Αξιολόγηση στοματικής υγείας και επίπεδο γνώσης ασθενών με καρκίνο κεφαλής-τραχήλου κατά την ακτινοθεραπεία : η σημασία και η καταγραφή της ποιότητας ζωής
Loading...
Date
2025-06-05
Authors
Κολιά, Όλγα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η μελέτη αυτή έχει σκοπό, την αξιολόγηση της στοματικής υγείας και του επιπέδου γνώσης σχετικά με τη σημασία της, των ασθενών με καρκίνο κεφαλής τραχήλου κατά την ακτινοθεραπεία, καθώς και την καταγραφή της ποιότητας ζωής τους και τις αντίστοιχες αλλαγές που προέκυψαν σε αυτήν.
Μεθοδολογία: Πρόκειται για μία περιγραφική συγχρονική μελέτη η οποία διενεργήθηκε στα τμήματα Ακτινοθεραπείας των 2 Γενικών Νοσοκομείων της Πάτρας: Π. Γ. Ν.Π¨ Παναγία η Βοήθεια¨ και Γ. Ν. Π. ¨Άγιος Ανδρέας ¨.Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίου, από τους ογκολογικούς ασθενείς, καθώς και τη λήψη ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση της στοματικής τους κοιλότητας από την οδοντίατρο που την διενεργούσε, σε τρεις φάσεις της θεραπείας τους, πριν την έναρξη,στο μέσο των συνεδριών της ακτινοθεραπείας και μετά την ολοκλήρωση της ακτινοβόλησης. Η συμπλήρωσή τους ήταν ανώνυμη και προαιρετική.
Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε τέσσερα μέρη:1) το πρώτο μέρος αφορούσε καταγραφή βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών του δείγματος 2) στο δεύτερο μέρος συλλέγονταν δεδομένα σχετικά με τις γνώσεις των ασθενών για τη σημασία της στοματικής υγείας και την εφαρμογή στοματικής υγιεινής 3) στο τρίτο μέρος αφορούσε ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση στοματικής υγείας των ασθενών πριν ,κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της ακτινοθεραπείας ,και την επίσκεψη οδοντίατρο, και 4)τέλος στο τέταρτο μέρος γινόταν καταγραφή ποιότητα ζωής των ασθενών στηριζόμενη στο τυποποιημένο ερωτηματολόγιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Έρευνα και τη Θεραπεία του Καρκίνου (EORTC):EORTC QLQ C-30 και EORTC HEAD and NECK 35.
Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό ΙΒΜ SPSS 27.0 (Statistical Package for Social Sciences). Το αμφίπλευρο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε ίσο με 0,05.
Αποτελέσματα: Από την 1η Απριλίου 2024 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024,εξετάστηκαν συνολικά 30 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής -τραχήλου (13, στο Π. Γ. Ν.Π¨ Παναγία η Βοήθεια¨ και 17 στο Γ. Ν. Π. ¨Άγιος Ανδρέας ¨, 22 άνδρες και 8 γυναίκες, μέσης ηλικίας 69,2 ± 12,4 έτη. Η μέση τιμή του δείκτη τερηδόνας DMFT υπολογίστηκε 24,3 ± 7,6., στο δείγμα της μελέτης μας καθώς και του περιοδοντικού δείκτη, ήταν αρκετά υψηλές . Η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (90%) επισκέπτονταν οδοντίατρο μόνο όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα , το ίδιο ποσοστό εφάρμοζε πλημμελή στοματική υγιεινή, δεν εφάρμοζε ποτέ μεσοδόντιο καθαρισμό .Ο δείκτης τερηδόνας DMFT συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με το μορφωτικό επίπεδο των ασθενών(ρ=-0,531,p=0,003). Η ακτινοθεραπεία προκάλεσε στατιστικά σημαντική αύξηση του πόνου στο στόμα( Ζ=-4,585, p< 0,001) και στο σαγόνι (Ζ=-2,271, p= 0,023) και επιδείνωση της συμπτωματολογίας από 16,5 σε 51,9 καθώς και αύξηση στον πόνο κατά τη διάρκεια της καθημερινής εργασίας( Ζ=- 4,820, p< 0,001). Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν επιβάρυνση της ποιότητας ζωής :πολύ κακή ως κακή ποιότητα ζωής: ποσοστό 66,7%.
Συμπεράσματα: Διαπιστώσαμε ότι υπάρχει ανάγκη για οδοντιατρική φροντίδα, αφύπνιση και κατάλληλη ενημέρωση των ασθενών με καρκίνο κεφαλής -τραχήλου πριν την έναρξη ,κατά την διάρκεια και μετά το πέρας της ακτινοθεραπείας, για την αντιμετώπιση των δυσάρεστων επιπλοκών της και για την βελτίωση της ήδη επιβαρυμένης ποιότητας ζωής αυτών .
Λέξεις κλειδιά:[ Καρκίνος κεφαλής-τραχήλου, Ακτινοθεραπεία, Στοματική Υγεία, Στοματική Υγιεινή, Ποιότητα ζωής].
Description
Keywords
Καρκίνος κεφαλής-τραχήλου, Ακτινοθεραπεία, Στοματική υγεία, Στοματική υγιεινή, Ποιότητα ζωής