Έλεγχος δεδομένων με επίκεντρο τον πολίτη και ο ρόλος του στον ψηφιακό μετασχηματισμό της διακυβέρνησης
Loading...
Date
2025-06-05
Authors
Αργυροπούλου, Βασιλική
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στο θέμα του ελέγχου των προσωπικών δεδομένων με επίκεντρο τον χρήστη – πολίτη και τον ρόλο του στον Ψηφιακό Μετασχηματισμό της Διακυβέρνησης. Οι ραγδαίες εξελίξεις σχετικά με τις διαδικασίες και τον τρόπο υλοποίησης συναλλαγών παγκοσμίως, ο διασυνοριακός χαρακτήρας που έχει λάβει η εν γένει δραστηριότητα των υποκειμένων (επικοινωνία, συναλλαγή, αγορά κ.α.), το υπολογιστικό νέφος, το
Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT), οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση καθιστούν αναπόφευκτη την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, την επεξεργασία, και συνεπώς την έκθεση και τη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων. Ο τεράστιος όγκος των δεδομένων που συγκεντρώνονται και διαμοιράζονται στο διαδίκτυο αυξάνουν την ανησυχία για τη διακινδύνευση της ιδιωτικότητας των χρηστών. Για τον μετριασμό αυτού του σημαντικού κινδύνου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επεξεργάστηκαν τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ), ο οποίος καθιερώνει ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο κανόνων για την προστασία των δεδομένων των υποκειμένων από επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς, με στόχο να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ του δικαιώματος της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και του δικαιώματος στην πληροφόρηση εξασφαλίζονταςσυγχρόνως τον σεβασμό και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των χρηστών, προάγοντας κατ’ επέκταση την ελεύθερη και ανεμπόδιστη οικονομική ανάπτυξη και επιχειρηματική δραστηριότητα εν γένει. Την ίδια στιγμή ο ΓΚΠΔ θέτει νέες απαιτήσεις για τη διαχείριση των δεδομένων και απαιτεί την αυξημένη συμμετοχή των χρηστών στην προστασία της ιδιωτικότητάς τους (Kounoudes & Kapitsaki, 2020). Αυτές τις βασικές αρχές και καινοτομίες του κανονισμού, καλούνται να εφαρμόσουν και οι υπεύθυνοι και εκτελούντες την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δημόσιοι φορείς, οι οποίοι σήμερα με τη χρήση των ΤΠΕ προσφέρουν και ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στα πλαίσια της ψηφιακής διακυβέρνησης, συγκεντρώνοντας, συλλέγοντας και διαθέτοντας μεγάλο όγκο προσωπικών δεδομένων (απλών και ευαίσθητων) που αφορούν στους χρήστες-πολίτες. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται τα δικαιώματα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στα πλαίσια του ΓΚΠΔ και της ψηφιακής διακυβέρνησης, και ειδικότερα η έννοια των προσωπικών δεδομένων και το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την τήρηση, την επεξεργασία και την προστασία τους. Επίσης, γίνεται αναφορά στον έλεγχο και τους τρόπους προστασίας των προσωπικών δεδομένων όπως αυτοί καθορίζονται από τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με στόχευση την αυξημένη συμμετοχή του πολίτη στη διαχείριση τους και τον ρόλο που αυτή η συμμετοχή διαδραματίζει στην ψηφιακή διακυβέρνηση, η οποία υιοθετεί σύγχρονες τεχνολογικές προσεγγίσεις για την επικέντρωσή της στον πολίτη/χρήστη. Τέλος, για να επιτευχθεί ο σκοπός της παρούσας μελέτης παρουσιάζεται η υφιστάμενη κατάσταση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στην Ελλάδα και το όραμα για τον μετασχηματισμό των διοικητικών διαδικασιών από αναλογικές/χειρωνακτικές σε ψηφιακές την περίοδο 2020-2025, δίνοντας έμφαση στην ολοκλήρωση των έργων που αφορούν στην ενίσχυση της συμμετοχή του χρήστη-πολίτη στον έλεγχο των δεδομένων του. Η παρούσα εργασία στηρίχθηκε τόσο στη δευτερογενή έρευνα, δηλαδή στη μελέτη της υπάρχουσας βιβλιογραφίας (βιβλία, επιστημονικά άρθρα, αναζήτηση πηγών από το διαδίκτυο, αναρτημένων άρθρων, μελετών και πανεπιστημιακών σημειώσεων), όσο και στην πρωτογενή έρευνα, δηλαδή στη μελέτη και επεξεργασία της νομοθεσίας. Με την έρευνα που ραγματοποιήθηκε διαπιστώνεται ότι παρά τις ρυθμίσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων η διαχείριση της ιδιωτικής ζωής στο διαδικτυακό περιβάλλον είναι ένα τεράστιο και πολύπλοκο έργο, καθώς τα συστήματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σχεδιάζονται για τον χρήστη, χωρίς όμως να υλοποιούνται με επικέντρωση στον χρήστη. Η σύγχρονη τεχνολογία διευκολύνει την απώλεια ελέγχου της ιδιωτικότητας του ατόμου, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία και τη διακίνηση «επώνυμων» πληροφοριών σε μηδενικό χρόνο, εκτός των εθνικών συνόρων και με αποδέκτες εκατομμύρια ανώνυμους χρήστες, με αποτέλεσμα να απαιτείται η λήψη νέων – πρόσθετων και διορθωτικών –
ρυθμίσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη για την ενδυνάμωσητων χρηστών ως προς τον έλεγχο των προσωπικών τους δεδομένων και ηυιοθέτηση αρχιτεκτονικών διαχείρισης δεδομένων όπου οι αρχές της προστασίας
της ιδιωτικής ζωής θα επιβάλλονται από τον σχεδιασμό και την προεπιλογή. Στην κατεύθυνση αυτή, σημαντική είναι η υιοθέτηση και εφαρμογή τεχνολογικών προσεγγίσεων που θα θέτουν τον χρήστη-πολίη στο επίκεντρο, έτσι ώστε ο ίδιος να παρέχει, προσωρινά και μόνο όταν είναι απαραίτητο, πρόσβαση στα δεδομένα του σε τρίτους ανάλογα με τις επιθυμίες και τις ανάγκες του. Ιδιαίτερα, η Ελλάδα πρέπει να κάνει μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα πολλά και σημαντικά τα βήματα προκειμένου να πλησιάσει το μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Δημόσιας Διοίκησης και της οικονομίας της. Με τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 έχει δημιουργηθεί ένας οδικός χάρτης, ο οποίος μπορεί να την οδηγήσει στην υλοποίηση αυτού του στόχου και να κατακτήσει ένα σημαντικό ψηφιακό πλεονέκτημα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Description
Keywords
Γενικός κανονισμός για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ), Προστασία προσωπικών δεδομένων, Ψηφιακή διακυβέρνηση, Ψηφιακός μετασχηματισμός, Έλεγχος προστασίας δεδομένων με επίκεντρο τον χρήστη-πολίτη