Ερευνώντας τη φύση των παγκόσμιων οικονομικών κρίσεων
Loading...
Date
2022-03-10
Authors
Κατίντζαρος, Δημήτριος
Καψή, Ιωάννα
Ντζάνης, Κωνσταντίνος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Θα κάνουμε μια προσπάθεια να ορίσουμε και να εξηγήσουμε τις αιτίες που
δημιουργούν τις οικονομικές κρίσεις όπως επίσης να κατονομάσουμε τις ευρύτερες επιπτώσεις αυτών. Οι οικονομικές κρίσεις γεννήθηκαν από αρχαιοτάτων χρόνων από την εποχή που φύγαμε από την ανταλλακτική κοινωνία και μπήκαμε στην
συναλλαγματική οικονομία. Οι κρίσεις βέβαια στα αρχαιότερα χρόνια αργούσαν συνήθως να δημιουργηθούν και είχαν μεγαλύτερη διάρκεια. Επιπλέον πολλά από τα βασικά τους χαρακτηριστικά, όπως και τα αποτελέσματά τους, τα οποία ήταν αρκετά διαφορετικά, διότι είχαν να κάνουν με τις διαφορετικές μορφές της οικονομίας σε συνδυασμό με τις πολιτικές τάξεις αλλά και με τις κυβερνήσεις. Επιπλέον οι πόλεμοι λειτουργούσαν με άλλο τρόπο από αυτό στην σύγχρονη κοινωνία (καπιταλιστική). Τα χρόνια αυτά των κρίσεων τα ονομάζει η ιστορία παρακμή π.χ. Αρχαία Αθήνα, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κλπ.
Η οικονομική ζωή, ως περίπλοκο σύνολο (όχι απαραίτητα σύστημα) σχέσεων, φορέων, κανόνων και συμφερόντων, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε κρίσεις. Οι οικονομικές κρίσεις έχουν δυσμενείς, έως καταστροφικές επιπτώσεις για τους πληθυσμούς και συνιστούν συχνά παράγοντα κοινωνικής οπισθοδρόμησης. Θέτουν σε δοκιμασία θεσμούς, δομές και ισορροπίες συμφερόντων, αλλάζοντας το τοπίο και αναδεικνύοντας νέους παίκτες και νέους συσχετισμούς δυνάμεων.
Άλλη θεώρηση αναφέρεται στο ότι οι κρίσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως η βίαιη, αλλά και αναπόφευκτη αντίδραση του συστήματος σε στρεβλώσεις που προϋπάρχουν και αποτελούν τα πραγματικά αίτια του προβλήματος. Αυτό λοιπόν που εμφανίζεται ως ξέσπασμα της κρίσης είναι απλώς η ορατή εκδήλωση/απόληξη της πραγματικής κρίσης που υπέβοσκε.
Εμείς θα ασχοληθούμε με τις κρίσεις στον καπιταλισμό από την γέννησή τους, που προσδιορίζεται από το 1825 μέχρι τον 21ο αιώνα. Επειδή η οικονομία επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές εξουσίες των κρατών πρέπει να τις λαμβάνουμε πάντα υπόψη μας, διότι το μέγεθος των κρατικών παρεμβατισμών αλλά και το είδος αυτών στην οικονομία αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά των κρίσεων. Αλλιώς είναι η κρίση στην αμερικανική οικονομία με τους κανόνες που την διέπουν και διαφορετικά στην Σοβιετική Ένωση και την Ιαπωνία. Όλες όμως επηρεάζουν και επηρεάζονται και από τις υπόλοιπες χώρες, άλλοτε σε μικρότερο και άλλοτε σε μεγαλύτερο βαθμό αλλάζοντας έτσι και τις παγκόσμιες ισορροπίες. Σίγουρα όμως παίζουν ρόλο και οι αντοχές της εκάστοτε οικονομίας να ανταπεξέλθει στις πιέσεις, αλλά και το μέγεθος και το είδος της δουλειάς που θα δεχτεί από τρίτους και με ποια ανταλλάγματα. Στην σύγχρονη κοινωνία μετά το κραχ στην Αμερική και τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, μεσολάβησαν περισσότερα από 60 χρόνια για να εμφανιστεί μεγάλη κρίση (υπήρξαν βέβαια κάποιες μικρότερες περιορισμένου βεληνεκούς, που δεν δημιούργησαν παγκόσμιες μεγάλες ανακατατάξεις και επιπτώσεις).
Η κρίση του 2008 μας βρήκε απροετοίμαστους, διότι όλες σχεδόν οι οικονομικές θεωρίες και η εκπαίδευση στα πανεπιστήμια, σχετίζονταν με τον τρόπο που θα δημιουργήσουμε ανάπτυξη σε όλες τις μορφές και τα είδη της οικονομίας και όχι το πώς θα μπορέσει να αποτραπεί μια επερχόμενη οικονομική κρίση. Ενώ λοιπόν ο καπιταλισμός από την πρώτη του μορφή μετατρέπεται σταδιακά σε ιμπεριαλισμό, αναζητώντας και δημιουργώντας διαρκώς νέες αγορές και νέες καταναλωτικές συνήθειες, το τραπεζικό σύστημα αντίθετα δημιουργούσε νέα χρηματοπιστωτικά προϊόντα αλλά και πολλές επενδυτικές επιλογές, δημιουργώντας συνεχώς υπεραξίες, οι οποίες απείχαν πάρα πολύ από την πραγματική οικονομία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν οι λεγόμενες «φούσκες»1οι οποίες όταν άρχισαν να «σκάνε» έκαναν πολύ «θόρυβο».
Description
Keywords
Οικονομική κρίση