Ανίχνευση περιφερικών βιοδεικτών μέσω μεταβολωμικής ανάλυσης σε ασθενείς με διπολική διαταραχή που υποβάλλονται σε θεραπεία με σταθεροποιητές της διάθεσης
Loading...
Date
2025-07-22
Authors
Βλαχογιάννη, Λαμπρινή
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Διπολική διαταραχή (ΔΔ) αποτελεί μια ψυχιατρική πάθηση που χαρακτηρίζεται από έντονες εναλλαγές της διάθεσης, με επεισόδια μανίας και κατάθλιψης, τα οποία επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινή ζωή των ασθενών. Η θεραπευτική αντιμετώπιση της ΔΔ βασίζεται κυρίως στη χορήγηση σταθεροποιητών της διάθεσης, με το λίθιο να παραμένει ο συχνότερα χρησιμοποιούμενος και αποτελεσματικότερος παράγοντας, παρά το γεγονός ότι ο ακριβής μηχανισμός δράσης του δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Αν και είναι γνωστό ότι το λίθιο συμβάλλει στη ρύθμιση της διάθεσης, οι βιολογικές διεργασίες που εξηγούν την αποτελεσματικότητά του παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες.
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του μεταβολώματος αίματος ασθενών με ΔΔ που βρίσκονταν υπό θεραπεία με λίθιο ή με άλλους σταθεροποιητές της διάθεσης, καθώς και η αναζήτηση πιθανών βιοδεικτών που σχετίζονται με την ανταπόκριση στη θεραπεία. Για τον σκοπό αυτό, αναλύθηκε το μεταβόλωμα δειγμάτων αίματος από 89 ασθενείς με ΔΔ: 40 υπό προφυλακτική αγωγή με λίθιο (κατηγοριοποιημένοι ως «ανταποκρινόμενοι» ή «μη ανταποκρινόμενοι») και 37 υπό θεραπεία με άλλους σταθεροποιητές της διάθεσης. Η μέτρηση του μεταβολώματος πραγματοποιήθηκε με τεχνικές όπως ¹H-NMR και GC-MS.
Μέσω πολυπαραγοντικής στατιστικής ανάλυσης, εντοπίστηκαν διακριτά και ειδικά μεταβολικά αποτυπώματα στους ασθενείς που λάμβαναν λίθιο σε σύγκριση με εκείνους που ελάμβαναν άλλους σταθεροποιητές της διάθεσης. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις στα επίπεδα μεταβολιτών που σχετίζονται με τις μεταβολικές οδούς της γλυκόζης, του πυροσταφυλικού και του γλουταμινικού, οι οποίες έχουν προηγουμένως συσχετιστεί με τη ΔΔ και φαίνεται να ρυθμίζονται από το λίθιο. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στο μεταβολωμικό προφίλ μεταξύ των «ανταποκρινόμενων» και «μη ανταποκρινόμενων» στο λίθιο.
Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι οι ασθενείς που λαμβάνουν λίθιο εμφανίζουν ιδιαίτερα μεταβολικά χαρακτηριστικά, κυρίως σε σχέση με τον ενεργειακό μεταβολισμό και τη λειτουργία των μιτοχονδρίων. Παρότι δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των δύο υποομάδων ανταπόκρισης, τα αποτελέσματα της μελέτης παρέχουν ουσιαστική γνώση για τους βιολογικούς μηχανισμούς της δράσης των σταθεροποιητών της διάθεσης και αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω έρευνας για την ανάπτυξη βιολογικών δεικτών πρόβλεψης της θεραπευτικής ανταπόκρισης. Η μελέτη αυτή ανοίγει νέους δρόμους προς την εξατομικευμένη θεραπεία στη ΔΔ και προσφέρει βαθύτερη κατανόηση των μεταβολικών διεργασιών που σχετίζονται με τη διαταραχή.
Description
Keywords
Διπολική διαταραχή, Λίθιο, Σταθεροποιητές διάθεσης, Μιτοχονδριακή λειτουργία