίσκου, γνωστή ως DEAH-box ελικάση 3 (DHX35). Με γνώμονα πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα που υποδεικνύουν τη συμμετοχή της DHX35 σε σημαντικές κυτταρικές διεργασίες, διερευνήθηκε η λειτουργία της σε ανθρώπινες καρκινικές κυτταρικές σειρές. Αρχικά, μελετήθηκε ο υποκυτταρικός εντοπισμός της DHX35 με ανοσοφθορισμό και κυτταρική κλασμάτωση, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε αποσιώπηση της έκφρασής της με siRNA σε κύτταρα HAP1. Ακολούθησε η διερεύνηση της επίδρασης της απώλειας της DHX35 στον κυτταρικό κύκλο, την κυτταρική βιωσιμότητα, τη μεταγραφή, την πρωτεϊνοσύνθεση και τη βιογένεση ριβοσωμάτων. Επιπλέον, αξιολογήθηκε η επίδραση της αποσιώπησης της DHX35 στο συνολικό μεταγράφωμα των κυττάρων HAP1 μέσω αλληλούχησης νέας γενιάς (Next Generation Sequencing, NGS). Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η DHX35 εμφανίζει διαφορετικό υποκυτταρικό εντοπισμό ανάλογα με την κυτταρική σειρά, εντοπιζόμενη τόσο στον πυρήνα όσο και στο κυτταρόπλασμα, γεγονός που υποδηλώνει τη δυναμική μετακίνησή της μεταξύ των δύο κυτταρικών διαμερισμάτων. Παράλληλα, από την ανάλυση των πολυσωμάτων η ελικάση ανιχνεύθηκε στα ελεύθερα ριβονουκλεοπρωτεϊνικά σύμπλοκα και στη 40S ριβοσωμική υπομονάδα, υποδεικνύοντας πιθανή συμμετοχή στα πρώιμα στάδια της μετάφρασης. Η αποσιώπηση της DHX35 επηρέασε σημαντικά τον κυτταρικό κύκλο, τη βιογένεση των ριβοσωμάτων, την έναρξη της μετάφρασης, τον συνολικό ρυθμό πρωτεϊνοσύνθεσης και τον κυτταρικό μεταβολισμό, αναδεικνύοντας τη σημασία της στη διατήρηση της μεταφραστικής και ριβοσωμικής ομοιόστασης. Συνολικά, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η απώλεια της DHX35 ενδέχεται να πυροδοτεί μία ευρύτερη απόκριση nucleolar/ribosomal stress, η οποία θα μπορούσε να ερμηνεύσει μεγάλο μέρος των παρατηρούμενων μεταβολών στη λειτουργία των κυττάρων.
Description
Keywords
Ελικάση