Ψυχομετρικές ιδιότητες των δοκιμασιών Bebras και διαφοροποιήσεις επίδοσης στις συνιστώσες της υπολογιστικής σκέψης : εμπειρική μελέτη σε μαθητές δημοτικού
Loading...
Date
2026-09-23
Authors
Αγγελόπουλος, Νικόλαος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η Υπολογιστική Σκέψη (ΥΣ) έχει αναδειχθεί σε βασική δεξιότητα της σύγχρονης εκπαίδευσης, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη και την ψυχομετρική τεκμηρίωση κατάλληλων εργαλείων αξιολόγησής της. Το διεθνές πρόγραμμα Bebras® αξιοποιεί σύντομα προβλήματα υπολογιστικής σκέψης, προσαρμοσμένα σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, χωρίς να προϋποθέτει γνώσεις προγραμματισμού. Ωστόσο, οι δοκιμασίες του έχουν σχεδιαστεί πρωτίστως για διαγωνιστική και εκπαιδευτική χρήση και η ψυχομετρική τους διερεύνηση, ιδιαίτερα στο ελληνικό πλαίσιο, παραμένει περιορισμένη.
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων των ελληνικών δοκιμασιών Bebras® και η εξέταση διαφοροποιήσεων της επίδοσης στις επιμέρους συνιστώσες της Υπολογιστικής Σκέψης. Στην έρευνα συμμετείχαν 95 μαθητές και μαθήτριες Γ΄ έως ΣΤ΄ Δημοτικού από δύο δημόσια σχολεία του Δήμου Πατρέων, οι οποίοι έλαβαν μέρος στις διοργανώσεις Bebras® των ετών 2024 και 2025. Εξετάστηκαν η εσωτερική συνέπεια των δοκιμασιών, η αντιστοιχία μεταξύ θεωρητικής και εμπειρικής δυσκολίας των ερωτημάτων, οι διαφορές επίδοσης ως προς την ηλικιακή ομάδα και το φύλο, καθώς και η επίδοση στις συνιστώσες της αφαίρεσης, της αλγοριθμικής σκέψης, της αποσύνθεσης, της αξιολόγησης και της γενίκευσης. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν ο δείκτης KR-20, το μοντέλο Rasch, παραμετρικοί και μη παραμετρικοί έλεγχοι σύγκρισης ομάδων και αναλύσεις επαναλαμβανόμενων μετρήσεων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μέτρια εσωτερική συνέπεια στις τρεις από τις τέσσερις εκδοχές των δοκιμασιών (KR-20 ≈ 0,59–0,63), ενώ στην τέταρτη προέκυψε αρνητικός δείκτης, σε ένα ιδιαίτερα μικρό υποσύνολο συμμετεχόντων. Η ανάλυση Rasch έδειξε ότι η θεωρητική κατηγοριοποίηση δυσκολίας σε εύκολα, μέτρια και δύσκολα ερωτήματα αντανακλάται μόνο μερικώς στην εμπειρική επίδοση, με τις σημαντικότερες αποκλίσεις να εντοπίζονται στις μεσαίες θέσεις. Οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων παρουσίασαν υψηλότερη επίδοση στις αντίστοιχες ηλικιακά προσαρμοσμένες δοκιμασίες, με μέτριο μέγεθος επίδρασης, ενώ δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση ως προς το φύλο. Τέλος, η επίδοση διαφοροποιήθηκε σημαντικά μεταξύ των συνιστωσών της Υπολογιστικής Σκέψης, με υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην αποσύνθεση και την αξιολόγηση και χαμηλότερα στην αφαίρεση και την αλγοριθμική σκέψη.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη δυνατότητα αξιοποίησης των δραστηριοτήτων Bebras® για τη μελέτη της Υπολογιστικής Σκέψης, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη εμπειρικής βαθμονόμησης των ερωτημάτων και προσεκτικής ψυχομετρικής ερμηνείας των αποτελεσμάτων τους. Παράλληλα, η διαφοροποίηση της επίδοσης μεταξύ των επιμέρους συνιστωσών μπορεί να προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για τον σχεδιασμό περισσότερο στοχευμένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.
Description
Keywords
Υπολογιστική σκέψη, Διαγωνισμός Bebras, Εσωτερική συνέπεια, Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, Μοντέλο Rasch, Συνιστώσες υπολογιστικής σκέψης