Catalogues in Aelian and Athenaeus : lexicography, quotation, and the mental lexicon
| dc.contributor.author | Oikonomopoulou, Katerina | |
| dc.contributor.editor | Alexandra Trachsel, Hendrik Müller | |
| dc.contributor.other | Οικονομοπούλου, Κατερίνα | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-22T10:39:26Z | |
| dc.date.available | 2026-10-22T10:39:26Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.description.abstract | This chapter explores the cataloguing practices of Aelian and Athenaeus through the lens of cognitive science, focusing on the concept of the mental lexicon: the network of words and meanings stored and organised in the human mind. It examines two case studies: Aelian’s catalogue of names for the young of wild animals in De Natura Animalium 7.43, and Athenaeus’ catalogue of fruits, nuts, and other delicacies in Deipnosophistae 2.49d–58b, with particular emphasis on the plum and its numerous linguistic variants. The analysis shows how both authors draw on earlier lexicographical and scholarly traditions while carefully arranging lexical material through semantic associations, phonetic similarities, and conceptual groupings. Although their catalogues may initially appear to be accumulations of disparate information, their organisation encourages readers to recognise unexpected connections between words, animals, and objects. The chapter argues that these catalogues combine scholarly learning with rhetorical artistry, making knowledge memorable, stimulating curiosity, and inviting reflection on the relationship between language and reality. | |
| dc.description.translatedabstract | Το κεφάλαιο διερευνά τις πρακτικές καταλογογράφησης του Αιλιανού και του Αθήναιου υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης, εστιάζοντας στην έννοια του νοητικού λεξικού, δηλαδή του δικτύου λέξεων και σημασιών που αποθηκεύονται και οργανώνονται στον ανθρώπινο νου. Εξετάζονται δύο παραδείγματα: ο κατάλογος του Αιλιανού με τις ονομασίες των νεογνών άγριων ζώων στο Περὶ ζῴων ἰδιότητος (De Natura Animalium 7.43) και ο κατάλογος του Αθήναιου με καρπούς, ξηρούς καρπούς και άλλα εδέσματα στους Δειπνοσοφιστές (2.49d–58b), με ιδιαίτερη έμφαση στο δαμάσκηνο και στις ποικίλες γλωσσικές ονομασίες του. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι οι δύο συγγραφείς αξιοποιούν προγενέστερες λεξικογραφικές και λόγιες παραδόσεις, οργανώνοντας παράλληλα το λεξιλογικό υλικό με βάση σημασιολογικές συσχετίσεις, φωνητικές ομοιότητες και εννοιολογικές κατηγοριοποιήσεις. Παρότι οι κατάλογοί τους μπορεί αρχικά να μοιάζουν με συσσωρεύσεις ετερόκλητων πληροφοριών, η οργάνωσή τους ενθαρρύνει τους αναγνώστες να ανακαλύπτουν απροσδόκητες συνδέσεις ανάμεσα στις λέξεις, τα ζώα και τα αντικείμενα. Το κεφάλαιο υποστηρίζει ότι οι κατάλογοι αυτοί συνδυάζουν τη λόγια γνώση με τη ρητορική τέχνη, καθιστώντας τη γνώση αξιομνημόνευτη, διεγείροντας την περιέργεια και προσκαλώντας σε αναστοχασμό σχετικά με τη σχέση γλώσσας και πραγματικότητας. | |
| dc.identifier.isbn | 9783515137997 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/33267 | |
| dc.language.iso | en | |
| dc.publisher | Franz Steiner Verlag | |
| dc.relation.ispartofseries | Hamburger Studien zu Gesellschaften und Kulturen der Vormoderne; 32 | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ | |
| dc.subject | Claudius Aelian | |
| dc.subject | Athenaeus | |
| dc.subject | Catalogues | |
| dc.subject | Mental lexicon | |
| dc.subject | Cognitive science | |
| dc.subject.alternative | Κλαύδιος Αιλιανός | |
| dc.subject.alternative | Αθήναιος | |
| dc.subject.alternative | Κατἀλογοι | |
| dc.subject.alternative | Νοητικό λεξικό | |
| dc.subject.alternative | Γνωσιακή επιστήμη | |
| dc.title | Catalogues in Aelian and Athenaeus : lexicography, quotation, and the mental lexicon | |
| dc.type | Book chapter | |
| oaire.citation.endPage | 33 | |
| oaire.citation.startPage | 19 | |
| oaire.citation.title | Claudius Aelianus: quotation practices and literary skills of an imperial collector of knowledge | |
| oaire.licenseCondition | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ | |
| oaire.resourceType | book part | |
| oaire.version | http://purl.org/coar/version/c_ab4af688f83e57aa |