Η κριτική της τεχνικής στον Heidegger και τον Benjamin
| datacite.contributor.RelatedPerson | Καρύδας, Δημήτριος | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Μιχάλσκι, Μαρκ | |
| datacite.contributor.Supervisor | Σαγκριώτης, Γιώργος | |
| dc.contributor.author | Καγιάφας, Φώτιος | |
| dc.contributor.other | Kagiafas, Fotios | |
| dc.date.accessioned | 2023-09-15T09:36:24Z | |
| dc.date.available | 2023-09-15T09:36:24Z | |
| dc.date.issued | 2023-08-29 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Η θεωρητική αντιπαράθεση μεταξύ του Heidegger και του Benjamin δεν εκτυλίχθηκε άμεσα κατά τη διάρκεια της ζωής των δύο στοχαστών. Από το έργο του Heidegger λείπει, απ’ το έως τώρα δημοσιευμένο corpus, κάποια ουσιαστική αναφορά στο έργο του Benjamin, ενώ, προκειμένου να βρει κανείς δείγματα νύξης του Benjamin για τον Heidegger, πρέπει να ανατρέξει στην προσωπική του αλληλογραφία, όπου ο Benjamin φαίνεται να αντιμετωπίζει τον Heidegger ως έναν από τους κύριους θεωρητικούς αντιπάλους της εποχής του. Η απουσία του άμεσου διαλόγου έχει, εντούτοις, πυροδοτήσει αλλεπάλληλες προσπάθειες ανασύστασης ενός φανταστικού διαλόγου στη μεταγενέστερη δευτερεύουσα γραμματεία από επιγόνους και των δύο κατευθύνσεων. Οι πολλαπλές αναβιώσεις μιας υποθετικής συνάντησης δεν μοιάζουν παράλογες αν αναλογιστεί κανείς τόσο την —για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες— παράλληλη εξέλιξη της σκέψης τους πάνω σε ένα πλούσιο εύρος κοινών θεματικών, όπως η παράδοση, η προέλευση, ο χρόνος, η ιστορία, η πολιτική, η γλώσσα, η τέχνη και η τεχνική, όσο και την ιστορική συγκυρία κατά την οποία ο μεν Heidegger εμφανίστηκε, τουλάχιστον για κάποια χρόνια, ως θεωρητικός σύμμαχος του ναζιστικού καθεστώτος, ο δε Benjamin ως το έμμεσο θύμα του. Πεποίθηση και των δύο φαίνεται να είναι ότι υπάρχουν συγκεκριμένα θέματα γύρω από τα οποία συγκεντρώνονται στην πιο πυκνή μορφή οι δυνατότητες και οι κίνδυνοι της εκάστοτε ιστορικής στιγμής. Όσον αφορά την εποχή τους —τη νεωτερική εποχή— το ζήτημα της τεχνικής είναι, και για τους δύο, το κατεξοχήν τέτοιο θέμα. Κατέχει, συνεπώς, μια πρόσθετη αξία για τον ερευνητή, καθώς αυτός μπορεί να σκηνοθετήσει εκεί με τον πιο παραστατικό τρόπο μια διαμάχη πάνω στις κοινές τους προβληματικές, προσδοκώντας «μερικές σπίθες να πετάξουν» από τους δύο πολύ διαφορετικούς τρόπους που αντιλαμβάνονται την τεχνική. Υπερτονίζοντας τις διαφορές, δεν πρέπει, ωστόσο, κανείς να παραβλέψει ότι αμφότεροι διαθέτουν μια, πλουσιότερη της εργαλειακής, έννοια της τεχνικής, η οποία τους επιτρέπει να ασκήσουν την κριτική τους στη μοντέρνα τεχνολογία. Ο Heidegger διαχωρίζει ρητά, ήδη από την πρώτη παράγραφο του Το ερώτημα για την τεχνική, την έννοια της τεχνικής από την τεχνολογία και τα προϊόντα της και προσπαθεί να αναδείξει την οντολογική της σημασία, που συνίσταται στον αποκαλυπτικό της χαρακτήρα. Αντίστοιχα, ο Benjamin διαθέτει μια μη τεχνολογική έννοια της τεχνικής, η οποία ορίζει μια πρακτική σχέση με τον κόσμο και συγκροτεί το μέσο στο οποίο η ανθρωπότητα μετασχηματίζει ιστορικά και σχηματοποιεί το περιβάλλον της. Οι διευρυμένες αυτές έννοιες της τεχνικής τούς δίνουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν την αντιπαράθεση με την τεχνολογία σε ένα πεδίο όπου η ολοκληρωτική της εισχώρηση βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση — στο πεδίο της τέχνης. Ενώ, όμως, ο Benjamin διαβλέπει ακριβώς σ’ αυτήν την εισχώρηση τις ελπίδες της ανθρωπότητας για έναν επανακαθορισμό της σχέσης της με την τεχνολογία, ο Heidegger εναποθέτει τις προσδοκίες του στην αποτροπή της ίδιας αυτής εισχώρησης, προκειμένου να φανερωθεί μια πρωταρχικότερη έννοια της τεχνικής, η οποία θα αποκαταστήσει την αρμονική σχέση της ανθρωπότητας με τη φύση. Όσο κι αν διαφέρει η προτεινόμενη «θεραπεία», η διάγνωση είναι παρ’ όλα αυτά κοινή. Η τεχνική πρόοδος, που ευαγγελιζόταν την πλήρη απελευθέρωση του ανθρώπου, δεν επέφερε αναγκαία και την πρόοδο της ανθρωπότητας· τουναντίον, η εμπειρία του πολέμου ανέδειξε τις πλέον καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει η προβληματική σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και την τεχνολογία. Η τεχνολογία έχει εισβάλλει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου, διαρρηγνύοντας τις παραδοσιακές συλλογικές σχέσεις, αλλά και τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση, δίχως, ωστόσο, να προσφέρει τον χώρο και τον χρόνο εκείνο, όπου ο άνθρωπος θα επαναδιαπραγματευτεί την ιστορική και κοινωνική του ύπαρξη. Η απομάγευση του κόσμου δεν έχει αντισταθμιστεί από μία επανανοηματοδότηση του κόσμου και η ανθρωπότητα οδεύει ξανά και ξανά προς την αυτοκαταστροφή της. Εκκινώντας από τη γονιμότητα αυτής της διάγνωσης, οι δύο στοχαστές προσφέρουν πρωτότυπες επεξεργασίες της έννοιας της τεχνικής, που δύναται να εμπλουτίσουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται σήμερα η συζήτηση γύρω από την τεχνολογία. | |
| dc.description.translatedabstract | The theoretical confrontation between Heidegger and Benjamin did not unfold directly during the lifetimes of these two thinkers. From Heidegger's work, there is a notable absence, in the published corpus up to now, of any substantial reference to Benjamin's work. To find examples of Benjamin's critique of Heidegger, one must turn to their personal correspondence, where Benjamin appears to regard Heidegger as one of the main theoretical adversaries of his time. The absence of direct dialogue, however, has triggered repeated efforts to reconstruct an imaginary dialogue in subsequent secondary literature by scholars influenced by both thinkers. The multiple revivals of a hypothetical encounter do not seem unreasonable when one considers both the parallel development of their thinking over at least three decades on a rich range of common themes such as tradition, origin, time, history, politics, language, art, and technology, as well as the historical context in which Heidegger appeared, for at least some years, as a theoretical ally of the Nazi regime, while Benjamin was indirectly its victim. Both Heidegger and Benjamin seem to believe that there are specific themes around which the possibilities and risks of their respective historical moments converge most densely. Concerning their era, the modern era, the question of technique is a central theme for both of them. Therefore, it holds additional value for the researcher since it allows him to vividly stage a clash over their shared thematic concerns, hoping that "some sparks will fly" from their very different ways of understanding technology. Despite emphasizing their differences, one should not overlook, though, that both have a richer-than-utilitarian concept of technology, which enables them to critically engage with modern technology. Heidegger explicitly distinguishes, already from the first paragraph of "The Question Concerning Technology", the concept of technique from technology itself and its products. He seeks to highlight its ontological significance, which lies in its revealing character. Similarly, Benjamin possesses a non-technological concept of technique that defines a practical relationship with the world and constitutes the medium in which humanity historically transforms and shapes its environment. These expanded notions of technique enable them to confront technology in a field where its totalizing penetration is still under negotiation: the field of art. However, while Benjamin precisely identifies in this penetration the hopes of humanity for a redefinition of its relationship with technology, Heidegger places his hopes in preventing this penetration itself, in order to reveal a more primordial concept of technology that would restore the harmonious relationship between humanity and nature. As much as their proposed "treatment" of the issue differs, the diagnosis is nonetheless common. The technological progress, which promised humanity's complete liberation, did not necessarily bring progress for humanity itself. On the contrary, the experience of war revealed the most destructive consequences that the problematic relationship between humans and technology can have. Technology has entered at an alarming pace into the lives of modern individuals, disrupting traditional collective relationships and relationships between humans and nature, without, however, offering the space and time where humans can renegotiate their historical and social existence. The detachment from the world has not been compensated by a re-enchantment of the world, and humanity repeatedly approaches its own self-destruction. Starting from this diagnosis's fertility, the two thinkers offer original elaborations of the concept of technology that can enrich the way today's discussion about technology is conducted. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/25639 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States | * |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/ | * |
| dc.subject | Κριτική της τεχνικής | |
| dc.subject | Τεχνολογία | |
| dc.subject | Σύγχρονος άνθρωπος | |
| dc.subject.alternative | Critique of technique | |
| dc.subject.alternative | Martin Heidegger | |
| dc.subject.alternative | Walter Benjamin | |
| dc.title | Η κριτική της τεχνικής στον Heidegger και τον Benjamin | |
| dc.title.alternative | The critique of technique in Heidegger and Benjamin |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
Loading...
- Name:
- Η Κριτική της Τεχνικής στον Heidegger και τον Benjamin.pdf
- Size:
- 766.96 KB
- Format:
- Adobe Portable Document Format
License bundle
1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
- Name:
- license.txt
- Size:
- 5.02 KB
- Format:
- Item-specific license agreed upon to submission
- Description: