Υπόγεια περάσματα σε αρχαία ελληνικά θέατρα, με βάση επιτόπιες έρευνες

Loading...
Thumbnail Image

Date

2024-05-25

Authors

Καπρούλιας, Διονύσιος

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Abstract

Σε ορισμένα θέατρα του αρχαίου κόσμου οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν αποκαλύψει υπόγεια περάσματα, τα οποία ξεκινούν από το κάτω μέρος του σκηνικού οικοδομήματος και καταλήγουν στο χώρο της ορχήστρας. Είναι εφοδιασμένα με μία είσοδο και μία ή δυο εξόδους και σε αρκετές περιπτώσεις σκαλοπάτια για την κατάβαση και την ανάβαση. Τα υπόγεια αυτά περάσματα απαντούν σε θέατρα της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής περιόδου τουλάχιστον όσον αφορά τις μέχρι τώρα ανασκαφικές έρευνες. Ο χαρακτηρισμός σαν “Χαρώνειες κλίμακες” αποτελεί μια αρχική, αρκετά γοητευτική αλλά πολλές φορές μάλλον βιαστική ερμηνεία της χρήσης των υπόγειων αυτών περασμάτων. Ο όρος έχει καθιερωθεί από μια αναφορά του Πολυδεύκη1 στο έργο του Ὸνομαστικόν. ‘Αἱ δε Χαρώνειοι κλίμακες κατὰ τὰς ἐκ τῶν ἑδωλίων καθόδους κείμεναι, τὰ εἴδωλα ἀπ’ αὐτῶν ἀναπέμπουσιν’ Θεωρεί λοιπόν ο Πολυδεύκης ότι από κάποιο άνοιγμα εμφανίζονταν υποκριτές υποδυόμενοι χθόνιες θεότητες ή πρόσωπα που αναδύονται από τον κάτω κόσμο. Λόγω της προοδευτικής εμφάνισης του υποκριτή, ονομάζει αυτά τα ανοίγματα “Χαρώνειες κλίμακες”. Βέβαια εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι ο Πολυδεύκης ο οποίος έζησε και έγραψε στα μέσα του 2ου αι. μ.Χ., σχεδόν με βεβαιότητα δεν είδε ποτέ κάποιο τέτοιο υπόγειο πέρασμα σε χρήση. Σκοπός της εργασίας είναι μια συγκεντρωτική αποτύπωση των υπόγειων περασμάτων που υπάρχουν σε αρχαία θέατρα, η κατάταξη των γεωμετρικών τους χαρακτηριστικών και η συμβολή στην συζήτηση για τις πιθανές χρήσεις των υπόγειων αυτών περασμάτων.

Description

Keywords

Υπόγεια περάσματα, Αρχαία ελληνικά θέατρα, Χαρώνιες κλίμακες

Citation