Τμήμα Ιατρικής (ΜΔΕ)

Permanent URI for this collection

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 1193
  • ItemOpen Access
    Auto shielding calculations for CT rooms
    (2024-03-11) Δρούτσας, Βασίλειος; Droutsas, Vasileios
    Each room utilizing radiation must undergo shielding to restrict radiation exposure to employees and the public within acceptable levels. Professionals, such as medical physicists and radiation shielding specialists, are tasked with determining the necessary thickness of materials for each barrier in radiation-emitting rooms. The purpose of the software is to perform calculations for the shielding of CT rooms, enabling users to compute the thickness of each barrier with user-selected materials for specific shielding purposes. To accomplish this, users need to gather essential data, including the weekly Body Procedures, the weekly Head Procedures, the distance from the point to be shielded from the CT Unit isocenter in meters, the corresponding DLP value for body and DLP value for head provided by the manufacturer for the specific CT scanner, the kVp value to be utilized, the Shielding Design Goal in air kerma (mGy/week), and finally, the material preference for the desired shielding (either lead or concrete). The design of radiation shielding for CT installations allows for various approaches. Two common methods for calculating shielding material thickness are outlined in NCRP Report 147 and the British Institute of Radiology (BIR) Report on Radiation Shielding for Diagnostic X-rays, 2nd edition, 2012. This thesis adopts the NCRP 147 report for calculations, relying on its definitions and data throughout. The program's results have been tested against the example provided from NCRP 147.
  • ItemOpen Access
    Ιατρικά δεδομένα στην εποχή των big data : διαχείριση και διάχυση
    (2024-03-01) Χαλκιόπουλος, Γεώργιος; Chalkiopoulos, George
    Η ταχεία πρόοδος των ψηφιακών τεχνολογιών και η εμφάνιση των μεγάλων δεδομένων έχουν φέρει επανάσταση στον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης, προσφέροντας τεράστιες ευκαιρίες για τη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών, την ενίσχυση της ιατρικής έρευνας και τη βελτιστοποίηση των πρωτοβουλιών για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, η αποτελεσματική διαχείριση και διάδοση των δεδομένων υγείας σε αυτή την εποχή των μεγάλων δεδομένων παρουσιάζει πολυάριθμες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν για να διασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού τους. Στόχος της παρούσας διατριβής είναι να διερευνήσει τη διαχείριση και τη διάδοση των δεδομένων υγείας στην εποχή των μεγάλων δεδομένων. Η έρευνα περιλαμβάνει εκτεταμένης ανασκόπησης του σημερινού τοπίου των πρακτικών διαχείρισης δεδομένων υγείας, εστιάζοντας στις προκλήσεις που θέτει η εκθετική αύξηση του όγκου, της ποικιλίας, της ταχύτητας και της αληθοφάνειας των δεδομένων. Διερευνά τα υφιστάμενα πλαίσια διακυβέρνησης δεδομένων, τις ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τις κανονιστικές απαιτήσεις για τον εντοπισμό κενών και τομέων που απαιτούν βελτίωση. Υπογραμμίζει τη σημασία της λήψης αποφάσεων βάσει δεδομένων στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, στον προγραμματισμό της δημόσιας υγείας και στην ιατρική έρευνα, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη για κατανόηση των δεδομένων από διάφορους ενδιαφερόμενους. Επιπλέον, η διατριβή εξετάζει δεοντολογικά ζητήματα και νομικές πτυχές που σχετίζονται με τη διαχείριση και τη διάδοση δεδομένων υγείας. Εξετάζει τη σημασία της συγκατάθεσης μετά από ενημέρωση, των τεχνικών αποταυτοποίησης και της ανωνυμοποίησης δεδομένων για την προστασία της ιδιωτικής ζωής των ασθενών και τη συμμόρφωση με τα κανονιστικά πλαίσια. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας θα συμβάλουν στην ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών στη διαχείριση και τη διάδοση δεδομένων υγείας, ενημερώνοντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους οργανισμούς υγειονομικής περίθαλψης και τους ερευνητές σχετικά με τις στρατηγικές και τα εργαλεία που απαιτούνται για την αξιοποίηση της δυναμικής των μεγάλων δεδομένων, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τους ηθικούς προβληματισμούς.
  • ItemOpen Access
    Χρήση του συστήματος CRISPR CAS9 με στόχο την ανίχνευση της έκφρασης του GemC1 και μελέτη της επίδρασης του GemC1 στη δημιουργία επενδυματικών κυττάρων με δύο κροσσούς σε απομονωμένα κύτταρα ακτινωτής γλοίας
    (2023-11-03) Πάζι, Ναπολόν; Pazi, Napolon
    Τα κύτταρα ακτινωτής γλοίας (RGCs), δίνουν γένεση στα επενδυματικά κύτταρα τα οποία σχηματίζουν ένα μονόστοιβο που επενδύει εσωτερικά τα τοιχώματα των πλάγιων κοιλιών του εγκεφάλου. Τα επενδυματικά κύτταρα φέρουν πολλαπλούς κινητούς κροσσούς, η συγχρονισμένη κίνηση των οποίων συμβάλλει στη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και στην ομοιοστατική ρύθμιση της νευρογενετικής φωλέας. Διαταραχές στη λειτουργία των επενδυματικών κυττάρων μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη της υδροκεφαλίας. Η δέσμευση των RGCs προς την επενδυματική μοίρα ρυθμίζεται σημαντικά από το γονίδιο GemC1 ο οποίος αποτελεί ένα από τα πιο ανοδικά μόρια στον μοριακό μηχανισμό που οδηγεί τη διαφοροποίηση προς την επενδυματική μοίρα. Η κομβική θέση και ο ρόλος του GemC1 τον καθιστά έναν χρήσιμο δείκτη για την διαλεύκανση των γενεαλογικών σχέσεων μεταξύ των πολυκροσσωτών επενδυματικών κυττάρων και των Ε2 επενδυματικών κυττάρων της υποκοιλιακής ζώνης του εγκεφάλου. Τα Ε2 κύτταρα αποτελούν έναν ελάχιστα μελετημένο υπότυπο επενδυματικών κυττάρων ο χαρακτηρισμός των οποίων βασίζεται στους δύο κινητούς κροσσούς που φέρουν, οι οποίοι εκφύονται από δύο ευμεγέθη και πιο σύνθετα βασικά σωμάτια. Η ανίχνευσή του GemC1 σε RGCs τα οποία διαφοροποιούνται σε ώριμα Ε2 κύτταρα συνιστά ένδειξη κοινής γενεαλογικής γραμμής με τα πολυκροσσωτά επενδυματικά κύτταρα ενώ η έλλειψη της έκφρασης του δύναται να υποδεικνύει διαφορετική αναπτυξιακή προέλευση. Παρόλα αυτά η αξιόπιστη ανίχνευση της έκφρασης του GemC1 σε RGCs αποτελεί μια πρόκληση λόγω της έλλειψης ειδικών και αξιόπιστων αντισωμάτων. Για να ξεπεραστεί αυτό, έγινε χρήση του συστήματος CRISPR/Cas9, ένα εργαλείο της μοριακής βιολογίας για την στοχευμένη επεξεργασία του γονιδιώματος. Το σύστημα CRISPR/Cas9 χρησιμοποιήθηκε για την ένθεση του cDNA της Ruby, μιας κόκκινης φθορίζουσας πρωτεΐνης, στο αμινοτελικό άκρο του πρώτου εξωνίου του GemC1. Η επιτυχής ένθεση θα επιτρέψει την ανίχνευση των κυττάρων που εκφράζουν ενδογενώς τον GemC1 μέσω της έκφρασης της Ruby. Η ένθεση της Ruby μεσολαβείται από δύο ειδικά σχεδιασμένα πλασμίδια. Οι επιτυχείς ενθέσεις έχουν ως αποτέλεσμα την ανίχνευση διπλά θετικών κυττάρων τόσο για την Ruby όσο και για έναν μάρτυρα GFP. Τα πλασμίδια εγχύθηκαν στις πλάγιες κοιλίες νεογέννητων μυών και με την χρήση ηλεκτροδιαμόλυνσης κατά τα πρώτα μεταγενετικά στάδια, διαμολύνθηκαν στοχευμένα τμήματα των πλάγιων κοιλιών. Δοκιμάστηκαν διάφορες αναλογίες και συγκεντρώσεις πλασμιδίων και εξετάστηκαν διάφορα μεταγενετικά στάδια. Πραγματοποιήθηκε απομόνωση και ανοσοφθορισμός ολόκληρου του τοιχώματος των πλάγιων κοιλιών καθώς επίσης και εγκεφαλικών κρυοτομών για την ανίχνευση διπλά θετικών κυττάρων. Ωστόσο, τα αρχικά in vivo πειράματα δεν έδωσαν θετικά αποτελέσματα, πιθανότατα λόγω της μεταμιτωτικής φύσης των στοχευμένων κυττάρων. Τα in vitro πειράματα στα οποία χρησιμοποιήθηκαν πρωτογενείς καλλιέργειες RGCs επίσης απέτυχαν να ανιχνεύσουν διπλά θετικά κύτταρα, ενδεχομένως λόγω των χαμηλών ενδογενών επιπέδων έκφρασης GemC1 και της δυσκολίας στην ενίσχυση του σήματος. Σε επόμενο στάδιο, πραγματοποιήθηκε διερεύνηση του ρόλου του GemC1 στον πληθυσμό των E2 κυττάρων. Προκαταρκτικά δεδομένα από το εργαστήριο μας υποδεικνύουν ότι κατόπιν απαλοιφής του McIdas, ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας στο μονοπάτι διαφοροποίησης των επενδυματικών κυττάρων που βρίσκεται καθοδικά του GemC1, παρατηρείται αύξηση του πληθυσμού των E2 κυττάρων. Στην παρούσα μελέτη παρατηρήθηκε ότι σε πρωτογενείς καλλιέργειες RGCs που προέρχονται από GemC1 ελλειμματικούς μύες, ο πληθυσμός των E2 κυττάρων μειώνεται σημαντικά. Τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν τη σημασία του GemC1 και του McIdas στη δυναμική πληθυσμού των E2 επενδυματικών κυττάρων in vitro. Περαιτέρω έρευνες απαιτούνται για να αποσαφηνιστούν η αναπτυξιακή προέλευση, η λειτουργία και οι μοριακοί μηχανισμοί που διέπουν τον σχηματισμό των E2 κυττάρων.
  • ItemOpen Access
    Νευροενδοκρινείς και αδιαφοροποίητοι όγκοι ρινός - παραρρινίων και βάσης κρανίου. Μία βιβλιογραφική ανασκόπηση
    (2023-12) Σολωμός, Παναγιώτης; Solomos, Panagiotis
    Εισαγωγή Οι όγκοι που εντοπίζονται στη ρινική κοιλότητα, τους παραρρίνιους κόλπους και τη βάση του κρανίου περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα ιστολογικών υποτύπων, καθιστώντας τη διάγνωση και τη διαχείριση αυτών των κακοηθειών περίπλοκη και δύσκολη. Μεταξύ αυτών των όγκων, οι νευροενδοκρινείς και οι αδιαφοροποίητοι όγκοι είναι σπάνιοι αλλά αξιόλογοι λόγω των διακριτών χαρακτηριστικών, της επιθετικής φύσης και των διαγνωστικών δυσκολιών. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η ανασκόπηση των νευροενδοκρινικών και αδιαφοροποίητων όγκων της ρινός, των παραρρίνιων κόλπων και της βάσης του κρανίου. Υλικό και μέθοδοι Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της βιβλιογραφίας χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων Pubmed. Έγινε αναζήτηση σε μελέτες με τη χρήση των ακόλουθων λέξεων-κλειδιών: ("neuroendocrine" OR "undifferentiated") AND ("nose" OR "sinonasal" OR "paranasal" OR "skull base"). Αναζητήθηκαν κλινικές και εργαστηριακές μελέτες που δημοσιεύτηκαν την τελευταία 5ετία (2019 – 2023) και αναφέρονται στους νευροενδοκρινείς και αδιαφοροποίητους όγκους της ρινός, των παραρρίνιων κόλπων και της βάσης του κρανίου. Από την ανασκόπηση αποκλείστηκαν συστηματικές ανασκοπήσεις, αναφορές περιστατικών, μελέτες σε πειραματόζωα, παρουσιάσεις συνεδρίων, κεφάλαια βιβλίων, ερευνητικά πρωτόκολλα και μελέτες σε μη άλλες γλώσσες πλην της Αγγλικής. Αποτελέσματα Αρχικά, 389 μελέτες εντοπίστηκαν μετά από την πρωταρχική αναζήτηση στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων Pubmed. Μετά από έλεγχο τίτλων και περιλήψεων, απερρίφθησαν 281 μελέτες, αφήνοντας 108 άρθρα για αξιολόγηση. Από αυτά, απορρίφθηκαν 71 μελέτες για διαφόρους λόγους, αφήνοντας τελικά 37 μελέτες για τελική ανάλυση. Αναλύθηκαν οι διάφοροι τύποι αυτής της κατηγορίας όγκων, συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων των νευροενδοκρινικών και αδιαφοροποίητων καρκινωμάτων ρινός, παραρρίνιων κόλπων και βάσης κρανίου και των οσφρητικών νευροβλαστωμάτων. Καταγράφηκε η κλινική εικόνα, τα ιστολογικά και μοριακά χαρακτηριστικά, οι διαγνωστικές προσεγγίσεις, οι τρόποι θεραπείας και οι προγνωστικοί παράγοντες που σχετίζονται με νευροενδοκρινικούς και αδιαφοροποίητους όγκους σε αυτήν την ανατομική περιοχή. Αναλύονται οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή ανίχνευση αυτών των όγκων, σε στοχευμένες θεραπείες και ανοσοθεραπείες που προσφέρουν πιθανές θεραπευτικές επιλογές. Συμπεράσματα Συμπερασματικά, οι νευροενδοκρινικοί και αδιαφοροποίητοι όγκοι που προέρχονται από τη μύτη, τους παραρρίνιους κόλπους και τη βάση του κρανίου αντιπροσωπεύουν μια μοναδική ομάδα κακοηθειών. Η πλήρης κατανόηση των κλινικών χαρακτηριστικών, των μοριακών αλλαγών, των διαγνωστικών προσεγγίσεων, των τρόπων θεραπείας και των προγνωστικών παραγόντων είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή βέλτιστης φροντίδας των ασθενών και την ώθηση της έρευνας προς πιο αποτελεσματικές θεραπείες. Οι συνεχείς ερευνητικές προσπάθειες και η διεπιστημονική συνεργασία είναι απαραίτητες για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των ασθενών που έχουν διαγνωστεί με αυτούς τους σπάνιους και επιθετικούς όγκους.
  • ItemOpen Access
    Dosimetry and retrospective evaluation of the operator's eye lens dose in interventional procedures
    (2023-09) Δήμου, Κατερίνα; Dimou, Katerina
    With the significant reduction in the occupational eye lens dose limit from 150mSv/year to 20mSv/year in 2011, the need for accurate eye lens doses has come to the forefront following the mounting epidemiological evidence regarding the threshold of tissue reactions in the eye lens. To have an estimation of eye lens doses and due to the lack of availability of specified eye lens dosimeters, retrospective methods were reevaluated. Retrospective methods are based on the use of other quantities related to or indicative of the dose and their respective values recorded during the procedure, like the equivalent doses to the whole body Hp(10) and thyroid Hp(0.07) or KAP. These quantities are then multiplied with a suitable conversion coefficient. In recent years, the amount of fluoroscopically guided procedures has risen drastically, including orthopedic procedures. Since orthopedic procedures may frequently involve metal implants in the patients, it is crucial to determine whether or not those affect the scatter field already produced by the patient’s irradiated body part. The eye lens, in particular, may be susceptible to such changes given its radiosensitivity. For this purpose, to investigate the influence metal implants for the lower limb have on the scatter field at the average eye lens height for Greeks, scatter isodose curves were created. The scatter isodose curves are in polar coordinates to examine which positions around the patient are preferential for the operator and obtained through the recorded scatter dose rate measurements of the implemented RTI survey meter from the irradiated CT head & neck phantom. The phantom used approximately imitates the leg and was irradiated with a Siemens CIOS Select C-arm in an under-couch geometry in different dose rate settings and magnifications, with and without the presence of metal implants, with measurements taken for various distances and angles around it. From the comparison of the scatter isodose curves with and without metal implants, it was found that for under-couch tube projections during orthopedic procedures on the leg area, the side opposite of the metal implants should generally be avoided, as the scattering levels in a range of angles there increase significantly. Besides those positions, the scattering levels remain unaffected. Furthermore, the associated operator eye lens doses were estimated through KAP and seemingly do not differ significantly from those without metal implants.
  • ItemEmbargo
    Διερεύνηση της δράσης του υποδοχέα Β2 της βραδυκινίνης στη λιπώδη διήθηση του ήπατος και στο λιποπρωτεϊνικό προφίλ πειραματόζωων
    (2024-02-02) Μπαρνιά, Βικτώρια; Mparnia, Victoria
    Η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (Nonalcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) είναι μία χρόνια και σοβαρή ηπατοπάθεια, που χαρακτηρίζεται από συσσώρευση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ και συνήθως συνοδεύεται από επιπλέον διαταραχές του μεταβολισμού, όπως, δυσλιπιδαιμία, υπέρταση, παχυσαρκία και αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι παράγοντες εμφάνισης της νόσου μπορεί να είναι γενετικοί, αλλά συχνά σχετίζονται με τον τρόπο ζωής, όπως η έλλειψη άσκησης και η υπερβολική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε λιπαρά. Δυστυχώς, μέχρι και σήμερα δεν υπάρχουν εξειδικευμένες θεραπείες για την αντιμετώπιση της νόσου και τα φαρμακευτικά σκευάσματα που χορηγούνται στοχεύουν στην βελτίωση των υποκείμενων μεταβολικών διαταραχών, ενώ η θεραπεία της ίδιας της NAFLD είναι αμφιλεγόμενη και περιορισμένη. Η βραδυκινίνη είναι ένα εννιαπεπτίδιο που προκαλεί αύξηση της αγγειακής διαπερατότητας και διαστολή των αγγείων με αποτέλεσμα να προκαλεί την πτώση της πίεσης του αίματος. Επίσης συμμετέχει στο έλεγχο της προσρόφησης της γλυκόζης από το αίμα, των μηχανισμών του πόνου και σε αρκετές άλλες λειτουργίες. Δεδομένης της άμεσης συσχέτισης της υπέρτασης με την υπερχοληστερολαιμία, αλλά και της σημαντικής επίδρασης των αυξημένων επιπέδων της χοληστερόλης στην ανάπτυξη της NAFLD, στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία μελετήσαμε την επίδραση της ενεργοποίησης του υποδοχέα Β2 της βραδυκινίνης, μέσω της χορήγησης του αγωνιστή FR-190997, στη εμφάνιση και διαχείριση της λιπώδους διήθησης του ήπατος και στο λιποπρωτεϊνικό προφίλ πειραματόζωων με έλλειψη στον υποδοχέα της λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDLR). Για τον σκοπό αυτό χορηγήθηκε, για διάστημα είκοσι εβδομάδων, δίαιτα υψηλή σε λιπαρά σε δύο ομάδες αρσενικών ποντικών με έλλειψη στον LDLR (ldlr-/- ), η μία εκ των οποίων έλαβε, κατά τις έξι τελευταίες εβδομάδες, τον αγωνιστή του υποδοχέα Β2 μέσω της τροφής. Μετά το πέρας των είκοσι εβδομάδων, τα πειραματόζωα θυσιάστηκαν και απομονώθηκαν αίμα και ιστοί για βιοχημικές και μοριακές αναλύσεις. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι ο αγωνιστής του υποδοχέα Β2 της βραδυκινίνης οδήγησε σε σημαντική μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης του πλάσματος, η οποία οφειλόταν κυρίως σε μείωση της LDL χοληστερόλης. Επιπλέον, η μείωση των επιπέδων της LDL χοληστερόλης συνοδεύτηκε από σημαντική μείωση των επίπεδων της απολιποπρωτεΐνης Β, μίας απολιποπρωτεΐνης που έχει συσχετιστεί άμεσα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ακόμη, ο αγωνιστής του υποδοχέα Β2 της βραδυκινίνης προκάλεσε σημαντική μείωση των επιπέδων της ηπατικής χοληστερόλης αλλά είχε και σημαντική επίδραση στο γλυκαιμικό προφίλ των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η ενεργοποίηση του υποδοχέα Β2 της βραδυκινίνης θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πιθανό φαρμακολογικό στόχο για την διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας, των διαταραχών που σχετίζονται με τη γλυκόζη αλλά και για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε ασθενείς με πολλαπλά μεταβολικά νοσήματα.
  • ItemOpen Access
    Ιατρική αμέλεια και προσφυγή στη Δικαιοσύνη
    (2024-03-01) Αναστασόπουλος, Παναγιώτης; Anastasopoulos Panagiotis
    Η διπλωματική αυτή εργασία ασχολείται με το επίκαιρο και σημαντικό θέμα των ιατρικών λαθών και των ζητημάτων δικαιοσύνης που συνδέονται με αυτά. Το ιατρικό λάθος αποτελεί μια πολύ σοβαρή πρόκληση στον τομέα της υγείας, καθώς μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τους ασθενείς, και ενίοτε να οδηγεί σε δικαστικές διαδικασίες κατά των ιατρών και των ιατρικών ιδρυμάτων. Η εργασία αναλύει τα κύρια αίτια και τις συνέπειες των ιατρικών λαθών, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν τον ασθενή και το ιατρικό προσωπικό. Εξετάζει επίσης την ανάγκη για μέτρα πρόληψης των ιατρικών λαθών και βελτίωσης της ποιότητας της φροντίδας υγείας. Ένα βασικό μέρος της εργασίας είναι η ανάλυση των νομικών πτυχών που σχετίζονται με τα ιατρικά λάθη. Αναφέρονται οι νομικές διαδικασίες που ακολουθούνται όταν ένα ιατρικό λάθος παρατηρείται και προσεγγίζονται τα δικαιώματα και οι ευθύνες των διάφορων μερών που εμπλέκονται, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών, των ιατρών και των ασφαλιστικών εταιριών. Τέλος, η εργασία εξετάζει τις προοπτικές για την βελτίωση της διαχείρισης των ιατρικών λαθών και την ενίσχυση της δικαιοσύνης σε αυτό τον τομέα. Προτείνονται μέτρα που μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη των λαθών και στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή τους μέσω του νομικού συστήματος. Συνοψίζοντας, αυτή η διπλωματική εργασία αναλύει την σχέση μεταξύ ιατρικών λαθών και δικαιοσύνης, επισημαίνοντας τη σημασία της πρόληψης, της δίκαιης αντιμετώπισης των παθόντων και της βελτίωσης του συστήματος υγειονομικής φροντίδας για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.
  • ItemOpen Access
    Σωματική άσκηση και καρκίνος
    (2024-02-22) Πετσαλλάρη, Βασιλίκα; Petsallari, Vasilika
    Η διερεύνηση της επιρροής της σωματικής άσκησης αφενός στην πρόληψη των κακοηθών νόσων αφετέρου στην διαχείριση της εν λόγω ασθένειας αποτέλεσαν τον σκοπό της παρούσας έρευνας. Διερευνήθηκε η συσχέτιση της πρόληψης ορισμένων μορφών καρκίνου και του τρόπου ζωής των ατόμων μέσω της ένταξης της σωματικής άσκησης στην καθημερινότητά τους. Ακόμη, διερευνήθηκε η συσχέτιση της βελτίωσης (η μείωση, επί παραδείγματι, των υποτροπών της εν λόγω ασθένειας) της κατάστασης της υγείας καρκινοπαθών ασθενών με την υιοθέτηση ενός δραστήριου τρόπου ζωής. Συν της άλλης, αναζητήθηκε και αναδείχθηκε ο αρνητικός αντίκτυπος της καθιστικής ζωής των ανθρώπων στην υγεία τους.
  • ItemEmbargo
    Υπολογιστική μελέτη δεδομένων μεθυλίωσης DNA στον καρκίνο του παχέος εντέρου με σκοπό την ανακάλυψη πιθανών διαγνωστικών βιοδεικτών
    (2023-12-06) Βλάχου, Καλλιόπη; Vlachou, Kalliopi
    Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί διεθνώς την τρίτη αιτία θανάτων από κακοήθη νόσο τόσο στους άντρες (μετά τον πνεύμονα και τον προστάτη) όσο και στις γυναίκες (πνεύμονας, μαστός). Η συνήθης ηλικία εμφάνισης του με εξαίρεση τις κληρονομικές μορφές είναι μετά το 50 έτος. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου έχει καλή πρόγνωση αν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και σωστά και επιτυγχάνονται πολύ υψηλά ποσοστά ίασης στα αρχικά στάδια. Για την διάγνωση του συνιστάται η διενέργεια της κολονοσκόπησης. Η μεθυλίωση του DNA είναι μια μορφή χημικής τροποποίησης του DNA που μπορεί να ρυθμίσει την έκφραση γονιδίων. Η ανώμαλη μεθυλίωση CpG νησίδων σε ρυθμιστικές αλληλουχίες όπως στην περιοχή του υποκινητή, είναι ένας μηχανισμός που θα μπορούσε να ευθύνεται για πιθανή καρκινογένεση σε διάφορες μορφές καρκίνου καθώς μπορεί να οδηγήσει σε μεταγραφική απενεργοποίηση πολλών ογκοκατασταλτικών γονιδίων. Στα πλαίσια της εργασίας μελετήθηκαν μεθυλιωμένες περιοχές του DNA σε καρκινικά κύτταρα που αφορούν τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Σκοπός ήταν με αυτό τον τρόπο να ανακαλυφθούν πιθανοί βιοδείκτες οι οποίοι θα μπορούν να έχουν κλινική χρησιμότητα. Πιο συγκεκριμένα, στόχος ήταν να ανακαλυφθούν διαγνωστικοί βιοδείκτες που θα μπορούν να υποβοηθήσουν στην λήψη της απόφασης για το αν κάποιος ασθενής θα χρειαστεί ή όχι να υποβληθεί σε κολονοσκόπηση. Επιδίωξη ήταν να μειωθεί ο αριθμός των ασθενών που θα πρέπει να υποβληθεί σε μια επίπονη και επεμβατική διαδικασία άσκοπα. Η μελέτη μεθυλίωσης του DNA παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τα τελευταία χρόνια γίνονται περισσότερες μελέτες σχετικά με αυτή. Σε πολλές μελέτες γίνεται ανάλυση της κάθε θέσης μεθυλίωσης ξεχωριστά κι όχι συνδυαστικά με αποτέλεσμα να υπάρχει ανάγκη για την ανάλυση της μεθυλίωσης με πιο ακριβή μοντέλα. Στην παρούσα εργασία η ανάλυση της μεθυλίωσης έγινε μέσω μοντέλου μηχανικής μάθησης με χρήση πολυκριτηριακού αλγορίθμου. Με αυτή τη μέθοδο ανάλυσης, οι περιοχές μεθυλίωσης αναλύθηκαν συνδυαστικά με πολλά χαρακτηριστικά με τη βοήθεια του συγκεκριμένου αλγορίθμου και με πολύ μεγάλη ακρίβεια στην απόδοση. Η επιλογή και η συγκέντρωση των δεδομένων μεθυλίωσης έγινε από την ελεύθερα διαθέσιμη βιολογική βάση δεδομένων NCBI gene Expression Omnibus, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/. Χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικά σύνολα δεδομένων με σκοπό την ανακάλυψη των πιο σημαντικών διαφορικά μεθυλιωμένων γονιδίων που σχετίζονται με αυτόν το τύπο καρκίνου του παχέος εντέρου. Από την ανάλυση των μεθυλιωμένων περιοχών DNA των συνόλων δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν, προέκυψε ότι τα γονίδια TMEFF2, FLI1, NGFB, GPX3, TFPI2 και NOS3 θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως γονίδια βιουπογραφές καθώς προήλθαν από ανάλυση δεδομένων μέσω μοντέλου υπολογιστικής νοημοσύνης, με υψηλή ακρίβεια 94,13 %,υψηλή ειδίκευση 92,34 % και AUC 0,99.
  • ItemOpen Access
    Οι επιπτώσεις του GDPR στη διαχείριση των ιδιωτικών πληροφοριών υγείας στους οργανισμούς παροχής υπηρεσιών υγείας : μελέτη περίπτωσης
    (2023-10-26) Μίχου, Ιωάννα; Michou, Ioanna
    Η διαμόρφωση ενός ενιαίου νομοθετικού πλαισίου για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να απαιτείται ειδική προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας μέσω του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) το 2018, εγκαινίασε μια νέα εποχή προστασίας δεδομένων και απορρήτου, επηρεάζοντας σημαντικά διάφορους κλάδους, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης. Αυτή η εργασία εμβαθύνει στις εκτεταμένες συνέπειες του GDPR στη διαχείριση των ιδιωτικών πληροφοριών υγείας εντός των οργανισμών υγειονομικής περίθαλψης, μέσα από τη μελέτη των επιπτώσεων αυτών στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών και το Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας» στην Πάτρα. Μέσα από αυτή τη μελέτη, εξετάζονται οι πολύπλευρες επιπτώσεις του GDPR, ρίχνοντας φως στις μεταμορφωτικές επιδράσεις του στον χειρισμό δεδομένων ασθενών, στη συμμόρφωση με τους κανονισμούς και στην έρευνα στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Η έρευνα αυτή προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τους εξελισσόμενους ρόλους των επαγγελματιών υγείας, των ερευνητών και των οργανισμών, καθώς προσαρμόζονται στις αυστηρές απαιτήσεις του GDPR. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τις πολύπλευρες επιπτώσεις του GDPR, συμπεριλαμβανομένης της ενισχυμένης ασφάλειας δεδομένων, του ενισχυμένου απορρήτου των ασθενών και των σημαντικών αλλαγών στη λειτουργία των υπό εξέταση οργανισμών και την ανάλυση δεδομένων υγειονομικής περίθαλψης και υπογραμμίζεται η σημασία της προστασίας δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής στο πλαίσιο της υγειονομικής περίθαλψης και ο εκτεταμένος αντίκτυπός της στο μέλλον της ιατρικής έρευνας και της φροντίδας των ασθενών.
  • ItemOpen Access
    Development of a radioprotection educational tool for healthcare professionals involved with fluoroscopy
    (2023-12) Τσούμαρης, Απόστολος; Tsoumaris, Apostolos
    Many surveys have shown that healthcare professionals lack of basic and specialized knowledge concerning radiation protection safety. This dearth of knowledge can result in misunderstandings and actions that could impact the healthcare services rendered. Education of physicians, radiographers, nurses and other allied health personnel involved in fluoroscopy are necessary and are basic aspect of the overall optimization process. The aim of this study was to construct a web-based educational tool to help healthcare professionals acquire essential knowledge about radiation protection safety in fluoroscopy. A comprehensive and detailed analysis of literature was conducted to identify the most relevant research in the field of fluoroscopy. The development of this educational tool was made using HTML, CSS and JavaScript. The application consists of 5 multiple-choice quizzes, each corresponding to one of the topics: basic aspects of physics, X-ray systems in fluoroscopy, dose quantities, radiobiology, radiation protection of patients and staff. This educational tool is suitable for physicians, technologists, nurses and other allied health personnel involved in fluoroscopy. The application can serve as both an educational resource and an evaluation test for healthcare professionals. It was constructed to provide sufficient understanding of all the crucial matters regarding radiation protection, thereby leading to a generally improved RPS culture.
  • ItemOpen Access
    Ποιότητα ζωής γυναικών με καρκίνο του μαστού, που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία
    (2024-02-16) Μιχαλοπούλου, Αντιγόνη; Michalopoulou, Antigoni
    Ο καρκίνος του μαστού, ως μία από τις πιο συχνές ασθένειες στη σύγχρονη εποχή, διαταράσσει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική υγεία των γυναικών, με συνέπεια να επηρεάζει την ποιότητα της ζωής τους σε αρκετά σημαντικό βαθμό. Οι γυναίκες αυτές, βλέπουν τη ζωή τους να μεταβάλλεται, καθώς προκειμένου να αντιμετωπίσουν την ασθένειά τους, έρχονται αντιμέτωπες με διαδικασίες ψυχοφθόρες και συχνά επώδυνες. Η παρούσα εργασία, αποτελεί μία προσπάθεια διερεύνησης της ποιότητας ζωής των γυναικών με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε Ακτινοθεραπεία, ακολουθώντας η καθεμία τη δική της ατομική θεραπευτική πορεία.
  • ItemOpen Access
    Προγραμματισμός πολυδύναμων εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων μυών προς την επενδυματική μοίρα μέσω υπερέκφρασης των πρωτεϊνών GemC1 και McIdas και μελέτη της συσχέτισης του παράγοντα GemC1 με το EGF σηματοδοτικό μονοπάτι
    (2023-12) Βασσάλου, Στυλιανή; Vassalou, Styliani
    Τα επενδυματικά κύτταρα του εγκεφάλου είναι εξειδικευμένα επιθηλιακά κύτταρα τα οποία καλύπτουν τα τοιχώματα των πλάγιων κοιλιών του εγκεφάλου. Φέρουν στην επιφάνειά τους κινητούς κροσσούς, μικροσκοπικά οργανίδια που μοιάζουν με τριχίδια και παίζουν σημαντικό ρόλο στην κίνηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού διαμέσου των κοιλιών. Tα πολυκροσσωτά επενδυματικά κύτταρα μαζί με τα ενήλικα νευρικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν τους δύο κύριους κυτταρικούς πληθυσμούς στη νευρογενετική φωλέα της υποκοιλιακής ζώνης του εγκεφάλου. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι τόσο τα ενήλικα νευρικά βλαστικά, όσο και τα επενδυματικά κύτταρα προέρχονται από τον ίδιο πληθυσμό πρόδρομων κυττάρων ακτινωτής γλοίας. Ανωμαλίες στη διαφοροποίηση ή τη λειτουργικότητα των επενδυματικών κυττάρων προκαλούν μη φυσιολογική συσσώρευση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού στις κοιλίες του εγκεφάλου και οδηγούν στο φαινότυπο της υδροκεφαλίας. Η ερευνητική ομάδα του εργαστηρίου μας έχει υποδείξει δύο μέλη της υπεροικογένειας της Geminin, τις πρωτεΐνες GemC1 και McIdas, ως βασικούς ρυθμιστές της διαφοροποίησης των κυττάρων ακτινωτής γλοίας προς επενδυματικά κύτταρα. Η πρωτεΐνη GemC1 είναι ο πιο ανοδικός παράγοντας στο μοριακό μονοπάτι δημιουργίας των επενδυματικών κυττάρων και δρα επάγοντας την ενεργοποίηση παραγόντων που σχετίζονται με το σχηματισμό λειτουργικών κροσσών, συμπεριλαμβανομένου και του McIdas. Στο εργαστήριο μας έχουν αναπτυχθεί πειραματικά μοντέλα μυών τα οποία δεν εκφράζουν το GemC1. Οι μύες αυτοί δεν φέρουν επενδυματικά κύτταρα και αναπτύσσουν υδροκεφαλία. Στη παρούσα εργασία αξιολογήσαμε την ικανότητα των παραγόντων GemC1 και McIdas να προγραμματίσουν αδιαφοροποίητα κύτταρα προς την επενδυματική μοίρα μέσω της εκτοπικής τους έκφρασης σε εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα μυός. Τα πειράματά μας υποδεικνύουν ότι οι πρωτεΐνες GemC1 και McIdas μπορούν να επάγουν αποτελεσματικά τη στοχευμένη διαφοροποίηση εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων μυών προς πολυκροσσωτά επενδυματικά κύτταρα. Ακόμα, εξετάσαμε αν ο GemC1 εμπλέκεται στη ρύθμιση του EGF σηματοδοτικού μονοπατιού που έχει πρόσφατα βρεθεί ότι συμμετέχει στα αρχικά στάδια διαφοροποίησης των κυττάρων ακτινωτής γλοίας προς επένδυμα. Προς αυτή την κατεύθυνση, μελετήσαμε τα επίπεδα έκφρασης και τη χωροταξική διευθέτηση του υποδοχέα του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (Epidermal Growth Factor Receptor, EGFR) και της ενδοκυτταρικής πρωτεΐνης Numb. Απουσία του GemC1 παρατηρήθηκε αυξημένος αριθμός κυττάρων που εξέφραζαν τον υποδοχέα EGFR, τα οποία ταυτοποιήσαμε ως νευρικά προγονικά κύτταρα, και αυξημένος αριθμός κυττάρων που εξέφραζαν την πρωτεΐνη Numb.
  • ItemOpen Access
    Δημογραφικά και γνωστικά χαρακτηριστικά συμμετεχόντων απομακρυσμένων περιοχών στο πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Παρέμβασης Ψυχογηριατρικής Υποστήριξης
    (2024-02-01) Κονιδάρη, Ελένη; Konidari, Eleni
    Το πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Παρέμβασης Ψυχογηριατρικής Υποστήριξης (ΟΠΨΥ) αποτελεί υπηρεσία ψυχικής υγείας για ηλικιωμένους που κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές ή δεν έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Η ΟΠΨΥ περιλαμβάνει δράσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας απομακρυσμένων περιοχών και βασικοί της στόχοι είναι η εκπαίδευση, υποστήριξη και η παροχή δυνατοτήτων εξέλιξης σε επαγγελματίες υγείας που απασχολούνται σε αυτές τις περιοχές της Ελλάδας καθώς και η πρώιμη ανίχνευση, επιτήρηση και διαχείριση των συμπτωμάτων των ηλικιωμένων με σχετιζόμενες με την ηλικία ασθένειες του εγκεφάλου σε αυτές τις περιοχές. Βασίζεται σε μια ψηφιακή πλατφόρμα και την συνεργασία των κέντρων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας με τις εξειδικευμένες μονάδες ψυχογηριατρικής των πανεπιστημιακών νοσοκομείων αυτών των περιοχών. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των διαφορών δημογραφικών και γνωστικών χαρακτηριστικών των ωφελούμενων της ΟΠΨΥ που μένουν σε αστικές, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας και αν και πως τα χαρακτηριστικά αυτά συσχετίζονται μεταξύ τους καθώς και η σύγκριση των χαρακτηριστικών των ωφελούμενων της ΟΠΨΥ με τους ωφελούμενους των ψυχογηριατρικών ιατρείων των πανεπιστημιακών νοσοκομείων της Αλεξανδρούπολης και της Πάτρας. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν οι ωφελούμενοι της ΟΠΨΥ των 8 μονάδων ΠΦΥ που συμμετείχαν στο πρόγραμμα άνω των 60 ετών (Ν=483) από τον 05/2022 έως τον 05/2023 καθώς και οι ασθενείς των πανεπιστημιακών ψυχογηριατρικών ιατρείων της Πάτρας (Ν=619) και της Αλεξανδρούπολης (Ν=285). Στους συμμετέχοντες της ΟΠΨΥ διενεργήθηκε λεπτομερής συνέντευξη και νευροψυχολογική αξιολόγηση από τους επαγγελματίες υγείας. Ο στατιστικός έλεγχος έγινε με το στατιστικό πακέτο ΙΒΜ SPSS Statistics version 28.0.1.0 (Statistical Package for Social Sciences) και ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας τέθηκε το 95%. Για τον έλεγχο των υποθέσεων χρησιμοποιήθηκαν το Chi square test, το Kruskal-Wallis test και το Mann-Whitney U test. Στους ωφελούμενους των αγροτικών περιοχών ήταν υψηλότερα τα ποσοστά κατάθλιψης με ποσοστό 35.7%, 24.5% στα νησιά και 19.3% στις αστικές περιοχές καθώς και παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με αυτήν όπως η μειωμένη υποστήριξη ενώ επιπρόσθετα στις αγροτικές περιοχές είχαν το υψηλότερο ποσοστό λήψης νευροψυχιατρικών φαρμάκων, χρήσης αλκοόλ και δυσφορίας και το χαμηλότερο ποσοστό ικανοποίησης ζωής και σωματικής άσκησης. Παράλληλα, στις νησιωτικές περιοχές η γνωστική έκπτωση ήταν μεγαλύτερη με θετικό screening για άνοια στο 38%, στο 20.3% ήπια γνωστική έκπτωση όπως και παράγοντες που συνδέονται με αυτήν: χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, μεγαλύτερη ηλικία, ενώ 68% ανέφερε γνωστική έκπτωση κ.α., Επιπρόσθετα, στις νησιωτικές περιοχές ήταν υψηλότερο το ποσοστό συννοσηροτήτων, η πολυφαρμακία και η δυσκολία πρόσβασης. Στην σύγκριση της ΟΠΨΥ με τα εξειδικευμένα ψυχογηριατρικά ιατρεία η διάγνωση της άνοιας ήταν συχνότερη στα ιατρεία. Στην ΟΠΨΥ οι ασθενείς με γνωστική έκπτωση ήταν μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ οι ωφελούμενοι της ΟΠΨΥ με ή χωρίς γνωστική έκπτωση είχαν σημαντικά χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο από αυτούς των εξειδικευμένων ιατρείων αντίστοιχα. Η ΟΠΨΥ είναι ένα καινοτόμο πρόγραμμα που συνδυάζει ηλεκτρονικές και κλασσικές υπηρεσίες που βασίζονται στην άμεση επαφή των μελών του υγειονομικού προσωπικού με τους ωφελούμενους των μονάδων υγείας και από τις αναλύσεις εξάγονται ορισμένα πρωταρχικά συμπεράσματα που αφορούν το προφίλ των ωφελούμενων της ΟΠΨΥ σε συσχέτιση με την περιοχή.
  • ItemOpen Access
    Διερεύνηση της διαχρονικής εξέλιξης της ρύπανσης του Πατραϊκού κόλπου
    (2024-02-16) Τράκας, Ευάγγελος; Trakas, Evangelos
    Η ρύπανση του νερού αποτελεί μέρος της τριπλής πλανητικής κρίσης. Η απόρριψη υγρών αποβλήτων αποτελεί κύρια πηγή ρύπανσης της θάλασσας επειδή περιέχει μια ποικιλία χημικών ρύπων, ιδιαίτερα τοξικών μετάλλων, που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο το περιβάλλον όσο και την ανθρώπινη υγεία. Ο Πατραϊκός Κόλπος είναι μια σχετικά κλειστή θάλασσα που φιλοξενεί την ακτή της Πάτρας (173.600 κάτοικοι) στο νοτιοανατολικό του τμήμα. Ο Πατραϊκός έχει χαρακτηρισθεί ως αποδέκτης επεξεργασμένων λυμάτων που προκύπτουν από την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ) της Πάτρας. Η παρούσα εργασία αφορά την εκτίμηση και τη διαχρονική παρακολούθηση της ρύπανσης του θαλάσσιου αποδέκτη εξαιτίας της λειτουργίας του υποθαλάσσιου αγωγού παροχέτευσης επεξεργασμένων λυμάτων της ΔΕΥΑ Πάτρας. Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε συλλογή και επεξεργασία δεδομένων δεικτών ρύπανσης που προσδιορίστηκαν ποσοτικά σε δείγματα θαλασσινού νερού, ιζημάτων, και ζώντων οργανισμών (διθύρων και γαστερόποδων) σε ετήσια βάση από το έτος 2010 έως το έτος 2023. Βάσει αυτών μελετήθηκε η διαχρονική εξέλιξη των φυσικοχημικών, τοξικών χημικών (μετάλλων) και μικροβιολογικών παραμέτρων στα ληφθέντα δείγματα και έγινε χαρακτηρισμός της κατάστασης της ρύπανσης του Πατραϊκού κόλπου με παγκόσμια χρησιμοποιούμενες μεθοδολογίες. Επιπλέον η κατάσταση της ρύπανσης του κόλπου της τελευταίας δεκατριετίας συγκρίθηκε και με την κατάσταση που υπήρχε το 1993 πριν την κατασκευή και τη λειτουργία της ΕΕΛ και του αγωγού της ΔΕΥΑΠ. Χρησιμοποιώντας τις προσεγγίσεις των κατευθυντήριων οδηγιών ποιότητας ιζημάτων (SQGs) και του βαθμού ρύπανσης (Contamination degree), καταλήγουμε ότι το επίπεδο ρύπανσης χαρακτηρίζεται ως μέτριο-χαμηλό και μέτριο αντίστοιχα. Η κατάσταση της ρύπανσης έχει βελτιωθεί σε σημαντικό βαθμό από το 1993 και παραμένει σχετικά σταθερή εντός της χρονικής περιόδου των 13 ετών.
  • ItemOpen Access
    Γονιδιωματική ανάλυση ασθενών β-θαλασσαιμίας και ανίχνευση της ανεπάρκειας ομόλογου ανασυνδυασμού (HRD) σε ασθενείς με καρκίνο μαστού ή ωοθηκών μέσω χρήσης φαινοτυπικών βιοδεικτών και τεχνολογιών υψηλής απόδοσης
    (2023-12-18) Μαυρομάτης, Σωτήριος; Mavromatis, Sotirios
    Η μοριακή διάγνωση των γενετικών νοσημάτων θεωρείται αναγκαία στα πλαίσια κλινικής διαχείρισης των ασθενών, καθώς η γενετική πληροφορία που παρέχεται είναι σημαντική για την πρόγνωση, την πρόβλεψη, καθώς και την θεραπεία ενός νοσήματος. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρωθήκαμε στην μοριακή διάγνωση της β-θαλασσαιμίας και του οικογενή καρκίνου μαστού και ωοθηκών. Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με την β-θαλασσαιμία, σχεδιάσαμε ένα πρωτόκολλο, κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε αρχικά η ενίσχυση όλων των εξονικών, μέρος των ιντρονικών και ρυθμιστικών περιοχών του γονιδίου β-σφαιρίνης, οι οποίες αποτελούν εστίες παθογόνων παραλλαγών και στην συνέχεια ακολούθησε η αλληλούχηση αυτών κατά Sanger. Επιπλέον, το πρωτόκολλο περιλάμβανε την ανάλυση των δεδομένων αλληλούχησης, με σκοπό να εντοπιστούν και να σχολιαστούν όλες οι γενετικές παραλλαγές για κάθε ασθενή, βάσει της κλινικής τους σημαντικότητας. Έτσι, αναλύθηκαν συνολικά 34 ασθενείς, εκ των οποίων 9 βρέθηκαν ομόζυγοι, 19 σύνθετοι ετερυζυγώτες και 3 φορείς. Οι παθογόνες παραλλαγές που βρέθηκαν με την μεγαλύτερη συχνότητα ήταν, c.93- 21G>A (IVSI-110) με VAF 0.27, c.118C>T (Cd39) με VAF 0.21 και c.92+6T>C (IVSI-6) με VAF 0.13, ενώ αξίζει να αναφερθεί πως οι συχνότητες των αλληλομόρφων ακολουθούσαν το μοτίβο των αναμενόμενων συχνοτήτων για τον ελληνικό πληθυσμό βάσει προηγούμενων μελετών. Στην συνέχεια, επιχειρήσαμε να ανιχνεύσουμε την ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού, καθώς η διάγνωση του είναι απαραίτητη για την εφαρμογή της θεραπείας PARPi σε διάφορους τύπου καρκίνου, όπως μαστού ή ωοθηκών. Για τον σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκε στοχευμένη αλληλούχηση 28 γονιδίων σχετικών με τον ομόλογο ανασυνδυασμό σε εφτά ασθενείς με καρκίνο μαστού, ώστε να εντοπιστούν παθογόνες παραλλαγές γαμετικής σειράς. Τα γονίδια όπου βρέθηκαν οι παραλλαγές ήταν BRCA1, BRCA2, ATM και CHEK2, τα οποία, δεδομένου του κρίσιμου ρόλου τους στο μονοπάτι, επάγουν την ανεπάρκεια του μηχανισμού στους ασθενείς. Παράλληλα, προσπαθήσαμε να ανιχνεύσουμε την λειτουργικότητα του ομόλογου ανασυνδυασμού βάσει της έκφρασης ενός καθοδικού παράγοντα του μονοπατιού, του RAD51 σε βιοψίες τριών ασθενών με καρκίνο ωοθηκών. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων δεν μπόρεσαν να συσχετίσουν την ανεπάρκεια του μηχανισμού με την έκφραση του RAD51, λόγω ποιοτικών χαρακτηριστικών των ιστών και τεχνικών δυσκολιών. Μελλοντικά, η εφαρμογή του πρωτοκόλλου σε περισσότερους ασθενείς θα συμβάλλει στην καλύτερη αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας του, καθώς και στην συσχέτιση του με την ευαισθησία στην θεραπεία PARPi.
  • ItemOpen Access
    Εμβόλια κατά την κύηση και η επίδραση της πανδημίας
    (2024) Κανελλάκης, Παναγιώτης; Kanellakis, Panagiotis
    Εισαγωγή: Η γρίπη, ο κοκκύτης και η νόσος Covid-19 είναι λοιμώδεις νόσοι του αναπνευστικού συστήματος. Για την πρόληψη των δυσμενών εκβάσεων τόσο στις έγκυες γυναίκες όσο και στα νεογνά, συνιστάται ο εμβολιασμός για τα τρία αυτά νοσήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, παρά την πληθώρα στοιχείων σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των αντίστοιχων εμβολίων, τα υπάρχοντα ως σήμερα ερευνητικά δεδομένα υποδηλώνουν χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού. Σκοπός: Η μελέτη των γνώσεων και της στάσης των γυναικών έναντι της διενέργειας εμβολιασμού κατά την κύηση, και η διερεύνηση των προβλεπτικών παραγόντων αποδοχής του εμβολιασμού και της πιθανής επίδρασης της πανδημίας. Μεθοδολογία: Διεξάγαμε μια συγχρονική μελέτη με χρήση ερωτηματολογίου. Το δείγμα μας ήταν 151 έγκυες και λεχωίδες γυναίκες που επισκέπτονταν ή νοσηλεύονταν σε δημόσιες δομές υγείας της Δυτικής Ελλάδας. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική και επαγωγική στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων· για τον προσδιορισμό των προβλεπτικών παραγόντων αποδοχής του εμβολιασμού χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της Δυαδικής Λογιστικής Παλινδρόμησης. Αποτελέσματα: Οι γνώσεις των γυναικών του δείγματος σχετικά με τον εμβολιασμό κατά την κύηση ήταν περιορισμένες. Το 18,06% των γυναικών είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης στη διάρκεια της τρέχουσας ή προηγηθείσας κύησης, το 11,81% κατά του κοκκύτη και μόλις το 4,86% κατά της νόσου Covid-19. Σημαντικός προβλεπτικός παράγοντας της διενέργειας εμβολιασμού κατά την κύηση βρέθηκε να είναι η σύσταση από τον/την μαιευτήρα/γυναικολόγο. Η πανδημία δεν φάνηκε να επηρέασε τη στάση των εγκύων έναντι του εμβολιασμού. Συζήτηση: Τα ποσοστά εμβολιασμού των εγκύων γυναικών κατά την κύηση στη Δυτική Ελλάδα παραμένουν χαμηλά. Απαιτείται συστηματική ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τον προγεννητικό εμβολιασμό, με απεύθυνση τόσο στις εγκύους όσο και στους/στις επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με την περιγεννητική φροντίδα.
  • ItemOpen Access
    Radiation protection for caregivers in projection X-ray imaging
    (2023-12) Μαρκάτου, Μαίρη; Markatou, Mary
    In pediatric radiography, immobilization of infants is crucial for the avoidance of unnecessary patient doses. Physical holding by caregivers has proven to be highly effective and is commonly used. This study aimed to quantify the caregiver's exposure to scatter radiation while immobilizing a pediatric patient during a chest X-ray. The main objective was to measure the scatter radiation dose at different heights with respect to the floor or patient table at two usual locations where a caregiver may stand. An AGFA DX-D 600 X-ray was used, and a PMMA phantom was irradiated on the examination table. An RTI survey meter was fixed at four different points corresponding to the gonadal and thyroid gland areas of an adult caregiver: laterally from the phantom, 0.5 m away from the central beam, at 0.8 and 1.5 m heights with respect to the floor, and cranially, 0.4 m away from the central beam, at 0.05 m and 0.6 m heights from the patient table. The phantom was exposed at 65 kVp, 75 kVp, 85 kVp, and 95 kVp at a constant tube current-exposure time product of 2 mAs with a SID of 110 cm. The highest scatter radiation dose, 0.58 μGy, was recorded in the cranial position at 0.6 m height from the table for 95 kVp. This value is far below the dose constraints for caregivers, as recommended by the ICRP. However, the LNT model suggests that even the smallest dose could cause cancer, so measures should be taken to maintain the scatter radiation dose as low as reasonably achievable (ALARA), such as lead aprons or selection of the lateral position when possible.
  • ItemOpen Access
    Αξιολόγηση βιοπληροφορικών εργαλείων για στοχευμένη ανάλυση σωματικών μεταλλάξεων σε καρκινικό γονιδίωμα με μέθοδο NGS
    (2023-11-15) Ρόμπολα, Σπυριδούλα; Rompola, Spyridoula
    Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αρκετά μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον ως προς την μελέτη και ανάλυση καρκινικών γονιδιωμάτων, αφού συνεχώς ανακαλύπτονται παραλλαγές σε γονίδια που οδηγούν στην ανάπτυξη πολλών τύπων καρκίνου. Ως εκ τούτου, η γνώση που προκύπτει, βελτιώνει την κατανόηση της βιολογίας του καρκίνου και κατά συνέπεια οδηγεί σε νέες μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας της νόσου. Πρωταρχικό ρόλο σε όλη αυτή την μελέτη καταλαμβάνει ο τομέας της ογκολογίας, ο οποίος έχει έρθει αντιμέτωπος με σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των ασθενών με καρκίνο, εστιάζοντας στην ιατρική ακριβείας. Ο τομέας αυτός βασίζεται στη χρήση θεραπειών που αναμένεται να προσφέρουν όφελος σε ένα υποσύνολο ασθενών των οποίων ο καρκίνος εμφανίζει συγκεκριμένα μοριακά ή κυτταρικά χαρακτηριστικά (συνηθέστερα γονιδιωματικές παραλλαγές ή μεταβολές στην έκφραση γονιδίου ή πρωτεΐνης). Αδιαμφισβήτητα, η ιατρική ακριβείας συμβάλλει στον εντοπισμό των βασικών παραγόντων της ογκογένεσης, σε συνδυασμό με την πρόοδο που σημειώνεται στην ανάλυση όγκων με αλληλούχιση νέας γενιάς (Next Generation Sequencing). Πρόκειται για μια μέθοδο που έχει φέρει επανάσταση στη γονιδιωματική έρευνα και αναφέρεται στην ταυτόχρονη αλληλούχιση εκατομμυρίων βάσεων DNA με κύριο στόχο τον εντοπισμό νέων και σπάνιων μεταλλάξεων καρκίνου, τον εντοπισμό φορέων κληρονομικών μεταλλάξεων καρκίνου και την παροχή μοριακής αξιολόγησης για κατάλληλη στοχευμένη θεραπεία. Συνεπώς, η βιοπληροφορική αποτελεί έναν κρίσιμο τομέα στη σύγχρονη βιολογική έρευνα, επιτρέποντας την ανάλυση και την ερμηνεία των μεγάλων και σύνθετων δεδομένων που προέρχονται από τα νέα εργαστηριακά εργαλεία. Δύο από τα πιο σημαντικά στον τομέα αυτό αποτελούν το Ion Reporter και το Galaxy, τα οποία αποσκοπούν στη διευκόλυνση της ανάλυσης δεδομένων, αλλά διαφέρουν στη φιλοσοφία, τη λειτουργικότητα και τις δυνατότητές τους. Στην παρούσα εργασία, θα αναλυθούν δεδομένα από καρκινικό και υγιή ιστό που προήλθαν από NGS, προσφέροντας μια συγκριτική αξιολόγηση των δυνατοτήτων τους, των πλεονεκτημάτων και των περιορισμών τους. Στόχος είναι να δοθεί μια περιεκτική εικόνα του πώς αυτά τα εργαλεία μπορούν να συμβάλουν στην πρόοδο της βιολογικής έρευνας και ποιο εκ των δύο είναι πιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της συγκεκριμένης περίπτωσης.
  • ItemOpen Access
    Ευαισθητοποίση και γνώσεις ιατρών και νοσηλευτών μονάδας εντατικής νοσηλείας νεογνών σε θέματα ακτινοπροστασίας
    (2024-02-16) Παπαδοπούλου, Παναγιώτα; Papadopoulou, Panagiota
    Παρόλο που οι ακτινολογικές εξετάσεις συμβάλλουν στην καλύτερη σχηματική απεικόνιση των τμημάτων του ανθρώπινου οργανισμού, ωστόσο αυξάνεται ο κίνδυνος βλάβης του ατόμου εξαιτίας της ακτινοβολίας που απορροφάται από το δέρμα. Ειδικότερα για τα νεογνά, ο κίνδυνος των βλαβερών συνεπειών από την ακτινοβολία είναι ιδιαίτερα υψηλός. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας ήταν να διερευνηθεί το επίπεδο ευαισθητοποίησης του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού που απασχολείται σε Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών σχετικά με τις γνώσεις που διαθέτουν και την ακτινοβολία και ακτινοπροστασία. Στην έρευνα συμμετείχαν 50 απασχολούμενοι σε ΜΕΝΝ στα δύο νοσοκομεία της Πάτρας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσα από τη χρήση του ερωτηματολογίου, το οποίο αποτελούνταν από 27 ερωτήσεις κλειστού τύπου. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό διαθέτει μεν γνώσεις σε θέματα ακτινοβολίας και ακτινοπροστασίας, ωστόσο απουσιάζουν ορισμένες γνώσεις όπως για παράδειγμα η επιθυμητή δόση ακτινοβολίας που μπορεί να χορηγηθεί σε νεογνά κατά τη διάρκεια μίας ακτινολογικής εξέτασης. Ακόμη, παρατηρήθηκε ότι, γίνεται κατάχρηση των εξετάσεων που χρησιμοποιούν ακτινοβολία από το ιατρικό προσωπικό που απασχολείται σε Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών. Προτείνεται η διεξαγωγή και άλλων μελετών γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα, ενώ επίσης θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί έρευνα και σε τελειόφοιτους φοιτητές τμημάτων ιατρικής σχολής, ώστε να διαπιστωθεί κάτω πόσο αποκτούν γνώσεις μέσα από τα προγράμματα σπουδών.