Οικολογία του λεοντόψαρου (Pterois miles) σε παράκτιες περιοχές της δυτικής Ελλάδας
Loading...
Date
2022-09-13
Authors
Σαμουρδάνη, Αντιγόνη
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η εξάπλωση ειδών σε νέες περιοχές εκτός του φυσικού τους εύρους κατανομής προκαλεί
ανακατανομές στη βιοποικιλότητα επηρεάζοντας το νέο οικοσύστημα και τις διαειδικές
σχέσεις των τοπικών πληθυσμών (π.χ. μέσω ανταγωνισμού για τους διαθέσιμους πόρους και
μέσω θήρευσης). Το λεοντόψαρο, Pterois miles (Bennet, 1828), είναι ένα θερμόφιλο είδος,
ενδημικό του Ινδικού Ωκεανού και της Ερυθράς Θάλασσας, το οποίο έχει επεκταθεί τις
τελευταίες δεκαετίες στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η παρούσα εργασία
μελέτησε τους πληθυσμούς του λεοντόψαρου στις ακτές της δυτικής Ελλάδας. Την περίοδο
Μάιος 2021–2022 πραγματοποιήθηκαν ενενήντα οπτικές δειγματοληψίες σε διατομές, σε τρεις
περιοχές μελέτης (Αστακός – δυτική Στερεά Ελλάδα, Κατάκολο – δυτική Πελοπόννησος,
Μάνη – νότια Πελοπόννησος), για τον προσδιορισμό της πυκνότητας και τη μελέτη της
συμπεριφοράς του είδους. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιούνταν σε δύο σταθμούς κάθε
περιοχής, με δύο επαναλήψεις κάθε δίμηνο. Συλλέχθηκαν δεδομένα για την αφθονία του
λεοντόψαρου, τις προτιμήσεις του σε υπόστρωμα και βάθος, καθώς και δεδομένα για τη
συμπεριφορά του, αν παρατηρήθηκε εκτεθειμένο ή κρυμμένο. Επιπλέον, σε έναν σταθμό
πραγματοποιήθηκαν πρωινές και απογευματινές δειγματοληψίες για να διαπιστωθούν τυχόν
διαφορές στην πυκνότητα μεταξύ πρωινού και απογεύματος. Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν
διαφορές μεταξύ πρωινών και απογευματινών πυκνοτήτων, ενώ στο σύνολο των
δειγματοληψιών διαπιστώθηκαν διαφορές στην πυκνότητα του λεοντόψαρου ανάμεσα στις
περιοχές δειγματοληψίας (με μέγιστες τιμές στη νότια Πελοπόννησο), μεταξύ ανθρωπογενώς
επηρεασμένων και φυσικών σταθμών, ενώ χαρακτηριστική ήταν και η εποχικότητα με τάση
αύξησης τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, όταν η θερμοκρασία του νερού είναι
αυξημένη. Παράλληλα, σχεδιάστηκαν και πραγματοποιήθηκαν πενήντα έξι συνεντεύξεις σε
επαγγελματίες αλιείς για την αποτίμηση των προτύπων της αφθονίας του λεοντόψαρου, αλλά
και των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων που έχει η παρουσία του στο αλίευμα. Μέσω
των ερωτηματολογίων προσδιορίστηκε η τάση αύξησης του είδους στις συλλήψεις και οι
οικολογικές του προτιμήσεις στις ελληνικές θάλασσες, βάσει των αλιευτικών πεδίων και των
εργαλείων στα οποία πιάνεται περισσότερο και στα οποία αναμένεται να έχει επιπτώσεις
μελλοντικά. Ο συνδυασμός των οπτικών δειγματοληψιών και των αλιευτικών
ερωτηματολογίων βοηθά στην ολοκληρωμένη εκτίμηση της αφθονίας του εισβολικού
λεοντόψαρου στα ελληνικά νερά, ενώ η καλύτερη κατανόηση της οικολογίας και της
συμπεριφοράς του στο νέο εύρος κατανομής θα συμβάλει στον σχεδιασμό
αποτελεσματικότερων μέτρων για τον περιορισμό και τη διαχείριση του.
Description
Keywords
Λεοντόψαρα, Εισβολικά είδη, Οπτική δειγματοληψία, Κλιματική αλλαγή