Διερεύνηση μιας νέας, βιομηχανικά βιώσιμης σύνθεσης για την κεταμίνη
| datacite.contributor.RelatedPerson | Πιτσινός, Εμμανουήλ | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Βιδάλη, Βερονίκη | |
| datacite.contributor.Supervisor | Ρασσιάς, Γεράσιμος | |
| dc.contributor.author | Μοσχοπούλου, Αναστασία | |
| dc.contributor.other | Moschopoulou, Anastasia | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-30T04:49:18Z | |
| dc.date.available | 2026-07-30T04:49:18Z | |
| dc.date.issued | 2026-07-29 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Η κεταμίνη αποτελεί ένα διαχρονικό φαρμακευτικό σκεύασμα, για το οποίο το ενδιαφέρον αναζωπυρώθηκε τα τελευταία έτη λόγω της αποκωδικοποίησης των διακριτών φαρμακολογικών δράσεων των δύο εναντιομερών της. Η ρακεμική κεταμίνη χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην αναισθησιολογία, παρόλα αυτά, η έγκριση της (S)-κεταμίνης ως θεραπεία για την αντιμετώπιση της ανθεκτικής κατάθλιψης υπογράμμισε την ανάγκη για εξειδικευμένη παραγωγή οπτικά καθαρών μορφών. Παρά την κλινική σημασία της κεταμίνης, η υφιστάμενη βιομηχανική παραγωγή αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις χαρακτηρίζονται από χαμηλές συνολικές αποδόσεις, αυξημένο κόστος και σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα λόγω των παραγόμενων παραπροϊόντων. Εκτός αυτών, η πλειονότητα των προσεγγίσεων αυτών επικεντρώνονται στην ρακεμική σύνθεση, ενώ οι υπάρχουσες ασύμμετρες συνθέσεις είναι σχετικά μεγάλου μήκους. Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση και αξιολόγηση εναλλακτικών συνθετικών οδών για την σύνθεση της κεταμίνης, με γνώμονα τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε βιομηχανική κλίμακα. Η μελέτη εστιάζει στην ανάπτυξη μίας αρχικά ρακεμικής σύνθεσης βασιζόμενη σε αντιδράσεις όπου μπορεί να ελεγχθεί η στερεοχημεία ώστε εάν κριθεί αποτελεσματική, να τροποποιηθεί, μέσω κατάλληλων καταλυτών, σε ασύμμετρη. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται διεξοδικά κομβικές χημικές μετατροπές, όπως: η πολυσυστατική αντίδραση Petasis-Mannich, η αναδιάταξη Neber, καταλυτικές αντιδράσεις α-αρυλίωσης κετονών και η αναγωγική αμίνωση με διάφορα αντιδραστήρια ηλεκτρονιόφιλου αζώτου. Η εργασία φιλοδοξεί να αναδείξει μία ανταγωνιστική συνθετική προσέγγιση που συνδυάζει υψηλή καθαρότητα στο τελικό προϊόν, περιορισμένο μήκος σύνθεσης, οικονομική βιωσιμότητα, πρακτικότητα και μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. | |
| dc.description.translatedabstract | Ketamine is a long-established pharmaceutical product, which has triggered rekindled interest in recent years, due to the decoding of the distinct pharmacological actions of its two enantiomers. Racemic ketamine is traditionally used in anesthesiology; however, the approval of (S)-ketamine for the treatment of treatment-resistant depression has highlighted the need for a specialized synthesis of its optically pure form. Despite the clinical importance of ketamine, the existing industrial synthesis and traditional approaches face significant challenges such as low overall yields, increased costs, and a significant environmental footprint, due to the significant waste generated. In addition, many of these approaches focus on racemic synthesis, while the existing asymmetric syntheses are significantly longer in terms of steps. The subject of this thesis is the investigation and evaluation of alternative synthetic routes for ketamine, initially as its racemate, with a view to their potential application on an industrial scale. The study focuses on achieving asymmetric synthesis, analyzing strategies where a key reaction determines the stereochemical outcome of the process. In this context, key chemical transformations are examined in detail, such as the Petasis-Mannich multicomponent reaction, the Neber rearrangement, catalytic α-arylation reactions, and reductive amination processes. This thesis aims to highlight the optimal synthetic approach that combines high enantiomeric purity, economic sustainability, and a reduced environmental footprint. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/32648 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Greece | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/gr/ | |
| dc.subject | Κεταμίνη | |
| dc.subject | Εναντιομερή (S)/(R) | |
| dc.subject | Αντικαταθλιπτική δράση | |
| dc.subject | Βιομηχανία φαρμάκων | |
| dc.subject | Ασύμμετρη σύνθεση | |
| dc.subject | Εναντιοεκλεκτικότητα | |
| dc.subject | Αντίδραση Petasis | |
| dc.subject | Αναδιάταξη Neber | |
| dc.subject | Υδροαμίνωση | |
| dc.subject.alternative | Ketamine | |
| dc.subject.alternative | Enantiomers (S)/(R) | |
| dc.subject.alternative | Antidepressant activity | |
| dc.subject.alternative | Industry of drugs | |
| dc.subject.alternative | Asymmetric synthesis | |
| dc.subject.alternative | Enantioselectivity | |
| dc.subject.alternative | Petasis reaction | |
| dc.subject.alternative | Neber rearrengement | |
| dc.subject.alternative | Hydroamination | |
| dc.title | Διερεύνηση μιας νέας, βιομηχανικά βιώσιμης σύνθεσης για την κεταμίνη | |
| dc.title.alternative | Investigation of a novel, industrially viable synthesis of ketamine |