Εποχιακή διακύμανση αιθέριων ελαίων στο φυτό Rosmarinus officinalis L. Αξιολόγηση ποιοτικών και ποσοτικών δεικτών
Loading...
Date
2024-10-01
Authors
Σαντή, Ευαγγελία
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Κατά τη διάρκεια του βιολογικού τους κύκλου, τα φυτά εκτίθενται συχνά σε αντίξοες συνθήκες που προκαλούν καταπονήσεις και επιδρούν δυσμενώς στην εύρυθμη λειτουργία των φυσιολογικών μηχανισμών τους.
Το δενδρολίβανο (Rosmarinus officinalis L.) ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών και προέρχεται από τις χώρες της Μεσογείου. Εξαιτίας της αφθονίας των βιοενεργών συστατικών του αιθέριου ελαίου του, το δενδρολίβανο καλλιεργείται παγκοσμίως και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Πρόκειται για έναν αειθαλή θάμνο που διαθέτει κυρίως αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντικαρκινική και αντιμικροβιακή δράση.
Στην παρούσα πτυχιακή εργασία μελετήθηκε η ποιοτική και ποσοτική σύσταση του αιθέριου ελαίου από φύλλα δενδρολίβανου σε διαφορετικές εποχές. Ειδικότερα, τα φύλλα δενδρολίβανου συγκομίστηκαν σε τρεις διαφορετικές εποχές, φθινόπωρο, χειμώνα και άνοιξη, ενώ το αιθέριο έλαιό τους παραλήφθηκε με τη μέθοδο της υδροατμοαπόσταξης, χρησιμοποιώντας έναν πολικό διαλύτη (όπως το νερό), και της εκχύλισης Soxhlet, χρησιμοποιώντας ένα μη πολικό διαλύτη (όπως το εξάνιο). Τα αιθέρια έλαια υποβλήθηκαν σε ορισμένες αναλύσεις προκειμένου να προσδιοριστεί η απόδοση, η ποσότητα των φαινολών και των αντιοξειδωτικών τους φορτίων, η φασματοσκοπική τους αξιολόγηση με UV/Vis αλλά και η ταυτοποίηση των συστατικών τους με χρήση προχωρημένων φασματοσκοπικών τεχνικών όπως GC-MS.
Στα αιθέρια έλαια από την εκχύλιση Soxhlet υπολογίστηκε η εκατοστιαία τους απόδοση, με το έλαιο του φθινοπώρου να έχει την υψηλότερη. Η περιεκτικότητα του συνόλου των αιθέριων ελαίων σε ολικές φαινολικές ενώσεις μετρήθηκε με τη μέθοδο Follin Ciocalteau και προέκυψε ότι από τα αιθέρια έλαια της υδροατμοαπόσταξης, το έλαιο του φθινοπώρου ήταν το πλουσιότερο σε φαινολικά, ενώ από της εκχύλισης Soxhlet, το έλαιο που παραλήφθηκε το χειμώνα είχε τα περισσότερα φαινολικά συστατικά. Από την εκτίμηση της αντιοξειδωτικής δράσης των αιθέριων ελαίων με τη μέθοδο DPPH παρατηρήθηκε ότι τα αιθέρια έλαια της άνοιξης είχαν τα περισσότερα αντιοξειδωτικά συγκριτικά με τα υπόλοιπα. Επιπλέον, προέκυψε ότι τα αιθέρια έλαια της εκχύλισης Soxhlet είχαν υψηλότερο φαινολικό περιεχόμενο και αντιοξειδωτική ικανότητα από τα αντίστοιχα της υδροατμοαπόσταξης. Η φασματοσκοπική τους αξιολόγηση έδειξε ότι το αιθέριο έλαιο του φθινοπώρου είχε την υψηλότερη απορρόφηση συγκριτικά με τα υπόλοιπα της υδροατμοαπόσταξης, ενώ από τα αιθέρια έλαια της εκχύλισης Soxhlet, το έλαιο της άνοιξης παρουσίασε τη μεγαλύτερη απορρόφηση. Η ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των συστατικών ενός αιθέριου ελαίου με διαλύτη το εξάνιο πραγματοποιήθηκε με τη χρήση αέριας χρωματογραφίας συνδυασμένη με φασματομετρία μάζα (GC-MS) και ταυτοποιήθηκαν συνολικά 17 ουσίες. Επιπροσθέτως, έλαβε χώρα η κινητική μελέτη των αιθέριων ελαίων της υδροατμοαπόσταξης, κατά την οποία παρατηρήθηκε ότι τα τέσσερα πρώτα αιθέρια έλαια κάθε απόσταξης παρουσίασαν αξιόλογη τιμή απορρόφησης.
Από τα αποτελέσματα της εργασίας διεξήχθη το συμπέρασμα ότι η διακύμανση των μετεωρολογικών συνθηκών από εποχή σε εποχή επιδρά σημαντικά στο αιθέριο έλαιο του δενδρολίβανου και συνεπώς διαφοροποιείται τόσο η ποιοτική όσο και η ποσοτική του σύσταση. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει και η μέθοδος παραλαβής του αιθέριου ελαίου και ο διαλύτης που χρησιμοποιείται.
Description
Keywords
Δενδρολίβανο, Αιθέρια έλαια, Εποχιακή διακύμανση, Καταπόνηση, Υδροατμοαπόσταξη, Εκχύλιση Soxhlet, Διαλύτες