Σεισμοτεκτονική ανάλυση της σεισμικής ακολουθίας 2020 - 2021 στην περιοχή της Θήβας (Κεντρική Ελλάδα)
Loading...
Date
2024-06-25
Authors
Δεδοπούλου, Χριστίνα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η Ελλάδα αποτελεί μια έντονα σεισμογενή περιοχή με πλήθος καταστροφικών σεισμών στην διάρκεια της ιστορία της και γι’ αυτό το λόγο κέντρισε το ενδιαφέρον των γεωεπιστημόνων για δεκαετίες. Ο Ελλαδικός χώρος βρίσκεται πάνω από τη ζώνη σύγκλισης-σύγκρουσης μεταξύ της Ευρασιατικής και της Αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας, και περιλαμβάνει ένα πλήθος σεισμικά ενεργών ζωνών. Το γεγονός αυτό συμβάλει στην πρόκληση αρκετών σεισμικών γεγονότων ανά έτος και δίνει την δυνατότητα στους ερευνητές να αναλύουν τέτοιους σεισμούς και να βγάζουν σημαντικά συμπεράσματα για την συσσώρευση της παραμόρφωσης στον ανώτερο φλοιό, την εξέλιξη μιας σεισμικής ακολουθίας και την εκτίμηση της σεισμικής επικινδυνότητας.
Σε αυτή τη διατριβή ειδίκευσης εξετάστηκε και αναλύθηκε λεπτομερώς η σεισμική ακολουθία του 2020–2021 στην περιοχή της Θήβας, όπου καταγράφηκε έντονη σεισμική δραστηριότητα με ενδιάμεσου μεγέθους σεισμούς (μέχρι ML = 4.4), σε μια περιοχή με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μιας και βρίσκεται μεταξύ δύο σημαντικών τεκτονικών δομών διαστολής, της Κορινθιακής τάφρου και της τάφρου του Β. Ευβοικού κόλπου. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η κατανόηση του ρόλου της ενεργού τεκτονικής της περιοχής, με βάση την χωροχρονική εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας και τη χωρική κατανομή των μεταβολών των στατικών τάσεων Coulomb κατά μήκος των ενεργών ρηγμάτων, σε περιοχές που συνδέουν δομές με διαφορετικούς ρυθμούς παραμόρφωσης.
Τα σεισμολογικά δεδομένα για την περιοχή μελέτης μας συλλέχθηκαν από τη βάση δεδομένων του Ελληνικού Σεισμικού Δικτύου (HL), το οποίο λειτουργεί από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (NOA-IG), και αναλύθηκαν οι καταγραφές της σεισμικής δραστηριότητας για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Κατά τη διάρκεια της ανάλυσης αυτής πραγματοποιήθηκε επαναπροσδιορισμός των εστιακών θέσεων των σεισμών με χρήση της μεθόδου HypoDD και εφαρμογή της μεθόδου των Διπλών Διαφορών (Double Difference), ώστε να σχηματιστούν συστάδες σεισμών στις επιμέρους περιοχές.
Με βάση τα αποτελέσματα από τον επαναπροσδιορισμό των εστιακών συντεταγμένων, η χωροχρονική κατανομή έδειξε ότι η σεισμικότητα συγκεντρώνεται σε κάποιες συστάδες σεισμών και εξελίσσεται από ΔΒΔ-ΑΝΑ σε μία ζώνη μήκους περίπου 13-15 km, πλάτους 5-8 km και σε βάθη από 7-14 km. Οι σεισμικά αυτές ενεργές ζώνες πιθανά σχετίζονται με την ενεργοποίηση των ήδη γνωστών ΔΒΔ- διεύθυνσης ρηξιγενών δομών στην περιοχή της Βοιωτίας.
Με τη βοήθεια του λογισμικού Coulomb 3.3 (USGS) έγινε μοντελοποίηση με σκοπό να υπολογιστούν οι μεταβολές της στατικής τάσης Coulomb που προκλήθηκαν από τους κύριους σεισμούς της ακολουθίας 2020-2021 και το 2022, με μεγέθη ΜL = 4-4.4, που πιθανά συσχετίζονται με κάποια από τα κύρια ενεργά ρήγματα της περιοχής μελέτης, όπως το ρήγμα της Καλλιθέας (δυο κύρια σεισμικά γεγονότα στις 2/12/2020 και 10/04/2022) και πιθανά σε τμήμα του ρήγματος της Υλίκης (δυο κύρια σεισμικά γεγονότα στις 11/07//2021 και 02/09/2021). Από τα αποτελέσματα της μοντελοποίησης φαίνεται ότι τα επίκεντρα της μετασεισμικής ακολουθίας συσχετίζονται με τις θετικές τιμές μεταβολής της στατικής τάσης Coulomb στο ανατολικό άκρο της σεισμικής διάρρηξης και σε βάθη 5-10 km, για το σεισμικό γεγονός της 11/07/2021, ενώ το επίκεντρο του επόμενου σεισμού στις 02/09/2021 εντοπίζεται στην ίδια περιοχή και σε βάθος 7 km. Αντίστοιχα, για το σεισμικό γεγονός στις 02/12/2020 παρατηρήθηκε συγκέντρωση των επικέντρων των μετασεισμών σε περιοχή με θετικές τιμές μεταβολής της τάσης Coulomb, αλλά στο δυτικό άκρο του ρήγματος της Καλλιθέας, με το επόμενο σεισμικό γεγονός (10/04/2022) να εντοπίζεται στην ίδια περιοχή, και σε βάθος 5 km.
Η κατανόηση της σεισμικής δραστηριότητας σε τέτοιες περιοχές και η συσχέτισή τους με επιφανειακές και μη ενεργές τεκτονικές δομές είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη μέτρων πρόληψης και προστασίας από τον σεισμικό κίνδυνο.
Description
Keywords
Επαναπροσδιορισμός εστιακής θέσης σεισμών, Χωροχρονική κατανομή σεισμικότητας, Μεταβολή τάσης Coulomb, Ενεργά ρήγματα