Οι πολιτικές του ΔΝΤ και τα αποτελέσματά τους
Loading...
Date
2023-07-03
Authors
Αθανασόπουλος, Βασίλειος
Κύριος, Μιχαήλ
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Το ΔΝΤ συνήθως ταυτίζεται με οικονομικές δυσκολίες και πολιτικές ζυμώσεις, διότι μόνο σε περιόδους κρίσης αναζητούνται οι υπηρεσίες του. Είναι συχνά ο μόνος οργανισμός που είναι εξοπλισμένος για τέτοιες παρεμβάσεις και η αξιολόγηση της επιτυχίας του ταμείου τα τελευταία εβδομήντα και πλέον χρόνια είναι μια δύσκολη αποστολή. Όπως έχει υποστηρίξει ο οικονομολόγος του Χάρβαρντ, Μπέντζαμιν Μ. Φρίντμαν, «Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αξιόπιστα εάν οι συνέπειες των πολιτικών του ΔΝΤ ήταν χειρότερες από οποιαδήποτε εναλλακτική λύση». Ορισμένοι οικονομολόγοι χαρακτηρίζουν την απόδοση του αμοιβαίου κεφαλαίου στην ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση του 1997-98 ως επιτυχία. Υποστηρίζουν ότι οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που υποστήριξε το ΔΝΤ επέτρεψαν στις εμπλεκόμενες χώρες να ανακάμψουν γρήγορα και έθεσαν τα θεμέλια για βιώσιμη ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000. Άλλοι επισημαίνουν τον ρόλο του ταμείου στη Βραζιλία το 2002 ως θετικό: μια πρώιμη ανάκαμψη εκεί μετά την παρέμβαση επέτρεψε την αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Εν τω μεταξύ, για πολλούς παρατηρητές, η κριτική για τα ευρωπαϊκά προγράμματα διάσωσης δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Οι επικριτές επισημαίνουν τη βαθιά ύφεση και τα χρόνια υψηλής ανεργίας στις χώρες που λαμβάνουν δάνεια από το
ΔΝΤ, κυρίως στην Ελλάδα και την Ισπανία, που έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), άνω του 30. Οι υποστηρικτές των προγραμμάτων του ΔΝΤ αντιτίθενται ότι οι χώρες-στόχοι της ευρωζώνης άρχισαν όλες να αναπτύσσονται ξανά και επισημαίνουν σημαντικές ιστορίες επιτυχίας, όπως η Ιρλανδία, η οποία είδε το ΑΕΠ της να αυξάνεται πολύ πάνω από τα προ της κρίσης
επίπεδα. Μετά τα ευρωπαϊκά προγράμματα διάσωσης, το ΔΝΤ έχει δημιουργήσει ένα
ευέλικτο πιστωτικό όριο και ένα προληπτικό όριο και γραμμή ρευστότητας για να
δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στο δανεισμό προς τα μέλη σε καταστάσεις που
διαφορετικά δεν θα πληρούσαν τις προϋποθέσεις για βοήθεια. Το 2012, το ταμείο
ανακοίνωσε περίπου 430 δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμεύσεις νέων μελών,
[83]
διπλασιάζοντας σχεδόν την ικανότητα του ιδρύματος να δανείζει. Από τον Απρίλιο
του 2018, η συνολική δανειοδοτική του ισχύς ανέρχεται σε περίπου 1
τρισεκατομμύριο δολάρια. Τις τελευταίες δεκαετίες, το ταμείο έχει επίσης αναπτύξει
αρκετές πρωτοβουλίες που απευθύνονται στην κατευνασμό της κριτικής των
αναπτυσσόμενων χωρών. Το 2005, σε μια προσπάθεια να βοηθήσει ορισμένα έθνη
να επιτύχουν τους Αναπτυξιακούς Στόχους, το ΔΝΤ ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα
ελάφρυνσης του χρέους για τις επιλέξιμες χώρες.
Το 2009, ανακοίνωσε μεταρρυθμίσεις στους όρους δανεισμού σε χώρες
χαμηλού εισοδήματος που θα επέτρεπαν μεγαλύτερη προσαρμογή για κάθε χώρα και
«έμφαση στη μείωση της φτώχειας και στην ανάπτυξη». Ωστόσο, οι επικριτές έχουν
πιέσει για πιο θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις στους όρους του ΔΝΤ. Εν τω μεταξύ,
ορισμένα χρεωμένα έθνη στρέφονται σε άλλες κυβερνήσεις για βοήθεια. Το 2018,
για παράδειγμα, το Πακιστάν ζήτησε δάνεια από την Κίνα, τη Σαουδική Αραβία και
τα Εμιράτα για να αναπληρώσει τα συναλλαγματικά του αποθέματα, πριν
διαπραγματευτεί με το ΔΝΤ.
Η τελευταία ανασκόπηση των όρων του ΔΝΤ, που ολοκληρώθηκε το 2018,
συνέστησε τη βελτίωση της διαφάνειας και την έγκαιρη αξιολόγηση των
προγραμμάτων του ΔΝΤ. Η μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης του ταμείου αποτελεί
επίσης πεδίο διαμάχης
Συμπερασματικά πρέπει να δημιουργείται ένα θετικό και ελπιδοφόρο μέλλον
για τις χώρες που δανείζονται και να τροποποιηθεί η λειτουργία του για τις χώρες
που αδυνατούν να α αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες που έχουν προκύψει. Όμως σε
κάθε περίπτωση το σημαντικό είναι να αρχίσουν οι χώρες που ακόμη δεν έχουν
μπορέσει να ξεπεράσουν την κρίση του 2008 να αναζητούν άλλους τρόπους ώστε να
αποκτήσουν την οικονομική τους ισορροπία.
Description
Keywords
Πολιτικές ΔΝΤ