Οι επιπτώσεις της έκφρασης της ανθρώπινης απολιποπρωτεΐνης Α2 (APOA2) στην ενεργοποίηση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού του φαιού και λευκού λιπώδους ιστού και του μεταβολισμού των λιποπρωτεϊνών υπό συνθήκες ψύχους
| datacite.contributor.RelatedPerson | Παπαδημητρίου, Ευαγγελία | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Κυπραίος, Κυριάκος | |
| datacite.contributor.Supervisor | Μικέλης, Κωνσταντίνος | |
| dc.contributor.author | Λάτση, Αθηνά | |
| dc.contributor.other | Latsi, Athina | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-09T09:25:44Z | |
| dc.date.available | 2026-07-09T09:25:44Z | |
| dc.date.issued | 2026-07-07 | |
| dc.degree | graduateThesis | |
| dc.description.abstract | Αρκετές δεκαετίες μετά την ανακάλυψη του γονιδίου της APOA2, ο δομικός και λειτουργικός της ρόλος στον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών και στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών παραμένει ασαφής. Παρόλο που η APOA2 αποτελεί τη δεύτερη σε αφθονία απολιποπρωτεΐνη της Λιποπρωτεΐνης Υψηλής Πυκνότητας (High-Density Lipoprotein, HDL), τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τη δράση της είναι αντικρουόμενα, υποστηρίζοντας τόσο αντιαθηρογόνες όσο και προαθηρογόνες ιδιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη αντινοηματικών ολιγονουκλεοτιδίων (antisense oligonucleotides, ASOs) για τη σίγαση γονιδίων αναδεικνύεται ως μια υποσχόμενη στρατηγική για την εκλεκτική στόχευση γονιδίων που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών. Στην παρούσα μελέτη εφαρμόστηκε συνδυαστική, υπολογιστική και πειραματική, προσέγγιση για τη διερεύνηση του ρόλου της ΑPOA2. Σε υπολογιστικό επίπεδο, σχεδιάστηκαν και αξιολογήθηκαν υποψήφιες αλληλουχίες ASOs έναντι της ανθρώπινης APOA2 συνδυάζοντας θερμοδυναμικά, δομικά και χαρακτηριστικά εκλεκτικότητας στόχευσης. Σε πειραματικό επίπεδο διερευνήθηκε η επίδραση της APOA2 υπό συνθήκες αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων που προκλήθηκαν μέσω οξείας έκθεσης σε ψύχος. Για τον σκοπό αυτό μελετήθηκαν μύες ldlr-/-, οι οποίοι τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και στη συνέχεια έλαβαν είτε αδενοϊό έκφρασης της ανθρώπινης APOA2 (ομάδα Ad-APOA2) είτε αδενοϊό ελέγχου (ομάδα Ad-GFP). Ακολούθησε βραχεία έκθεση σε ψύχος χωρίς προηγούμενο εγκλιματισμό, με στόχο την πρόκληση οξείας θερμογένεσης και τη μελέτη της μεταβολικής απόκρισης. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση δειγμάτων πλάσματος και λιπώδους ιστού για την αξιολόγηση μεταβολών στο λιπιδαιμικό προφίλ, στη σύσταση των λιποπρωτεϊνών και σε δείκτες μιτοχονδριακής και θερμογόνου λειτουργίας. Η έκφραση της APOA2 υπό τις παρούσες συνθήκες συσχετίστηκε με μεταβολές στο λιπιδαιμικό προφίλ, συμπεριλαμβανομένης της ανακατανομής των τριγλυκεριδίων και της μείωσης της ολικής χοληστερόλης, η οποία εντοπίστηκε κυρίως στα VLDL και LDL κλάσματα. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μεταβολές στη σύσταση των λιποπρωτεϊνών, με χαρακτηριστική τη μείωση της APOA1 και την αύξηση της APOB. Στον φαιό λιπώδη ιστό, η έκφραση της APOA2, σε συνδυασμό με την οξεία έκθεση σε ψύχος, συσχετίστηκε με περιορισμό της θερμογόνου απόκρισης. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η APOA2 διαδραματίζει πλειοτροπικό ρόλο, επηρεάζοντας όχι μόνο τον μεταβολισμό των λιποπρωτεϊνών αλλά και τη λειτουργία του λιπώδους ιστού υπό συνθήκες μεταβολικού στρες. Επιπλέον, ο υπολογιστικός σχεδιασμός ASOs θέτει τις βάσεις για τη μελλοντική διερεύνηση της σίγασης της APOA2 ως εργαλείου μελέτης και πιθανής θεραπευτικής παρέμβασης σε μεταβολικές διαταραχές. | |
| dc.description.translatedabstract | Several decades after the discovery of the APOA2 gene, its structural and functional role in lipoprotein metabolism and the development of metabolic disorders remains unclear. Although APOA2 is the second most abundant apolipoprotein of High-Density Lipoprotein (HDL), the available evidence regarding its biological function is contradictory, supporting both anti-atherogenic and pro-atherogenic properties. In this context, the development of antisense oligonucleotides (ASOs) for gene silencing has emerged as a promising strategy for the selective targeting of genes involved in lipoprotein metabolism. In the present study, a combined computational and experimental approach was employed to investigate the role of APOA2. At the computational level, candidate ASO sequences targeting human APOA2 were designed and evaluated by integrating thermodynamic, structural, and target-specificity parameters. At the experimental level, the effect of APOA2 under conditions of increased energy demand induced by acute cold exposure was investigated. For this purpose, ldlr-/- mice were fed a high-fat diet and subsequently received either an adenoviral vector expressing human APOA2 (Ad-APOA2 group) or a control adenovirus (Ad-GFP group). This was followed by short -term cold exposure without prior acclimatization in order to induce acute thermogenesis and assess the metabolic response. Plasma and adipose tissue samples were analyzed to evaluate alterations in lipid profile, lipoprotein composition, and markers of mitochondrial and thermogenic function. Under these experimental conditions APOA2 expression was associated with alterations in lipid metabolism, including reduced total cholesterol levels, mainly reflected in the VLDL and LDL fractions, and a redistribution of triglycerides among lipoprotein fractions. In parallel, changes in lipoprotein composition were observed, characterized by decreased APOA1 levels and increased APOB levels. In brown adipose tissue, APOA2 expression combined with acute cold exposure was associated with attenuation of the thermogenic response. In conclusion, the findings of this study suggest that APOA2 exerts a pleiotropic role, influencing not only lipoprotein metabolism but also adipose tissue function under conditions of metabolic stress. Furthermore, the computational design of ASOs provides a foundation for future investigation of APOA2 silencing, as both research tool and potential therapeutic strategy for metabolic disorders. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/32409 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.subject | Αντινοηματικά ολιγονουκλεοτίδια | |
| dc.subject | Μεταβολισμός λιποπρωτεΐνών | |
| dc.subject | Λιπώδης ιστός | |
| dc.subject | Θερμογένεση | |
| dc.subject | Μιτοχονδριακή λειτουργία | |
| dc.subject | Οξεία έκθεση σε ψύχος | |
| dc.subject.alternative | APOA2 | |
| dc.subject.alternative | Antisense oligonucleotides (ASOs) | |
| dc.subject.alternative | Lipoprotein metabolism | |
| dc.subject.alternative | Adipose tissue | |
| dc.subject.alternative | Thermogenesis | |
| dc.subject.alternative | Mitochondrial function | |
| dc.title | Οι επιπτώσεις της έκφρασης της ανθρώπινης απολιποπρωτεΐνης Α2 (APOA2) στην ενεργοποίηση του μιτοχονδριακού ενεργειακού μεταβολισμού του φαιού και λευκού λιπώδους ιστού και του μεταβολισμού των λιποπρωτεϊνών υπό συνθήκες ψύχους | |
| dc.title.alternative | The effects of human apolipoprotein A2 (APOA2) expression on the activation of mitochondrial energy metabolism in brown and white adipose tissue and on lipoprotein metabolism under cold exposure conditions |