Δυναμική των τιμών του χρυσού, μετακύλιση της μεταβλητότητας και διαχείριση κινδύνου
Loading...
Date
2026-07-27
Authors
Κατσίπος, Παρασκευάς
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η πολυεπίπεδη και εμπεριστατωμένη ανάλυση της αγοράς του χρυσού, μέσω της διερεύνησης των μηχανισμών τιμολόγησής του, της προβλεπτικής ικανότητας των υποδειγμάτων, καθώς και της δυναμικής των αποδόσεων και της μεταβλητότητάς του. Παράλληλα, εξετάζεται η βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη διάσταση της συμπεριφοράς του, καθώς και οι σχέσεις συσχέτισης και αιτιότητας που αναπτύσσει με θεμελιώδεις διεθνείς χρηματοοικονομικές μεταβλητές από τις κεφαλαιαγορές, τις χρηματαγορές και τα εμπορεύματα.
Η επιστημονική συνεισφορά και η διαφοροποίηση της εν λόγω διατριβής έναντι της προγενέστερης βιβλιογραφίας συνοψίζεται στους ακόλουθους άξονες:
• Πλήθος και Φύση των Μεταβλητών: Η ταυτόχρονη αξιολόγηση ενός διευρυμένου συστήματος δεκατεσσάρων (14) μακροοικονομικών και χρηματοοικονομικών δεικτών διασφαλίζει μια πολυδιάστατη και σφαιρική προσέγγιση της αγοράς του χρυσού.
• Βάθος και Επικαιροποίηση Δεδομένων: Αξιοποιείται μια εκτενής, πλήρως επικαιροποιημένη χρονοσειρά που καλύπτει μια συνεχή περίοδο 35 ετών (Ιούνιος 1990 – 2025), γεγονός που επιτρέπει την ενσωμάτωση διαφορετικών φάσεων του οικονομικού κύκλου και περιόδων έντονης συστημικής κρίσης.
• Πολυθεματική και Ολιστική Προσέγγιση: Η έρευνα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες αναλύσεις, αλλά συνθέτει ένα ευρύ φάσμα πεδίων —από τη μοντελοποίηση της μεταβλητότητας και την πρόβλεψη τιμών, έως τη συμπεριφορική αξιολόγηση του χρυσού ως εργαλείου αντιστάθμισης κινδύνου στο πλαίσιο ενός διαφοροποιημένου μετοχικού χαρτοφυλακίου— προσφέροντας έτσι μια ολοκληρωμένη και λεπτομερή μονογραφία.
Διαχρονικά, η πλειονότητα των ερευνητών προσεγγίζει τον χρυσό ως ένα μοναδικό χρηματοοικονομικό μέσο με εξέχοντα ρόλο στην κατηγορία των επενδυτικών καταφυγίων. Ειδικότερα, αναγνωρίζεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως μέσο διατήρησης αξίας (store of value), εργαλείο αντιστάθμισης του πληθωριστικού κινδύνου (inflation hedge), μέτρο προστασίας έναντι της συστημικής αβεβαιότητας (hedge against uncertainty), καθώς και ως ένα κατεξοχήν ασφαλές καταφύγιο (safe haven), ιδίως σε περιόδους έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, πληθωριστικών πιέσεων ή γενικευμένων οικονομικών κρίσεων.
Σε αντίθεση με τα βιομηχανικά μέταλλα, ο χρυσός παρουσιάζει περιορισμένη χρησιμότητα ως παραγωγική πρώτη ύλη στη μεταποίηση· η αποτίμησή του και η συνακόλουθη ζήτησή του πηγάζουν κυρίως από τον κλάδο της κοσμηματοποιίας και, πρωτίστως, από τη θεσμική του λειτουργία ως επενδυτικό στοιχείο. Αυτές οι ιδιομορφίες αναδεικνύουν τον χρυσό σε καθοριστική μεταβλητή για τη δόμηση και την αποτελεσματική διαχείριση διαφοροποιημένων χαρτοφυλακίων, αιτιολογώντας πλήρως το διαρκές και έντονο ενδιαφέρον της σύγχρονης χρηματοοικονομικής έρευνας για το συγκεκριμένο χρηματοοικονομικό μέσο.
Η παρούσα διατριβή αναπτύσσεται σε τέσσερις κεντρικές ενότητες. Στο πλαίσιο των δύο πρώτων ενοτήτων, αξιοποιείται ένα αντιπροσωπευτικό πάνελ 14 μεταβλητών —το οποίο περιλαμβάνει πολύτιμα μέταλλα (Χρυσό, Ασήμι, Πλατίνα, Παλλάδιο), τη νομισματική ισοτιμία USD/CHF, την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, τους μετοχικούς δείκτες DAX, NIKKEI και S&P, καθώς και εμπορεύματα (πετρέλαιο WTI, χαλκό, αλουμίνιο, σιτάρι και καλαμπόκι). Η σύνθεση του υπό εξέταση δείγματος βασίστηκε τόσο σε καθιερωμένα πρότυπα της χρηματοοικονομικής βιβλιογραφίας όσο και στην ανάγκη διερεύνησης μεταβλητών που παρουσιάζουν ελλιπή ερευνητική τεκμηρίωση. Στόχος της στρατηγικής αυτής επιλογής είναι η διεύρυνση και ο εμπλουτισμός του υφιστάμενου ερευνητικού πλαισίου, προσφέροντας νέες, εξειδικευμένες γνώσεις σε υποφωτισμένες πτυχές της αγοράς του χρυσού
Μεθοδολογικά, η πρώτη ενότητα επιστρατεύει το υπόδειγμα GARCH-BEKK με σκοπό την ποσοτικοποίηση των αμφίδρομων επιδράσεων και των σοκ μεταβλητότητας μεταξύ του χρυσού και των υπόλοιπων αγορών.
Η δεύτερη ενότητα εξετάζει τη μακροπρόθεσμη σχέση ισορροπίας (συνολοκλήρωση) των μεταβλητών αυτών μέσω της τεχνικής Engle-Granger, ενώ παράλληλα χαρτογραφεί τις κατευθυντικές σχέσεις αιτιότητας μέσω του ελέγχου Granger causality.
Η τρίτη ενότητα επικεντρώνεται στην πρόβλεψη της τιμής του χρυσού μέσω της κατασκευής και σύγκρισης δύο υποδειγμάτων, του ARIMA και της Πολλαπλής Παλινδρόμησης. Κατά την οικονομετρική ανάλυση, αξιολογήθηκε η επίδραση του συνόλου των μεταβλητών, με τα ευρήματα να αναδεικνύουν το ασήμι, το 10ετές αμερικανικό ομόλογο, το παλλάδιο και το καλαμπόκι ως τους βέλτιστους προσδιοριστικούς παράγοντες για την ερμηνεία της μελλοντικής του πορείας.
Τέλος, η τέταρτη ενότητα πραγματεύεται τη συμπερίληψη του χρυσού σε διεθνή μετοχικά χαρτοφυλάκια (αποτελούμενα από τους δείκτες DAX, NIKKEI και S&P 500) με σκοπό να προσδιοριστεί η ιδιότητά του ως εργαλείου αντιστάθμισης κινδύνου (investment hedge) ή ως ασφαλούς καταφυγίου (safe haven), εφαρμόζοντας τη μεθοδολογική προσέγγιση των Baur και McDermott (2010).
Description
Keywords
Χρυσός, Μεταφορά μεταβλητότητας, Συνολοκλήρωση-μακροπρόθεσμη σχέση, Σχέση αιτιότητας, Πρόβλεψη μελλοντικής τιμής, Επενδυτικό αντιστάθμισμα χαρτοφυλακίου, Ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο