Vibrio parahaemolyticus και Vibrio vulnificus – Δονάκια που μεταδίδονται με τα τρόφιμα. Νεότερα δεδομένα
Loading...
Date
2022
Authors
Γιαννοπούλου, Ιωάννα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Τα δονάκια, συμπεριλαμβανομένου του Vibrio cholerae, αποτελούν το αίτιο λοιμώξεων σε ανθρώπους και υδρόβια ζώα παγκοσμίως. Αυτά τα αρνητικά κατά Gram βακτήρια αναπτύσσονται σε ζεστά νερά χαμηλής αλατότητας και συναντώνται κυρίως σε υφάλμυρα νερά, όπως οι εκβολές ποταμών και θάλασσες σε όλη την υφήλιο. Μεταξύ των 12 ειδών του γένους Vibrio που είναι παθογόνα για τον άνθρωπο, τα τρία συχνότερα αναφερόμενα αίτια λοιμώξεων είναι τα Vibrio cholerae, Vibrio parahaemolyticus και Vibrio vulnificus.
Το V.parahaemolyticus είναι το συνηθέστερα απομονωμένο δονάκιο μαζί με το V. cholerae. Όπως και τα υπόλοιπα είδη αυτού του γένους, βρίσκεται στο θαλάσσιο περιβάλλον. Προκαλεί γαστρεντερίτιδα ως αποτέλεσμα της κατανάλωσης ωμών ή ατελώς επεξεργασμένων τροφίμων, ιδιαίτερα αλιευμάτων. Τα περισσότερα λοιμογόνα στελέχη του V. parahaemolyticus παράγουν μια θερμοανθεκτική αιμολυσίνη (TDH, TThermostable Direct Hemolysin, γνωστή επίσης και ως αιμολυσίνη Kanagawa), ενώ διαθέτουν και διάφορους άλλους παθογενετικούς μηχανισμούς.
Από τα άλλα είδη του γένους Vibrio, ιδιαίτερα σημαντικό ως παθογόνο θεωρείται το V. vulnificus, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις του γαστρεντερικού. Το V. vulnificus προκαλεί μολύνσεις τραυμάτων και σηψαιμία μετά από έκθεση σε μολυσμένο θαλασσινό νερό, που μπορεί να αποβούν θανατηφόρες. Συγκεκριμένα, οι λοιμώξεις τραυμάτων χαρακτηρίζονται αρχικά από οίδημα, ερύθημα, πόνο, και ακολούθως από ανάπτυξη φυσαλίδων ή πομφολύγων και τελικά νέκρωση ιστών. Οι λοιμώξεις είναι βαρύτατες όταν ο ασθενής έχει ηπατική νόσο, διαταραχές της αιμοποίησης ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή όταν λαμβάνονται ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.
Τα V. parahaemolyticus και V. vulnificus είναι οι κύριες αιτίες λοιμώξεων και θνησιμότητας που σχετίζονται με τα αλιεύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ευρώπη, η νόσος από V. parahaemolyticus σπάνια αναφέρεται, γεγονός που οφείλεται στην έλλειψη προγραμμάτων επιτήρησης και κατά συνέπεια στην περιορισμένη επισήμανση της νόσου. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί σποραδικές εξάρσεις νόσου από V. parahaemolyticus, όπως αυτή που αφορούσε 80 κρούσματα γαστρεντερίτιδας από V. parahaemolyticus τον Iούλιο του 2004 μετά από κατανάλωση βραστών καβουριών σε εστιατόριο στην Coruna της Ισπανίας.
Το ενδιαφέρον για τα δονάκια ως παθογόνων παραγόντων έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής. Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει επισημάνει ότι η αυξανόμενη θερμοκρασία του θαλασσινού νερού ευνοεί την ανάπτυξη των Vibrio spp. στη θάλασσα. Κατά συνέπεια τα δονάκια είναι πιθανά αναδυόμενα τροφιμογενή παθογόνα, άποψη που εν μέρει επιβεβαιώνεται από την παράλληλη αύξηση της συχνότητας εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με το V. parahaemolyticus και το V. vulnificus παγκοσμίως. Κατά συνέπεια η κλιματική αλλαγή και το θερμότερο θαλάσσιο περιβάλλον ευνοεί τον πολλαπλασιασμό των Vibrio spp. και δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης του ανθρώπου, αποτελώντας ένα παράδειγμα Ενιαίας Υγείας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει η εμφάνιση ιδιαίτερα παθογόνων οροτύπων των V. parahaemolyticus και V. vulnificus σε παγκόσμια κλίμακα. Η μικροβιακή αντοχή αυτών των δύο παθογόνων δεν είναι τόσο καλά τεκμηριωμένη όσο η αντοχή άλλων βακτηριακών παθογόνων που μεταδίδονται από τα τρόφιμα. Τα Vibrio spp. είναι συνήθως ευαίσθητα στα περισσότερα αντιμικροβιακά που χρησιμοποιούνται στη θεραπευτική του ανθρώπου και των ζώων. Ωστόσο, ο αριθμός των μελετών που αναφέρουν αντοχή των Vibrio spp. σε αρκετά από τα χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά διαρκώς αυξάνεται. Η συνηθέστερα παρατηρούμενη μικροβιακή αντοχή περιλαμβάνει αντοχή στην αμπικιλλίνη, πενικιλλίνη και τετρακυκλίνη. Η παρουσία ανθεκτικών και πολυανθεκτικών βακτηρίων στα υδρόβια περιβάλλοντα εγείρει ιδιαίτερη ανησυχία για την ανθρώπινη υγεία και κατά δεύτερο λόγο για την υγεία των εκτρεφόμενων ψαριών και οστρακοειδών.
Κατά συνέπεια, ιδιαίτερη σημασία έχει η κατανόηση των παθογενετικών μηχανισμών των V. parahaemolyticus και V. vulnificus, των μεθόδων απομόνωσής τους καθώς και ο χαρακτηρισμός της πιθανής αντοχής τους στα αντιβιοτικά. Σκοπός της παρούσας συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η ανάλυση αυτών των χαρακτηριστικών, η γνώση των οποίων αποσκοπεί στην πρόληψη, διάγνωση και αντιμετώπιση λοιμώξεων από αυτά τα βακτήρια, που όπως διαφαίνεται θα μας απασχολήσουν στο μέλλον.
Η συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της βάσης PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Η αναζήτηση έγινε στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων Scopus, Pubmed και Google Scholar χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες λέξεις-κλειδιά Vibrio parahaemolyticus, Vibrio vulnificus, food-borne diseases, virulence factors, antimicrobial susceptibility, biosurveillance, public health, antibiotic resistance, climate change, infectious disease.
Description
Keywords
Ασθένειες από τρόφιμα, Δημόσια υγεία, Κλιματική αλλαγή, Μολυσματικές ασθένειες