Εκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου στις λεκάνες απορροής των ποταμών Χάραδρου και Σέλεμνου
Loading...
Date
2025-06-16
Authors
Παναγόπουλος, Άγγελος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εστιάζει στην εκτίμηση του πλημμυρικού κινδύνου στις λεκάνες απορροής των ποταμών Χάραδρου και Σέλεμνου, στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας. Η επιλογή της περιοχής μελέτης τεκμηριώνεται βάσει της έντονης υδρολογικής δραστηριότητας, της χωροταξικής της σημασίας και της ένταξής της στις Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (Ζ.Δ.Υ.Κ.Π.), σύμφωνα με την Οδηγία 2007/60/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος της εργασίας αποτελεί η χωρική αξιολόγηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων, με αξιοποίηση εργαλείων γεωπληροφορικής και μεθοδολογίας πολυκριτηριακής ανάλυσης. Η μεθοδολογική προσέγγιση διαρθρώνεται σε θεωρητικό και εφαρμοσμένο σκέλος. Στο πρώτο μέρος εξετάζονται οι έννοιες, οι μηχανισμοί και οι επιπτώσεις των πλημμυρών, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται αναλυτικά τα φυσικά και ανθρωπογενή χαρακτηριστικά της περιοχής μελέτης, συμπεριλαμβανομένης της γεωμορφολογίας, της λιθολογίας, της τεκτονικής δομής, των κλιματικών παραμέτρων και του υδρογραφικού δικτύου. Στο εφαρμοσμένο μέρος, πραγματοποιήθηκε επιτόπια εργασία κατά μήκος των ποτάμιων συστημάτων για την καταγραφή κρίσιμων φυσικών και τεχνικών παρεμβάσεων. Τα δεδομένα αξιοποιήθηκαν σε περιβάλλον Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS) με χρήση του λογισμικού ArcMap 10.8.1, για την παραγωγή θεματικών χαρτών οκτώ επιλεγμένων παραγόντων πλημμυρικού κινδύνου: χρήσεις γης, υψόμετρο, κλίσεις εδάφους, τοπογραφικός δείκτης υγρασίας, κατείσδυση, μορφολογία λεκανών, υδρογραφικό δίκτυο και ύπαρξη γεφυρών. Η σταθμισμένη αξιολόγηση των παραμέτρων πραγματοποιήθηκε μέσω της μεθόδου Αναλυτικής Ιεράρχησης (Analytical Hierarchy Process – AHP), οδηγώντας στη σύνθεση ενός τελικού χάρτη πλημμυρικής επικινδυνότητας. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ζώνες υψηλού κινδύνου στις περιοχές με απότομες κλίσεις, περιορισμένη φυτοκάλυψη, έντονη αστικοποίηση και ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στη φυσική κοίτη. Η λεκάνη του Χάραδρου καταγράφηκε ως περισσότερο ευάλωτη λόγω της εγγύτητας στον αστικό ιστό της Πάτρας, ενώ στη λεκάνη του Σέλεμνου εντοπίστηκαν επικίνδυνες ζώνες που συνδέονται με τη φυσική της μορφολογία. Συνολικά, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία συνδυαστικών μεθόδων γεωπληροφορικής και πολυκριτηριακής ανάλυσης για την ορθολογική αξιολόγηση του πλημμυρικού κινδύνου. Τα ευρήματα συμβάλλουν στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών πρόληψης και διαχείρισης κινδύνου, ενισχύοντας την προστασία του ανθρωπογενούς και φυσικού περιβάλλοντος.
Description
Keywords
Πλημμυρική επικινδυνότητα, Χάραδρος ποταμός, Σέλεμνος ποταμός