Αναζητώντας ένα από τα πιο κρυπτικά μικρά θηλαστικά της Ελλάδας, τον σκαπτοποντικό του Felten, Microtus felteni (Rodentia, Arvicolinae)
| datacite.contributor.RelatedPerson | Γκιώκας, Σίνος | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Σπανού, Σοφία | |
| datacite.contributor.Supervisor | Μήτσαινας, Γεώργιος | |
| dc.contributor.author | Αρμπάτση, Ευτυχία-Λυδία | |
| dc.contributor.other | Arbatsi, Eftihia-Lydia | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-22T05:46:36Z | |
| dc.date.available | 2026-06-22T05:46:36Z | |
| dc.date.issued | 2026-04-02 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Παρότι η πανίδα θηλαστικών που φιλοξενείται στην Ελλάδα συνιστά από τις πλουσιότερες και πιο ποικιλόμορφες της Ευρώπης, τα διαθέσιμα δεδομένα για ορισμένα είδη παραμένουν περιορισμένα. Αυτό αφορά ιδίως μικρά θηλαστικά, όπως το Βαλκανικό ενδημικό είδος σκαπτοποντικού Microtus felteni (σκαπτοποντικός του Felten), το οποίο αποτελεί το είδος-στόχο της παρούσας εργασίας. Τα ελλιπή δεδομένα σχετικά με το M. felteni οφείλονται κυρίως στα δυσπρόσιτα ενδιαιτήματά του, την κρυπτική συμπεριφορά του και στην ανάγκη για εξειδικευμένη γνώση σχετικά με μεθόδους παγίδευσης και εξοπλισμό για την σύλληψή του. Οι εν λόγω δυσκολίες απαιτούν εκτεταμένη εργασία πεδίου, καθιστώντας την συλλογή δεδομένων ιδιαίτερα απαιτητική. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η επικαιροποίηση των δεδομένων σχετικά με των εξάπλωση του είδους, μέσω επιβεβαίωσης της παρουσίας του σε προηγούμενες καταγεγραμμένες τοποθεσίες της Βόρειας Ελλάδα, καθώς η ανακάλυψη νέων. Παράλληλα, η εργασία αποσκοπεί στην συλλογή πληροφοριών σχετικά με την βιολογία του M. felteni καθώς και τις απειλές και πιέσεις που πιθανώς υφίστανται οι πληθυσμοί του. Για να επιτευχθούν τα ανωτέρω, πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες πεδίου σε περιοχές της Μακεδονίας, Θεσσαλίας και Ηπείρου. Η παρουσία του M. felteni επιβεβαιώθηκε άμεσα μέσω σύλληψης ζωντανών ατόμων σε δύο θέσεις του Νομού Φλώρινας, όπου για πρώτη φορά μελετήθηκε η διάταξη των χωματοσωρών και η αρχιτεκτονική των δικτύων του. Τα δίκτυα που καταγράφηκαν παρουσίαζαν μία απλούστερη και πιο γραμμική δομή, με λίγους και αραιά διατεταγμένους σωρούς στην επιφάνεια του εδάφους, χαρακτηριστικά που το διαφοροποιούν από άλλα συμπάτρια σκαπτικά θηλαστικά, όπως τα Microtus thomasi και Talpa stankovici. Αξιοποιώντας αυτές τις νέες πληροφορίες, η παρουσία του είδους καταγράφηκε έμμεσα σε τέσσερις επιπλέον τοποθεσίες στην Δυτική και Κεντρική Μακεδονία (Ν. Φλώρινας, Κοζάνης και Πέλλας), εκ των οποίων μία αποτελεί νέα καταγραφή για το είδος. Συμπερασματικά, η εργασία αυτή εμπλουτίζει τις γνώσεις σχετικά με την εξάπλωση και την οικολογία του είδους και παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την προστασία του είδους στην Ελλάδα. | |
| dc.description.sponsorship | Έργο «Rediscovering one of the most elusive small mammals of Greece, the Balkan Pine Vole, Microtus felteni – FeltenVoleRes», το οποίο υποστηρίχτηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) στο πλαίσιο της Προκήρυξης «Δράσεις προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης της βιοποικιλότητας. Μελέτες πεδίου ενδημικών, απειλούμενων και εθνικής σημασίας ειδών της Ελλάδας» (Αριθμός Έργου:82547). | |
| dc.description.translatedabstract | Although Greece hosts one of the richest, most diverse mammalian assemblages in Europe, data on several mammal species still remain limited. This is particularly true for small mammals, such as the Balkan endemic vole species Microtus felteni (Felten’s vole), the target species of this thesis. Its understudied status is largely due to its inaccessible habitats, elusive behaviour and the requirement for specialised trapping techniques and equipment. These challenges require extensive fieldwork, making data collection particularly difficult. Despite being classified as Least Concern (LC) globally, M. felteni is considered rare, with limited ecological and behavioural information available, and is listed as Endangered (EN) in the updated Red List of Greece. Although a substantial portion of its range lies within Greece, the species remains poorly documented, preventing identification of potential threats and accurate conservation status assessments. The objective of this thesis was to update distribution data by verifying species occurrence in previously recorded localities of Northern Greece and identifying new ones. It also collected data on the species’ biology and potential pressures or threats. To achieve this, extensive fieldwork was conducted across Macedonia, Thessaly and Epirus. M. felteni presence was confirmed through live trapping, at two sites at Florina prefecture, where soil mound pattern and burrow systems architecture were studied for the first time. These burrow systems were of simpler and more linear structure, with few and sparsely arranged soil mounds, characteristics clearly differentiating it from other co-occurring, mound-building mammals in the study areas, such as Microtus thomasi and Talpa stankovici. Using this new information, M. felteni presence was indirectly recorded at four additional sites in Western and Central Macedonia (Florina, Kozani, and Pella prefectures), one of which is newly registered for the species. Overall, this work not only contributes to the knowledge of M. felteni’s distribution and ecology but also provides critical information that could aid future conservation efforts to safeguard species' survival in Greece. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/32006 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ | |
| dc.subject | Οικολογία | |
| dc.subject | Υπογεώβιο τρωκτικό | |
| dc.subject | Αρχιτεκτονική δικτύων | |
| dc.subject.alternative | Ecology | |
| dc.subject.alternative | Fossorial rodent | |
| dc.subject.alternative | Burrow architecture | |
| dc.title | Αναζητώντας ένα από τα πιο κρυπτικά μικρά θηλαστικά της Ελλάδας, τον σκαπτοποντικό του Felten, Microtus felteni (Rodentia, Arvicolinae) | |
| dc.title.alternative | Rediscovering one of the most elusive small mammals of Greece, the Balkan pine vole, Microtus felteni (Rodentia, Arvicolinae) |