Διαχείριση κρίσεων σε εκπαιδευτικούς οργανισμούς : στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης με έμφαση στο bullying και τον κυβερνοεκφοβισμό
Loading...
Date
2026-03-28
Authors
Σαούγκου, Δήμητρα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η σύγχρονη σχολική μονάδα λειτουργεί σε ένα κοινωνικό και οργανωσιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξημένη πολυπλοκότητα, ταχύτατες αλλαγές και νέες μορφές κινδύνου. Το σχολείο δεν αποτελεί πλέον έναν κλειστό χώρο αποκλειστικά ακαδημαϊκής μάθησης, αλλά έναν οργανισμό που καλείται να διαχειριστεί κοινωνικές, ψυχολογικές και ψηφιακές προκλήσεις, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το σχολικό κλίμα και την ασφάλεια των μελών του (Smith & Riley, 2012). Στο πλαίσιο αυτό, φαινόμενα όπως ο σχολικός εκφοβισμός και ο κυβερνοεκφοβισμός αναδεικνύονται σε ζητήματα ιδιαίτερης βαρύτητας, καθώς δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες συμπεριφορές, αλλά διαταράσσουν τη λειτουργική συνοχή της σχολικής κοινότητας και δημιουργούν συνθήκες κρίσης (Frey & Edstrom, 2009).
Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι ο σχολικός και ο κυβερνοεκφοβισμός αποτελούν παγκόσμια φαινόμενα με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στους μαθητές όσο και στο εκπαιδευτικό προσωπικό. Έρευνες σε διεθνές επίπεδο αναδεικνύουν τη σύνδεση των φαινομένων αυτών με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας, τη μείωση της σχολικής επίδοσης, την αποδυνάμωση των σχέσεων εμπιστοσύνης και τη διατάραξη του σχολικού κλίματος (Wang, Berry, & Swearer, 2013). Παράλληλα, η διεθνής βιβλιογραφία τονίζει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων προϋποθέτει οργανωσιακή ετοιμότητα, σαφή πλαίσια πρόληψης και ενεργό ρόλο της εκπαιδευτικής ηγεσίας, γεγονός που καθιστά τη διαχείριση κρίσεων κεντρικό ζήτημα της σύγχρονης εκπαιδευτικής διοίκησης (Chatzipanagiotou & Katsarou, 2023).
Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της διαχείρισης κρίσεων στους εκπαιδευτικούς οργανισμούς, με έμφαση στον σχολικό εκφοβισμό και τον κυβερνοεκφοβισμό, όπως αυτοί γίνονται αντιληπτοί από τους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Ειδικότερα, η εργασία επιδιώκει να εξετάσει τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τη σοβαρότητα των φαινομένων αυτών, την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν περιστατικά εκφοβισμού και τον ρόλο που αποδίδουν στη σχολική ηγεσία κατά τη διαδικασία πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων. Με βάση τα παραπάνω, διατυπώνονται ερευνητικά ερωτήματα που αφορούν τη σχέση μεταξύ αντιλήψεων, ετοιμότητας και ηγετικού ρόλου στο σχολικό πλαίσιο.
Για την επίτευξη των στόχων της έρευνας υιοθετείται ποσοτική μεθοδολογική προσέγγιση. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο απευθύνθηκε σε εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Το ερευνητικό εργαλείο σχεδιάστηκε ώστε να αποτυπώνει τις βασικές διαστάσεις του φαινομένου, όπως οι αντιλήψεις για τον σχολικό εκφοβισμό, η ικανότητα αναγνώρισης περιστατικών και η αποτελεσματικότητα της σχολικής ηγεσίας στη διαχείριση κρίσεων.
Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS, αξιοποιώντας τόσο περιγραφικές όσο και επαγωγικές στατιστικές μεθόδους. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη διερεύνηση σχέσεων και διαφορών μεταξύ βασικών μεταβλητών, επιτρέποντας τη σύνδεση του θεωρητικού πλαισίου με τα εμπειρικά ευρήματα της έρευνας. Ο συνδυασμός προβλήματος, θεωρίας και μεθόδου αποσκοπεί στην ολοκληρωμένη κατανόηση του φαινομένου στο πλαίσιο της σχολικής οργάνωσης.
Η συμβολή της παρούσας εργασίας έγκειται στην προσέγγιση του σχολικού και του κυβερνοεκφοβισμού ως οργανωσιακών κρίσεων και όχι αποκλειστικά ως ζητημάτων ατομικής συμπεριφοράς. Μέσα από τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών και του ρόλου της σχολικής ηγεσίας, η εργασία επιχειρεί να αναδείξει την ανάγκη για συστηματικές, οργανωμένες και ηγετικά υποστηριζόμενες παρεμβάσεις. Η έρευνα τεκμηριώνει τη σημασία της πρόληψης και της οργανωσιακής ετοιμότητας, συμβάλλοντας στον επιστημονικό διάλογο γύρω από τη διαχείριση κρίσεων στην εκπαίδευση.
Η εργασία διαρθρώνεται σε επτά κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται το σχολείο ως οργανισμός σε συνθήκες κρίσης και αναλύεται η έννοια της κρίσης στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα. Το δεύτερο κεφάλαιο εστιάζει στον σχολικό εκφοβισμό και τον κυβερνοεκφοβισμό ως μορφές οργανωσιακών κρίσεων και εξετάζει τις επιπτώσεις τους. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται στρατηγικές πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων σε εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Το τέταρτο κεφάλαιο περιγράφει τη μεθοδολογία της έρευνας, ενώ στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης. Το έκτο κεφάλαιο περιλαμβάνει τη συζήτηση και την ερμηνεία των ευρημάτων, και τέλος, στο έβδομο κεφάλαιο διατυπώνονται τα συμπεράσματα και οι προτάσεις της έρευνας.
Description
Keywords
Διαχείριση κρίσεων, Σχολικός εκφοβισμός, Κυβερνοεκφοβισμός, Εκπαιδευτική ηγεσία