Βελτίωση μεθόδων σύνθεσης πεπτιδίων και πρωτεϊνών σε στερεά φάση και εφαρμογή τους στη σύνθεση προστατευμένων πεπτιδικών τμημάτων της HIV-1 πρωτεάσης
Loading...
Date
2025-12-16
Authors
Αθανασόπουλος, Παναγιώτης
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η χημική σύνθεση μεγάλων πεπτιδίων και πρωτεϊνών παραμένει απαιτητική, κυρίως λόγω ατελών συζεύξεων, ρακεμίωσης και χαμηλής διαλυτότητας των προστατευμένων τμημάτων, ιδίως όταν περιλαμβάνονται «δύσκολες» αλληλουχίες με τάση σχηματισμού δευτεροταγών δομών. Η παρούσα διδακτορική διατριβή περιγράφει την ανάπτυξη και βελτίωση μεθοδολογιών σύνθεσης πεπτιδίων και πρωτεϊνών σε στερεά φάση (SPPS), με χρήση της 2-χλωροτριτυλο-ρητίνης (CLTR) και άλλων τριτυλ-τύπου ρητινών, και με στόχο την εφαρμογή τους στη σύνθεση προστατευμένων πεπτιδικών τμημάτων της HIV-1 πρωτεάσης. Η εργασία περιλαμβάνει τη σύνθεση και τον καθαρισμό επιλεγμένων προστατευμένων τμημάτων της HIV-1 πρωτεάσης επί της CLTR, καθώς και την ανάπτυξη στρατηγικών που συνδυάζουν τη στερεά με την υγρή φάση. Ειδικότερα, μελετήθηκε μία στρατηγική «αλλαγής φάσης», κατά την οποία προστατευμένα τμήματα αποδεσμεύονται προσωρινά από τη ρητίνη, υποβάλλονται σε σύζευξη σε διάλυμα και επανεστεροποιούνται σε στερεό υπόστρωμα για συνέχιση της σύνθεσης. Παράλληλα, διερευνήθηκαν μέθοδοι πλευρικής αγκύρωσης μέσω καταλοίπων ιστιδίνης (His) και κυστεΐνης (Cys) σε τριτυλ-τύπου ρητίνες και αναπτύχθηκαν κυστεϊνο- και κυστεαμινο-φορείς, στους οποίους η κυστεΐνη και η κυστεαμίνη μπορεί να λειτουργήσουν ως ευέλικτοι συνδετικοί βραχίονες (linkers) μεταξύ του τριτυλικού πυρήνα και της υπό σύνθεσης ένωσης. Τέτοιου τύπου προϊόντα μπορεί να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο στην ανάπτυξη στρατηγικών σύνθεσης σε στερεή φάση, καθώς και πεπτιδικών δομών, οι οποίες εκμεταλλεύονται τις ιδιότητες του θείου.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι προτεινόμενες μεθοδολογίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην υπέρβαση των περιορισμών της κλασικής σύνθεσης σε στερεά φάση και της συμπύκνωσης προστατευμένων τμημάτων, ιδίως σε «δύσκολες» αλληλουχίες, όπως αυτές της HIV-1 πρωτεάσης. Το ευέλικτο αυτό πλαίσιο, το οποίο συνδυάζει βελτιστοποιημένες στρατηγικές ορθογωνικής προστασίας, στρατηγική αλλαγής φάσης και πλευρική διασύνδεση σε τριτυλ-τύπου ρητίνες και κυστεαμινο-φορείς, ανοίγει προοπτικές για την αποδοτική σύνθεση σύνθετων πεπτιδίων, μικρών πρωτεϊνών και βιβλιοθηκών ενώσεων με φαρμακευτικό ενδιαφέρον.
Description
Keywords
Πεπτιδική σύνθεση σε στερεά φάση, 2-χλωροτριτυλο-ρητίνη, Tριτυλ-τύπου ρητίνες, Kυστεϊνο-φορείς, Προστατευμένα πεπτιδικά τμήματα, Hiv-1 πρωτεάση, Ορθογωνική προστασία