Οι επιπτώσεις της έκφρασης της ανθρώπινης απολιποπρωτεΐνης Α2 (APOA2) στην ενεργοποίηση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού του φαιού και λευκού λιπώδους ιστού και του μεταβολισμού των λιποπρωτεϊνών υπό συνθήκες ψύχους
Loading...
Date
2026-07-07
Authors
Λάτση, Αθηνά
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Αρκετές δεκαετίες μετά την ανακάλυψη του γονιδίου της APOA2, ο δομικός και λειτουργικός της ρόλος στον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών και στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών παραμένει ασαφής. Παρόλο που η APOA2 αποτελεί τη δεύτερη σε αφθονία απολιποπρωτεΐνη της Λιποπρωτεΐνης Υψηλής Πυκνότητας (High-Density Lipoprotein, HDL), τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τη δράση της είναι αντικρουόμενα, υποστηρίζοντας τόσο αντιαθηρογόνες όσο και προαθηρογόνες ιδιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη αντινοηματικών ολιγονουκλεοτιδίων (antisense oligonucleotides, ASOs) για τη σίγαση γονιδίων αναδεικνύεται ως μια υποσχόμενη στρατηγική για την εκλεκτική στόχευση γονιδίων που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών.
Στην παρούσα μελέτη εφαρμόστηκε συνδυαστική, υπολογιστική και πειραματική, προσέγγιση για τη διερεύνηση του ρόλου της ΑPOA2. Σε υπολογιστικό επίπεδο, σχεδιάστηκαν και αξιολογήθηκαν υποψήφιες αλληλουχίες ASOs έναντι της ανθρώπινης APOA2 συνδυάζοντας θερμοδυναμικά, δομικά και χαρακτηριστικά εκλεκτικότητας στόχευσης. Σε πειραματικό επίπεδο διερευνήθηκε η επίδραση της APOA2 υπό συνθήκες αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων που προκλήθηκαν μέσω οξείας έκθεσης σε ψύχος. Για τον σκοπό αυτό μελετήθηκαν μύες ldlr-/-, οι οποίοι τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και στη συνέχεια έλαβαν είτε αδενοϊό έκφρασης της ανθρώπινης APOA2 (ομάδα Ad-APOA2) είτε αδενοϊό ελέγχου (ομάδα Ad-GFP). Ακολούθησε βραχεία έκθεση σε ψύχος χωρίς προηγούμενο εγκλιματισμό, με στόχο την πρόκληση οξείας θερμογένεσης και τη μελέτη της μεταβολικής απόκρισης. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δειγμάτων πλάσματος και λιπώδους ιστού για την αξιολόγηση μεταβολών στο λιπιδαιμικό προφίλ, στη σύσταση των λιποπρωτεϊνών και σε δείκτες μιτοχονδριακής και θερμογόνου λειτουργίας.
Η έκφραση της APOA2 υπό τις παρούσες συνθήκες συσχετίστηκε με μεταβολές στο λιπιδαιμικό προφίλ, συμπεριλαμβανομένης της ανακατανομής των τριγλυκεριδίων και της μείωσης της ολικής χοληστερόλης, η οποία εντοπίστηκε κυρίως στα VLDL και LDL κλάσματα. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μεταβολές στη σύσταση των λιποπρωτεϊνών, με χαρακτηριστική τη μείωση της APOA1 και την αύξηση της APOB. Στον φαιό λιπώδη ιστό, η έκφραση της APOA2, σε συνδυασμό με την οξεία έκθεση σε ψύχος, συσχετίστηκε με περιορισμό της θερμογόνου απόκρισης.
Συμπερασματικά, τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η APOA2 διαδραματίζει πλειοτροπικό ρόλο, επηρεάζοντας όχι μόνο τον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών αλλά και τη λειτουργία του λιπώδους ιστού υπό συνθήκες μεταβολικού στρες. Επιπλέον, ο υπολογιστικός σχεδιασμός ASOs θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική διερεύνηση της σίγασης της APOA2 ως εργαλείου μελέτης και πιθανής θεραπευτικής παρέμβασης σε μεταβολικές διαταραχές.
Description
Keywords
Αντινοηματικά ολιγονουκλεοτίδια, Μεταβολισμός λιποπρωτεΐνών, Λιπώδης ιστός, Θερμογένεση, Μιτοχονδριακή λειτουργία, Οξεία έκθεση σε ψύχος