Τεχνικές παράκαμψης ελέγχου ταυτότητας πολλών παραγόντων και στρατηγικές αντιμετώπισης
Loading...
Date
2026-07-16
Authors
Σταμέλος, Χαρίλαος-Παναγιώτης
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η αυθεντικοποίηση πολλαπλών παραγόντων (Multi-Factor Authentication - MFA) αποτελεί σημαντικό μηχανισμό ενίσχυσης της ασφάλειας, καθώς μειώνει τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε πληροφοριακά συστήματα και ψηφιακές υπηρεσίες. Ωστόσο, η ύπαρξη MFA δεν εξαλείφει πλήρως τις απειλές, καθώς σύγχρονες τεχνικές επίθεσης δεν στοχεύουν απαραίτητα μόνο τον ίδιο τον πρόσθετο παράγοντα αυθεντικοποίησης, αλλά τη συνολική ροή πρόσβασης, τη συνεδρία, τα διακριτικά πρόσβασης, τις διαδικασίες ανάκτησης και την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει θεωρητικά και τεχνικά βασικές τεχνικές παράκαμψης μηχανισμών MFA, με έμφαση σε επιθέσεις ηλεκτρονικού ψαρέματος, κοινωνικής μηχανικής, κατάχρησης ειδοποιήσεων έγκρισης, αδυναμιών ανάκτησης λογαριασμού, υποκλοπής συνεδρίας και επιθέσεων τύπου Adversary-in-the-Middle (AitM) και Browser-in-the-Middle (BitM).
Στο πλαίσιο της εργασίας παρουσιάζεται μοντέλο απειλών για περιβάλλοντα MFA, το οποίο αναδεικνύει τα βασικά σημεία κινδύνου της διαδικασίας αυθεντικοποίησης και συνδέεται με τις τεχνικές παράκαμψης που εξετάζονται. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ελεγχόμενη πειραματική προσομοίωση με πραγματική ροή αυθεντικοποίησης και λογαριασμό δοκιμής, με σκοπό την κατανόηση της συμπεριφοράς της ροής σύνδεσης και των στοιχείων που δημιουργούνται μετά την επιτυχή αυθεντικοποίηση. Η προσομοίωση εστίασε αρχικά σε παραδοσιακό μηχανισμό MFA με χρήση κωδικού μιας χρήσης (One-Time Password - OTP) και στη δυνατότητα παρατήρησης διαπιστευτηρίων και στοιχείων συνεδρίας μέσω ενδιάμεσου μηχανισμού τύπου reverse proxy. Συμπληρωματικά, εξετάστηκε σενάριο χρήσης κλειδιού πρόσβασης (passkey) στο πλαίσιο FIDO2/WebAuthn, ώστε να αποτιμηθεί η συμπεριφορά μηχανισμού αυθεντικοποίησης που βασίζεται σε δέσμευση στην προέλευση (origin binding) και χαρακτηρίζεται ως περισσότερο ανθεκτικός στο ηλεκτρονικό ψάρεμα.
Περαιτέρω, η εργασία εξετάζει τη σημασία της ήδη αυθεντικοποιημένης συνεδρίας (session) μέσα από συμπληρωματικά σενάρια που αφορούν τη χρήση στοιχείων συνεδρίας από διαφορετικό περιβάλλον πρόσβασης και την πρόσβαση σε κρίσιμες λειτουργίες ασφάλειας λογαριασμού. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η προστασία ενός περιβάλλοντος MFA δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στο στάδιο της αρχικής αυθεντικοποίησης, αλλά να επεκτείνεται στη διαχείριση της συνεδρίας, στην προστασία των διακριτικών, στην απαίτηση πρόσθετης επαλήθευσης για ευαίσθητες ενέργειες και στην εφαρμογή πολιτικών πρόσβασης υπό όρους. Τέλος, αναλύονται στρατηγικές αντιμετώπισης και άμυνας, όπως η πολυεπίπεδη άμυνα (defense-in-depth), η ανίχνευση επιθέσεων τύπου Adversary-in-the-Middle (AitM), η αξιοποίηση συστημάτων Security Information and Event Management (SIEM) και Security Orchestration, Automation and Response (SOAR), η προστασία συνεδρίας, οι μηχανισμοί MFA ανθεκτικοί στο ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing-resistant), η εκπαίδευση χρηστών και ο περιορισμός προνομίων μέσω προσεγγίσεων όπως Privileged Identity Management (PIM) και Just-in-Time (JIT) πρόσβαση.
Συμπερασματικά, η εργασία καταλήγει ότι το MFA πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος ενός ευρύτερου οικοσυστήματος ασφάλειας και όχι ως μεμονωμένη λύση. Η αποτελεσματική προστασία απέναντι σε σύγχρονες τεχνικές παράκαμψης απαιτεί συνδυασμό ισχυρών μηχανισμών αυθεντικοποίησης, προστασίας συνεδρίας, δυναμικών πολιτικών πρόσβασης, ανίχνευσης ύποπτης συμπεριφοράς και ελέγχων σε κρίσιμες λειτουργίες μετά την επιτυχή σύνδεση. Με αυτόν τον τρόπο, η ασφάλεια μετατοπίζεται από την απλή επαλήθευση της ταυτότητας σε μια συνολική προσέγγιση προστασίας της ροής πρόσβασης, της συνεδρίας, των διακριτικών και των ενεργειών που εκτελούνται μετά την αυθεντικοποίηση.
Description
Keywords
Αυθεντικοποίηση πολλαπλών παραγόντων, Επιθέσεις ηλεκτρονικού ψαρέματος