Προσδιορισμός της προέλευσης νιτρικών ιόντων με χρήση ισοτοπικών μεθόδων και μοντέλων στην περιοχή Λητής στην Βόρεια Ελλάδα
Loading...
Date
2025-09-26
Authors
Σιδέρη, Ιωάννα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι ο εντοπισμός της νιτρορύπανσης στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού της Λητής, συγκεκριμένα στα όρια της Δημοτικής Ενότητας Μυγδονίας του Δήμου Ωραιοκάστρου, στη Βόρεια Ελλάδα. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από αραιή οικιστική ανάπτυξη με τη γεωργία να αποτελεί την κύρια οικονομική δραστηριότητα. Η χρήση χημικών και οργανικών λιπασμάτων για τις ανάγκες των καλλιεργειών και πιθανότατα η παράνομη απόρριψη λυμάτων στα ρέματα της περιοχής, παίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο στη ρύπανση των υδάτων από τα νιτρικά ιόντα (NO₃⁻), ενώ η υπερβολική κατανάλωση του νερού αποτελεί επίσης ένα υπαρκτό πρόβλημα που οδηγεί εξίσου στην ποσοτική υποβάθμιση των υπόγειων υδάτων της περιοχής.
Στο πλαίσιο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής πραγματοποιήθηκαν δύο φάσεις δειγματοληψίας επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, από πορώδεις και διερρηγμένους υδροφορείς, μία κατά την υγρή περίοδο τους μήνες Μάιο και Ιούνιο του 2023 και μία κατά τη ξηρή περίοδο το μήνα Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Επιπλέον, κατά την υγρή περίοδο πραγματοποιήθηκε συλλογή υπόγειων υδάτων από διαφορετικά βάθη σε δύο τοποθεσίες της περιοχής. Καθ’ όλη τη δειγματοληπτική διαδικασία, έγιναν επιτόπου μετρήσεις φυσικοχημικών παραμέτρων, μερικών εξ αυτών το pH, ηλεκτρική αγωγιμότητα και η θερμοκρασία, ενώ όλα τα δείγματα προορίστηκαν για χημική ανάλυση ως προς τα κύρια ιόντα και τα ιχνοστοιχεία τους. Επιπρόσθετα, συνολικά 25 δείγματα υποβλήθηκαν σε ισοτοπική ανάλυση. Συγκεκριμένα, όπου μετρήθηκε η συγκέντρωση του ραδιενεργού τριτίου (³H) για τη χρονολόγηση των υδάτων, αναλύθηκαν τα ισότοπα του μορίου του νερού για τον προσδιορισμό της προέλευσής του. Παράλληλα, σε 13 δείγματα νερού πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις των ισοτόπων αζώτου (δ¹⁵N) και οξυγόνου (δ¹⁸O) στο μόριο των νιτρικών ιόντων (NO₃⁻), με στόχο τον προσδιορισμό των πηγών της νιτρορύπανσης και την εκτίμηση της ποσοστιαίας συμβολής αυτών.
Ο επικρατέστερος χημικός τύπος των υπόγειων δειγμάτων νερού είναι Ca2+ - Mg2+ - HCO3-. Τα σημαντικότερα ευρήματα των χημικών αναλύσεων αφορούν τη ρύπανση των υδάτων από νιτρικά ιόντα (NO₃⁻), κυρίως στον πορώδη υδροφορέα. Παράλληλα, στον διερρηγμένο υδροφορέα καταγράφηκαν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις των ιόντων του σιδήρου (Fe) και μαγγανίου (Mn). Σύμφωνα με τα όρια που ορίζονται στο ΦΕΚ 3525Β/25.5.2023, για το νερό προς ανθρώπινη κατανάλωση, τα νιτρικά ιόντα (NO₃⁻), ο σίδηρος (Fe) και το μαγγάνιο (Mn) βρέθηκαν με υψηλότερες συγκεντρώσεις και τα όρια αυτών είναι 50 mg/L, 200 μg/L και 50 μg/L, αντίστοιχα. Τέλος, από την ανάλυση των σταθερών ισοτόπων των νιτρικών ιόντων (NO₃⁻) και την εφαρμογή του μοντέλου SIAR, προέκυψε ότι η κύρια πηγή νιτρικών ιόντων (NO₃⁻) στον κοκκώδη υδροφορέα είναι κατά κύριο λόγο η οργανική ύλη και σε μικρότερο ποσοστό συμβάλλουν και τα συνθετικά λιπάσματα μέσω της διαδικασίας νιτροποίησης.
Description
Keywords
Νιτρορύπανση, Ισοτοπική ανάλυση, Διάγραμμα Kendall, Πορώδεις υδροφορείς, Υδροφορείς διερρηγμένων πετρωμάτων, Γεωργικές δραστηριότητες