Φάρμακα αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών ως θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού
| datacite.contributor.RelatedPerson | Αργυρίου, Αικατερίνη | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Φουστέρης, Εμμανουήλ | |
| datacite.contributor.Supervisor | Πάιρας, Γεώργιος | |
| dc.contributor.author | Κάπελου, Ειρήνη | |
| dc.contributor.other | Kapelou, Eirini | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-16T05:45:25Z | |
| dc.date.available | 2026-10-16T05:45:25Z | |
| dc.date.issued | 2026-10-12 | |
| dc.degree | graduateThesis | |
| dc.description.abstract | Ο καρκίνος του μαστού συνιστά μία από τις πλέον διαδεδομένες κακοήθειες, με τη σύγχρονη θεραπευτική να έχει στραφεί οριστικά από τις εμπειρικές προσεγγίσεις προς την ιατρική ακριβείας. Κομβικό ρόλο στην παθογένεση και εξέλιξη της νόσου διαδραματίζουν οι πρωτεϊνικές κινάσες, των οποίων η παθολογική λειτουργία κατευθύνει τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και την επιβίωση των όγκων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εκτενής μελέτη των μικρομοριακών αναστολέων πρωτεϊνικών κινασών που εφαρμόζονται στην κλινική πράξη, αναλύοντας τους μηχανισμούς δράσης τους, τη φαρμακοχημική τους εξέλιξη και το θεραπευτικό τους αποτύπωμα. Η έρευνα εστιάζει αρχικά στους βασικούς κλινικούς υπότυπους της νόσου. Στον ορμονοεξαρτώμενο (HR+/HER2-) καρκίνο του μαστού, εξετάζεται η θεμελιώδης συμβολή των αναστολέων των CDK4/6 στη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου, καθώς και η σημασία του μοριακού τους σχεδιασμού για τη βελτίωση της ασφάλειας και τη διείσδυση στο ΚΝΣ. Παράλληλα, αναλύεται εκτενώς ο ενδοκυττάριος άξονας PI3K/AKT/mTOR, αναδεικνύοντας πώς η διασταυρούμενη σηματοδότηση του μονοπατιού αυτού με τον υποδοχέα οιστρογόνων καθιστά επιβεβλημένη τη χρήση συνδυαστικών θεραπειών για την αναστροφή της φαρμακοαντοχής. Στον HER2-(+) υπότυπο, περιγράφεται η εξέλιξη των TKIs από τα πρώτα μόρια διπλής στόχευσης προς αναστολείς εξαιρετικά υψηλής εκλεκτικότητας, οι οποίοι ελαχιστοποιούν τις τοξικότητες εκτός στόχου. Καθώς η κλωνική εξέλιξη του όγκου και η ανάπτυξη επίκτητης αντοχής αποτελούν τα σημαντικότερα κλινικά εμπόδια, η εργασία διερευνά επιπλέον τις καινοτόμες στρατηγικές που προδιαγράφουν το μέλλον της Ογκολογικής Φαρμακευτικής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους αλλοστερικούς μεταλλαξιο-εκλεκτικούς αναστολείς, καθώς και στην αναδυόμενη τεχνολογία Στοχευμένης Αποικοδόμησης Πρωτεϊνών μέσω χιμαιρικών μορίων, PROTACs. Τέλος, συμπεραίνεται ότι η επιτυχής διαχείριση της νόσου απαιτεί την αδιάρρηκτη σύνδεση της καινοτόμου φαρμακολογίας με την προηγμένη μοριακή διαγνωστική. Η αξιοποίηση εργαλείων όπως η υγρή βιοψία, οι τεχνικές NGS και τα συστήματα ESCAT, κρίνεται απαραίτητη για τον σχεδιασμό δυναμικών και απόλυτα εξατομικευμένων θεραπευτικών σχημάτων. | |
| dc.description.translatedabstract | Breast cancer constitutes one of the most prevalent malignancies, with modern therapeutics having decisively shifted from empirical approaches to precision medicine. Protein kinases play a pivotal role in the pathogenesis and progression of the disease, as their pathological function drives cellular proliferation and tumor survival. The purpose of this thesis is the comprehensive study of small-molecule protein kinase inhibitors applied in clinical practice, analyzing their mechanisms of action, structure-activity relationship evolution, and overall therapeutic impact. The research initially focuses on the primary clinical subtypes of the disease. In hormone receptor-positive (HR+/HER2-) breast cancer, the fundamental contribution of CDK4/6 inhibitors to cell cycle regulation is examined, along with the significance of their molecular design in improving safety profiles and central nervous system penetration. Concurrently, the intracellular PI3K/AKT/mTOR pathway is extensively analyzed, highlighting how the cross-talk between this signaling pathway and the estrogen receptor makes the use of combination therapies imperative for reversing drug resistance. In the HER2-positive subtype, the evolution of TKIs is described, tracing the transition from early dual-targeting molecules to highly selective inhibitors that effectively minimize off-target toxicities. Since the clonal evolution of the tumor and the development of acquired resistance represent the most significant clinical hurdles, the thesis further explores innovative strategies that shape the future of Oncological Medicinal Chemistry. Special emphasis is placed on allosteric mutant-selective inhibitors, as well as the emerging technology of Targeted Protein Degradation via chimeric molecules, PROTACs. Finally, it is concluded that the successful management of the disease requires the seamless integration of innovative pharmacology with advanced molecular diagnostics. The utilization of tools such as liquid biopsy, NGS techniques, and biomarker hierarchical systems ESCAT, is deemed essential for the design of dynamic and strictly personalized therapeutic regimens. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/33179 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ | |
| dc.subject | Ορμονοεξαρτώμενος καρκίνος του μαστού | |
| dc.subject | Αναστολείς τυροσινικής κινάσης HER2 | |
| dc.subject | Aναστολείς CDK4/6 | |
| dc.subject | Αναστολείς PI3K/AKT/mTOR | |
| dc.subject.alternative | Hormone-dependent breast cancer | |
| dc.subject.alternative | HER2 tyrosine kinase inhibitors | |
| dc.subject.alternative | CDK4/6 inhibitors | |
| dc.subject.alternative | PI3K/AKT/mTOR inhibitors | |
| dc.title | Φάρμακα αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών ως θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού | |
| dc.title.alternative | Protein kinase inhibitor drug as a treatment for breast cancer |