Σχολικά ατυχήματα, ευθύνη και δικαστική αντιμετώπιση
| datacite.contributor.RelatedPerson | Παναγιωτόπουλος, Γιώργος | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Καρανικόλα, Ζωή | |
| datacite.contributor.Supervisor | Γεωργιάδου, Νίκη | |
| dc.contributor.author | Χατζηλαμπρινός, Ιωάννης | |
| dc.contributor.other | Chatzilamprinos, Ioannis | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-02T06:34:16Z | |
| dc.date.available | 2026-02-02T06:34:16Z | |
| dc.date.issued | 2026-01-28 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει διεξοδικά το φαινόμενο των σχολικών ατυχημάτων, με έμφαση στην ευθύνη των εκπαιδευτικών, των διευθυντών και της πολιτείας, καθώς και στη δικαστική αντιμετώπιση των σχετικών περιστατικών. Στόχος της είναι να αναδείξει τη σύνθετη σχέση ανάμεσα στη νομική διάσταση της ευθύνης και την παιδαγωγική της σημασία, μέσα από μία συστηματική βιβλιογραφική και νομολογιακή ανάλυση. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικοί ορισμοί, οι κατηγορίες και οι αιτιολογικοί παράγοντες των σχολικών ατυχημάτων, ενώ εξετάζεται η παιδαγωγική σημασία της πρόληψης και της ασφάλειας ως αναπόσπαστου μέρους της αγωγής. Ακολουθεί η ανάλυση του θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου της σχολικής ευθύνης στην Ελλάδα, με αναφορά στους σχετικούς νόμους, εγκυκλίους και διεθνείς πρακτικές, αποκαλύπτοντας τις υπάρχουσες προκλήσεις και τα κενά εφαρμογής. Στο ερευνητικό σκέλος, η εργασία αξιοποιεί τη νομολογιακή προσέγγιση σημαντικών αποφάσεων των ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, διερευνώντας τα κριτήρια καταλογισμού ευθύνης και τα όρια της εποπτείας των εκπαιδευτικών. Μέσα από τη συσχέτιση θεωρίας και νομολογίας, αναδεικνύεται ότι η δικαστική πράξη τείνει να επιβεβαιώνει τη θεωρητική αρχή της πρόληψης, εστιάζοντας στην ανάγκη ενεργητικής επιμέλειας και επαγγελματικής ευθύνης. Παράλληλα, αναδεικνύονται συστηματικά προβλήματα που αφορούν την υλικοτεχνική υποδομή, την ελλιπή επιμόρφωση και την απουσία ενιαίων μηχανισμών ασφάλειας. Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σχολική ευθύνη είναι ταυτόχρονα νομική, παιδαγωγική και ηθική, καθώς συνδέει την προστασία του παιδιού με την αποστολή του σχολείου ως φορέα ανθρωπισμού και κοινωνικής δικαιοσύνης. Συνολικά, η εργασία καταδεικνύει την ανάγκη ολοκληρωμένης πολιτικής πρόληψης, η οποία θα συνδυάζει θεσμικές ρυθμίσεις, συνεχή επιμόρφωση του προσωπικού και καλλιέργεια μιας σχολικής κουλτούρας φροντίδας και εμπιστοσύνης. Η ασφάλεια στο σχολείο δεν μπορεί να ιδωθεί ως δευτερεύουσα παράμετρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά ως θεμελιώδες δικαίωμα και παιδαγωγική αξία, που διασφαλίζει την ποιότητα της μάθησης και την αξιοπρέπεια του μαθητή. Με αυτή τη θεώρηση, η παρούσα μελέτη φιλοδοξεί να συμβάλει στον επιστημονικό διάλογο γύρω από την εκπαιδευτική ευθύνη, προσφέροντας ένα συνεκτικό πλαίσιο κατανόησης και δράσης για ένα ασφαλές, δίκαιο και παιδαγωγικά ώριμο σχολικό περιβάλλον. | |
| dc.description.translatedabstract | This master’s thesis provides an in-depth examination of school accidents, focusing on the legal, pedagogical, and ethical dimensions of responsibility as they apply to teachers, principals, and the state. The aim of the study is to explore the complex interaction between the legal concept of liability and the pedagogical duty of care, through a comprehensive bibliographic and jurisprudential analysis. The theoretical framework defines the concept of a school accident, categorizes its causes, and highlights the importance of safety and prevention within the broader mission of education. Furthermore, the study investigates the legislative and institutional framework governing school safety in Greece, referencing national laws, ministerial decrees, and European practices, in order to identify systemic gaps, inconsistencies, and challenges in implementation. In the analytical section, the thesis examines key court rulings from Greek and European jurisdictions, aiming to interpret the criteria used for attributing responsibility and assessing negligence or omission. The correlation between legal doctrine and pedagogical theory demonstrates that judicial reasoning generally supports the preventive and protective function of education, emphasizing the educator’s duty of vigilance and professional care. Nevertheless, recurring deficiencies emerge—such as inadequate infrastructure, lack of supervision, and limited teacher training in emergency management—revealing a need for institutional reform. These findings underline that school safety cannot be ensured merely by compliance with regulations; it requires the internalization of responsibility as a pedagogical and moral value, forming part of a culture of empathy, accountability, and collective awareness within the school community. Ultimately, this research concludes that school safety represents both a legal right and a fundamental educational principle. Ensuring a secure school environment demands an integrated policy approach combining legislation, continuous professional development, and the cultivation of a culture of trust and preventive care. The study aspires to contribute to the ongoing academic and policy dialogue on educational responsibility, offering a holistic framework for reflection and action that promotes a safer, fairer, and more human-centered school environment—one where legal accountability and pedagogical ethics converge to serve the well-being and dignity of every child. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/31135 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Greece | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/gr/ | |
| dc.subject | Σχολικά ατυχήματα | |
| dc.subject | Ευθύνη ατυχημάτων | |
| dc.subject | Εκπαιδευτικοί | |
| dc.subject | Νομολογία | |
| dc.subject | Παιδαγωγική ασφάλεια | |
| dc.subject | Σχολική κουλτούρα φροντίδας | |
| dc.subject | Εκπαιδευτική πολιτική | |
| dc.subject | Πρόληψη ατυχημάτων | |
| dc.subject.alternative | School accidents | |
| dc.subject.alternative | Accident liability | |
| dc.subject.alternative | Teachers | |
| dc.subject.alternative | Jurisprudence | |
| dc.subject.alternative | Pedagogical safety | |
| dc.subject.alternative | Prevention of accidents | |
| dc.subject.alternative | School culture of care | |
| dc.subject.alternative | Educational policy | |
| dc.title | Σχολικά ατυχήματα, ευθύνη και δικαστική αντιμετώπιση | |
| dc.title.alternative | School accidents, liability and legal action |