Η δομή της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα : offshore δίκτυα, φορολογικοί παράδεισοι και εταιρική διακυβέρνηση (ESG)
Loading...
Date
2026-02-01
Authors
Σταυροπούλου, Ευγενία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα μελέτη εξετάζει σε βάθος το πολυδιάστατο φαινόμενο της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής στην Ελλάδα και διεθνώς, αναδεικνύοντας τις θεσμικές, ιστορικές και κοινωνικοοικονομικές του ρίζες. Αρχικά, παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη του ελληνικού φορολογικού συστήματος και οι παθογένειες που διαμόρφωσαν τις σύγχρονες μορφές παραοικονομίας. Στη συνέχεια, αναλύονται οι κυριότερες θεωρητικές προσεγγίσεις ερμηνείας της φορολογικής συμπεριφοράς οι οποίες περιλαμβάνουν οικονομικές, κοινωνιολογικές και θεσμικές προσεγγίσεις. Οι θεωρήσεις αυτές συγκροτούν ένα διευρυμένο και πολυδιάστατο πλαίσιο κατανόησης των μηχανισμών που επηρεάζουν τη φορολογική συμμόρφωση.
Έμφαση δίνεται στους φορολογικούς παραδείσους και πιο συγκεκριμένα στις Offshoreεταιρικές δομές και στα διεθνή σκάνδαλα διαρροής δεδομένων (Panama Papers, Paradise Papers και Pandora Papers), τα οποία ανέδειξαν την παγκόσμια διάσταση της απόκρυψης κεφαλαίων και τους σύγχρονους μηχανισμούς μεταφοράς κερδών από τη μία χώρα στην άλλη. Παράλληλα εξετάζεται ο ρόλος της εταιρικής διακυβέρνησης και των κριτηρίων ESG στη διαμόρφωση νέων προτύπων φορολογικής διαφάνειας.
Στο εμπειρικό μέρος της έρευνας αξιοποιούνται στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ΟΟΣΑ, με στόχο την εκτίμηση του φορολογικού κενού και της παραοικονομίας, καθώς και τη συγκριτική αξιολόγηση της Ελλάδας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικές αποκλίσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως ο ΦΠΑ και η φορολόγηση εισοδήματος, γεγονός που συνδέεται τόσο με θεσμικές αδυναμίες όσο και με κοινωνικές στάσεις απέναντι στη συμμόρφωση.
Τέλος, η μελέτη εξετάζει τις συνέπειες των Offshoreδομών στην ελληνική οικονομία, αναλύοντας τις δημοσιονομικές απώλειες, τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και τη διάβρωση της θεσμικής εμπιστοσύνης. Η έρευνα καταλήγει στην ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής που θα συνδυάζει θεσμικές μεταρρυθμίσεις, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία διαφάνειας και δράσεις ενίσχυσης της φορολογικής κουλτούρας. Οι τρεις αυτοί άξονες αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ουσιαστική διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Description
Keywords
Φοροδιαφυγή, Φορολογική διακυβέρνηση, Offshore δομές, Φορολογικό κενό, Παραοικονομία