Συναισθηματική νοημοσύνη και ηγεσία στην εκπαίδευση : μια μελέτη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Loading...
Date
2026-01-28
Authors
Καρούμπαλη, Ευσταθία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η συναισθηματική νοημοσύνη (ΣΝ) αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια ως κρίσιμος παράγοντας για την αποτελεσματική διοίκηση των σχολικών μονάδων, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από το αυστηρά τεχνοκρατικό μοντέλο διοίκησης σε πιο ανθρωποκεντρικές και συμμετοχικές προσεγγίσεις. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων και των εμπειριών διευθυντών και εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με τον ρόλο της ΣΝ στην άσκηση ηγεσίας, καθώς και η επίδρασή της στη διαμόρφωση του σχολικού κλίματος και στη διαχείριση συγκρούσεων.
Μεθοδολογικά, η έρευνα ακολούθησε την ποιοτική προσέγγιση. Πραγματοποιήθηκαν δέκα (10) ημιδομημένες συνεντεύξεις με διευθυντές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε δημόσια δημοτικά σχολεία, ενώ η επεξεργασία των δεδομένων υλοποιήθηκε μέσω της Θεματικής Ανάλυσης. Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι η ΣΝ αναγνωρίζεται καθολικά ως θεμελιώδες στοιχείο της ηγετικής επάρκειας, το οποίο διαφοροποιεί την ουσιαστική «ηγεσία» από την απλή διεκπεραίωση διοικητικών καθηκόντων. Ο διευθυντής λειτουργεί ως «συναισθηματικός ρυθμιστής», επηρεάζοντας μέσω της συμπεριφοράς του την ψυχολογία του συλλόγου διδασκόντων, ενώ δεξιότητες όπως η ενσυναίσθηση, η ενεργητική ακρόαση και η αυτορρύθμιση αναδείχθηκαν ως τα κυριότερα εργαλεία για την αποκλιμάκωση εντάσεων και τη διασφάλιση της συνοχής.
Παρά την αναγνωρισμένη σπουδαιότητά της, η πρακτική εφαρμογή της ΣΝ προσκρούει σε σημαντικά εμπόδια, με κυριότερα τον αυξημένο γραφειοκρατικό φόρτο, την πίεση χρόνου και την έλλειψη θεσμικής ευελιξίας, τα οποία συχνά εξουθενώνουν τα στελέχη. Επιπλέον, διαπιστώθηκε έντονη δυσαρέσκεια για τις υφιστάμενες ευκαιρίες επιμόρφωσης, οι οποίες κρίνονται ως ανεπαρκείς και θεωρητικές. Οι εκπαιδευτικοί ζητούν επιτακτικά τη στροφή προς βιωματικές μορφές μάθησης (εργαστήρια, mentoring) και τη θεσμοθέτηση ψυχολογικής υποστήριξης. Συμπερασματικά, η εργασία υπογραμμίζει την αναγκαιότητα ενσωμάτωσης της συναισθηματικής αγωγής στην κουλτούρα του σύγχρονου σχολείου για τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Description
Keywords
Συναισθηματική νοημοσύνη, Εκπαιδευτική ηγεσία, Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, Σχολικό κλίμα, Διαχείριση συγκρούσεων, Επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών